Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te koyun kıyması, pirinç ve nohutla hazırlanan çorba, yoğurt ve yumurtalı karışımla tamamlanır. Zeytinyağı yoğurt aşamasında, sadeyağ ise naneli üstlükte kullanılır; bu yağların görevleri ayrı anlatılır.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Lebeniye Çorbası/Antep Lebeniye Çorbası nedir?
Gaziantep Lebeniye Çorbası/Antep Lebeniye Çorbası, gaziantep’te koyun kıyması, pirinç ve nohutla hazırlanan çorba, yoğurt ve yumurtalı karışımla tamamlanır. Zeytinyağı yoğurt aşamasında, sadeyağ ise naneli üstlükte kullanılır; bu yağların görevleri ayrı anlatılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kıyma, pirinç ve nohut
Koyun kıyması kavrulur; pirinç ve önceden haşlanmış nohutla pişirilir. Süzme yoğurt ve yumurta ayrı ısıtılıp çorbaya katılır; nohutun haşlanmış durumu çiğ miktarla aynı ölçüm değildir.
İki yağın farklı görevi
Zeytinyağı yoğurt ve yumurta karışımında kullanılır. Sadeyağ nane ve karabiberli servis üstlüğünde yer alır. Bu iki aşama tek yağ türü ve tek miktar gibi birleştirilmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Malzemeler
Malzemeler ve ölçüler
- 100–150 g koyun kıyma
- 90–180 g pirinç
- 60–100 g nohut
- 10–15 g tuz
- 450–600 g süzme yoğurt
- 1 adet yumurta
- 20–60 g zeytinyağı
- 20–40 g sadeyağ
- 2,5–4 g kuru nane
- 5–10 g karabiber
Kavurma işlemi
Yapılışı Kıyma bir tencerede kavrulur.
Kaynatma işlemi
Üzerine yıkanmış pirinç, tuz, önceden haşlanmış nohut ve 6–7 bardak su ilave edilerek orta ateşte kaynatılır. Ayrı bir tencerede süzme yoğurt, yumurta ve zeytinyağı hafif ateşte 5–6 dakika pişirildikten sonra kıymalı karışımın içine ilave edilerek yavaş yavaş karıştırılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Lebeniye Çorbasının / Antep Lebeniye Çorbasının, ustalık becerisi gerektiren yerel üretim metodu nedeniyle, coğrafi sınır ile ün bağı vardır. Bu sebeple, üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir. Bu sebeple Gaziantep Lebeniye Çorbasının / Antep Lebeniye Çorbasının coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Çorba Gaziantep mutfağına ilişkin yemek kitapları, tanıtıcı filmler ve bilimsel makalelerde yer alan, yörede uzun geçmişi bulunan bir ürün olarak sicilde anlatılır. Bu kültürel görünürlük yerel üretim yöntemiyle birlikte ün bağının bağlamıdır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bir tavada kızdırılan sadeyağın içine kuru nane ve karabiber eklenir Bu karışım çorbanın üzerine gezdirilerek sıcak olarak servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
756 tescil numaralı Gaziantep Lebeniye Çorbası / Antep Lebeniye Çorbası mahreç işareti olarak 15 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Lebeniye Çorbası / Antep Lebeniye Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Lebeniye Çorbası / Antep Lebeniye Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Gaziantep Lebeniye Çorbası / Antep Lebeniye Çorbası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer üye olmak üzere toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim kriterlerine aşağıda yer verilmektedir. Kullanılan malzemelerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Ürünün görünümünün uygunluğu.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Lebeniye Çorbasında kavrulmuş kıyma, nohut ve pirinç kullanılır. Ayrı ısıtılan yoğurtlu karışım çorbaya yavaşça katılır. Gaziantep’in yoğurtlu çorba kültürüne örnektir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
