Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağında maş fasulyesi, kabukları ayrılmayacak kadar haşlanıp soğutulur. Taze soğan, maydanoz ve nar ekşisiyle harmanlanan piyaz; isteğe bağlı ceviz, nar tanesi veya sarımsakla tamamlanır ve ana yemeklerin yanında sunulur.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep/Antep Maş Piyazı nedir?
Gaziantep Maş Piyazı, haşlanmış maş fasulyesinin yeşillik ve ekşili sosla harmanlandığı bir piyazdır. Ceviz, nar tanesi ve sarımsak isteğe bağlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üzeri ceviz içi, kırmızı pul biber ve nar taneleriyle süslenebilir.
Coğrafi sınırda piyaza “peyvaz” veya “peybaz” olarak da tanımlanır.
Tanelerin korunması
Maş fasulyesi kabuklarından ayrılmayacak kadar haşlanır ve süzülür. Soğuduktan sonra taze soğan ve maydanozla harmanlanır.
Ekşi ve üstlük seçenekleri
Nar ekşisi yerine koruk ekşisi veya limon suyu kullanılabilir. Sarımsak, ceviz ve nar taneleri isteğe bağlı eklerdir.
Seçmeli sarımsak
Taze sarımsak, piyaza tercihe bağlı olarak eklenir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Yerel malzeme kullanım tercihi
Gaziantep/Antep Maş Piyazının üretiminde, coğrafi sınırda yetişen malzemelerin kullanılması tercih edilir.
Malzemeler ve ölçüler
- 150 g maş fasulyesi
- 1 demet maydanoz
- 3–5 dal taze soğan
- 90 g zeytinyağı
- 15 g kırmızı pul biber
- 10 g nar ekşisi
- 3 g tuz
Ekşilik ve isteğe bağlı üstlük seçenekleri
Nar ekşisi yerine koruk ekşisi veya limon suyu kullanılabilir. Tercihe göre 2–3 diş taze sarımsak, 40 g ceviz içi, 100 g nar tanesi eklenebilir.
Maşı haşlama ve yeşilliklerle harmanlama
Maş fasulyesi kabuklarından ayrılmayacak kadar haşlanır, suyu süzülür ve soğumaya bırakılır. Taze soğan, maydanoz ve taze sarımsak ince kıyılır. Üzerine ceviz içi, kırmızı pul biber ve nar taneleriyle süslenebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınır ile arasında ün bağı oluşmuştur. Gaziantep mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Gaziantep/Antep Maş Piyazının geçmişi eskiye dayanır.
Yerel üretim kapsamı
Sicil, bütün üretim aşamalarının Gaziantep ili sınırlarında gerçekleştirilmesini ister.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Eskiden hamama gidilirken atıştırmalık olarak yapılan bu piyaz, günümüzde ana yemeklerin yanında tüketilir hale gelmiştir. Soğuyan maş fasulyeleri, taze soğan, maydanoz, tuz, pul biber, zeytinyağı ve nar ekşisi karıştırılıp harmanlanır ve servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
878 tescil numaralı Gaziantep/Antep Maş Piyazı mahreç işareti olarak 2 Eylül 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep/Antep Maş Piyazı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep/Antep Maş Piyazı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, gerektiğinde ilgili alanda uzman kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde ve Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği ile Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden konuda uzman birer üyenin katılımıyla toplam 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Düzenli olarak yılda 1 defa, ayrıca şikâyet halinde veya gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluğu; ürünün görünümünün ve sunum şeklinin uygunluğu ile Gaziantep/Antep Maş Piyazı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, denetime ilişkin raporları düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Maş Piyazında maş fasulyesi dağılmadan haşlanıp soğutulur; yeşillik, zeytinyağı ve ekşiyle harmanlanır. Tanelerin bütünlüğünü koruma, bu yerel bakliyat yemeğinin hazırlama bilgisidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
