Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te koyun eti, nohut ve küçük kıymalı börekler yoğurtlu çorbada birleşir. Böreklerin iki farklı hazırlama biçimi bulunur; yoğurt ısıtılarak dengelenir, naneli yağ üstlüğü sıcak sunumu tamamlar.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası nedir?
Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası, gaziantep’te koyun eti, nohut ve küçük kıymalı börekler yoğurtlu çorbada birleşir. Böreklerin iki farklı hazırlama biçimi bulunur; yoğurt ısıtılarak dengelenir, naneli yağ üstlüğü sıcak sunumu tamamlar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Koyun eti ve iki börek biçimi
Börek, kavrulmuş koyun kıyması ve soğanla hazırlanan küçük hamurdur. Bir yöntemde harç yufkaya yayılıp katlanır; diğerinde hamura yoğrulur. Üçgen prizma ve içe çökmüş küp biçimleri ayrı seçeneklerdir.
Yoğurt ve naneli yağ
Koyun eti ve nohutla pişen böreklere yavaşça ısı dengesi sağlanmış süzme yoğurt eklenir. Yumurta isteğe bağlıdır. Nane ve karabiberli kızdırılmış yağ sıcak sunumda kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 150–200 g kıyma (koyun eti)
- 1,5–2 su bardağı un
- 1 adet soğan
- 1–2 yemek kaşığı sadeyağ / zeytinyağı
- 1 çay kaşığı karabiber
- ½ tatlı kaşığı tuz
- 300–500 g kuşbaşı et (koyun eti) ½ -1 su bardağı nohut
- 2–4 su bardağı süzme yoğurt
- 2–4 yemek kaşığı sadeyağ/ tereyağı
- 1 adet yumurta (isteğe göre)
- 1 yemek kaşığı kuru nane
- ½ çay kaşığı karabiber
Bileşenler ve hazırlık
- Tuz: isteğe göre.
Kaynatma işlemi
Kuşbaşı et tencereye konularak üzerini birkaç parmak aşacak şekilde su eklenip kaynatılır. Kaynarken oluşan köpükler (kefler) kaşıkla alınarak atılır. Köpüklerin alınması yemeğin suyunun berrak olması açısından oldukça önemlidir. Köpükler alındıktan sonra, bir gece önceden ıslatılan nohut ve tuz ilave edilerek yumuşayıncaya kadar pişirilir.
Börek adı verilen soğanlı kıymalı hamur parçalarını hazırlamak için soğan ince kıyılır.
Kavurma işlemi
Kıyma, geniş bir tavada yarım fincan su ile iyice kavrulur. Suyunu çeken kıymaya soğan, 1 yemek kaşığı tereyağı / sadeyağ ve yarım tatlı kaşığı tuz ilave edilerek soğan şeffaflaşıp yumuşayıncaya kadar kavrulur. Üzerine karabiber ilave edilerek soğumaya bırakılır. Un, tuz ve su ile sert bir hamur hazırlanıp 15–20 dakika dinlendirilir.
Hamur iki parçaya bölünür. Börekleri şekillendirmek için birbirine benzeyen iki farklı yöntem mevcuttur.
Yöntem: Tezgâh üzerinde oklava ile hamurdan kalınca yufkalar açılır. İçlerine kavrulmuş kıyma eşit miktarda yayılarak ikiye katlanır. Üstüne bastırarak soğanlı kıymanın hamura yayılması ve yapışması sağlanır. Yufkalar 5–6 kat kıvrılarak katlanır, bıçakla önce şeritler, sonra birer parmak kareler halinde kesilir.
Kurutma işlemi
İki elin baş ve işaret parmaklarıyla sıkılarak üçgen prizmalar haline getirilip unlanmış tepside sertleşene kadar bekletilir veya 150–160 °C’de üzeri kızarmayacak şekilde fırınlanarak kurutulur. Yöntem: Dinlendirilmiş hamura kavrularak soğutulmuş kıyma eklenerek iyice yoğrulur. Hamurdan bir parça koparılarak iki elin parmakları arasında parmak inceliğinde şeritler yapılır ve nohut büyüklüğünde küp küp doğranır.
Hamurlar iki elin başparmağı ile işaret parmağı arasında sıkılarak, içeri çökmüş küp şekere benzer şekil verilir. Unlanmış tepside sertleşene kadar bekletilerek veya 150–160 °C’de üzeri kızarmayacak şekilde fırınlanarak kurutulur. Önceden pişirilmiş kuşbaşı et ve nohut karışımına, börekler (kurutulmuş kıymalı hamurlar) eklenir.
Suda pişirme
Kısık ateşte 15–20 dakika börekler yumuşayıncaya kadar pişirilir. Bir kapta süzme yoğurt yumurta ile karıştırılıp kısık ateşte sürekli karıştırılarak ılıtılır. Kaynayan çorbanın suyundan alınır ve azar azar yoğurt karışımına ilave edilir, sonra hepsi çorbaya karıştırılır.
İki reçetenin porsiyon kapsamı
Sicildeki börek ve ana yemek listeleri 5–6 kişilik çorba içindir. Kıymalı hamur, koyun eti-nohut tabanı ve yoğurtlu karışım ayrı hazırlık aşamalarıdır; yağ ve yumurta seçenekleri kendi kapsamlarıyla korunur.
Yöresiyle bağı nedir?
Denetim düzeni
Gaziantep Börek Çorbasının / Antep Börek Çorbasının geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur. Bu sebeplerle Gaziantep ili ile ün bağı bulunan Gaziantep Börek Çorbasının / Antep Börek Çorbasının tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Denetleme Denetimler; Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliğinden konuda uzman birer üye olmak üzere toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim kriterlerine aşağıda yer verilmektedir. Üretim metoduna uygunluk.
Ürünün görünümünün ve sunum şeklinin uygunluğu. Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Gaziantep iline özgü üretim metodu bulunan Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbasının coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
UNESCO ile bağlantısının kapsamı
Sicil çorbayı, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağına gastronomi alanında dahil olan Gaziantep’in yemek kültürü içinde konumlandırır. Bağlantı şehrin gastronomi kültürüne aittir; çorbanın ayrı bir UNESCO tescili olduğu anlamına gelmez.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yoğurdu eklenen yemek bir taşım daha kaynatılarak servis tabağına alınır, üzerine kızdırılmış yağ, nane ve karabiber ilave edilir. Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbasının sıcak olarak servisi yapılır.
Sıcak servis sırasında naneli ve karabiberli kızdırılmış yağ üzerine dökülür. Börek hamurları ana et-nohut karışımında piştikten ve yoğurt yavaşça eklendikten sonra sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
793 tescil numaralı Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası mahreç işareti olarak 2 Temmuz 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Gaziantep Börek Çorbası / Antep Börek Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii, gerektiğinde ilgili alanda uzman kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Börek Çorbasında et ve nohutla hazırlanan çorba, kıymalı iç için hazırlanan hamur işleriyle tamamlanır. Çorba tabanı ile hamurlu parçaların ayrı hazırlanması, şehrin çorba ve hamur işi geleneklerini birleştirir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
