Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağında kuzu incik, pirinç, ekşi elma, ayva ve havuç; fıstık ve bademle katmanlanır. Tencere ters çevrildiğinde hafif kubbe biçimini alan pilavın üzerinde et, meyve ve kavrulmuş yemişler görünür.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Buhara Pilavı / Antep Buhara Pilavı nedir?
Kuzu incik ve pirincin meyve, havuç, badem ve Antep Fıstığıyla birleştirildiği Gaziantep pilavıdır. Katmanlar ters çevrilmiş, hafif kubbe biçimli sunumla görünür hale gelir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Meyve ve yemiş katmanları
Kuzu incik, ekşi sert elma, ayva, havuç, badem ve 27 tescil numaralı Antep Fıstığı kullanılır. Meyve ve yemişler ayrı kavrulup katmanlanır.
Kubbe biçimli ters sunum
Yuvarlak tabanlı tencere, pişirme ve dinlendirme sonrası ters çevrilir. Fıstık, badem, et ve meyve dilimleri hafif kubbe biçimindeki pilavın üzerinde görünür.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1–1,2 kg kuzu incik
- 300–375 g pirinç
- 2–3 adet havuç
- 2–3 adet ekşi sert elma
- 2–3 adet ayva
- 50–75 g Antep Fıstığı
- 60–80 g badem içi
- 100–120 g zeytinyağı veya 80–100 g tereyağı
- 30–60 g domates salçası
- 2–3 g karabiber
- 10–20 g tuz
Hazırlama yöntemi
Pişirme aşamalarında sicilde belirtilen miktarda su kullanılır.
Pirincin hazırlanması
Pirinç, üzerini örtecek miktarda sıcak su içinde bekletilir.
Pilavın pişirilmesi
Antep Fıstığı ve badem içi üzerini örtecek miktarda su ile 5–6 dakika kaynatılır ve kabukları soyulur. Ayvalar ve elmalar kabukları soyulmadan 8 dilime bölünür ve kararmaması için suda bekletilir. Havuçlar soyularak 0,5 cm kalınlığında daire şekilde doğranır.
Çukur bir tavaya koyulan zeytinyağı/tereyağına, sırasıyla ve ayrı ayrı olarak Antep Fıstığı, badem içi, ayva, elma ve havuç eklenip kavurulur ve her bir bileşen ayrı kaplara konur.
Bu yağda en son olarak kuzu incik etleri parçalar halinde kavrulur. Kavrulan etler başka bir tencereye aktarılır ve üzerine domates salçası ile 4 bardak su eklenip etler yumuşayıncaya kadar kısık ateşte pişmeye bırakılır.
Taban kısmı yuvarlak olan başka bir tencerenin dibine önce kavrulmuş Antep Fıstığı, badem içi ve pişmiş incik eti, daha sonra kavrulmuş ayva, elma ve havuç dilimleri düzgün bir şekilde dizilerek yerleştirilir.
Pirinci katmanlama ve et suyunda pişirme
En üste ise sıcak suda bekletildikten sonra haşlanıp suyu süzülen pirinç ilave edilir. Pirinçler tencereye koyulmadan hemen önce haşlanmalıdır. Etlerin pişirildiği su ölçülerek eksik çıkarsa 3 bardak suya tamamlanıp pirincin üstüne eklenir. Tencerenin kapağı kapatılır ve pirinç suyu çekinceye kadar kısık ateşte 10–15 dakika pişirilir.
Pilav suyunu tamamen çekince ocaktan alınır ve üzerine temiz bir bez veya kâğıt havlu kapatılarak 10–15 dakika dinlenmeye bırakılır.
Servis ve sunum
Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavının servisi; hafif kubbe şeklini almış şekilde ve üzerinde Antep Fıstığı, badem içi, et parçaları ile elma, ayva ve havuç dilimleri olacak şekilde yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavının geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur. Bu sebeplerle Gaziantep ili ile ün bağı bulunan Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavının tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir. Bu sebeplerle Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavının coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişi eskiye dayanan Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı, genellikle davetlerde ve özel günlerde ikram edilir.
Gaziantep mutfak bağlamı
Sicil yemeği UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağındaki Gaziantep’in mutfak kültürüyle ilişkilendirir. Bu şehir bağlantısı pilavın ayrı UNESCO tescili olduğu anlamına gelmez.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tencerenin ağzına büyük bir servis tabağı kapatılır ve tencere olduğu gibi ters çevrilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1035 tescil numaralı Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı mahreç işareti olarak 23 Şubat 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı; kuzu eti, pirinç, ekşi elma, ayva, havuç, badem ve 27 sayı ile coğrafi işaret tescilli Antep Fıstığı kullanılarak üretilen pilavdır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliğinden konuda uzman birer üye olmak üzere toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Denetim kriterlerine aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
Üretim metoduna uygunluk.
Ürünün görünümünün ve sunum şeklinin uygunluğu. Gaziantep Buhara Pilavı/Antep Buhara Pilavı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Buhara Pilavında et, meyve ve kuruyemiş ayrı hazırlanır; tencerede katlar halinde dizilir. Dinlenen pilav servis tabağına ters çevrilir. Katmanların görünür olduğu sunum, Gaziantep’in pilav kültürünün örneklerindendir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
