Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te koyun kuşbaşı ve nohut ön pişirilir; doğranmış patlıcan, domates ve biberlerle birleştirilir. Sumak ekşisi veya limon suyuyla pişen yaz yemeği, son sarımsak ilavesi ve üzerine gezdirilen naneli yağla tamamlanır.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Doğrama/Antep Doğrama nedir?
Sicil kaydı: “Gaziantep Doğrama/Antep Doğrama, koyun eti, nohut ve patlıcanın doğranmış sebzelerle pişirildiği ekşili yaz yemeğidir. Naneli yağ son sunumda üzerine gezdirilir.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yazlık patlıcan ve nohut
Sicil kaydı: “Orta yağlı koyun kuşbaşı ve nohut ön pişirilir. Patlıcan, domates, yeşil ve kırmızı biber sonradan katılır; yemek yaz aylarında hazırlanır.”
Ekşilik ve naneli yağ
Sicil kaydı: “Sumak ekşisi veya limon suyu kullanılır. Son sarımsak ilavesinden sonra kısa kaynatma yapılır; naneli sadeyağ veya tereyağı sunumda üzerine dökülür. Patlıcan miktarının birimi teyit bekler.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sicil kaydı: üretimde kullanılan bileşenler
Sicil belgesindeki kayıt şöyledir: “Malzemeler”
Sicil kaydı: malzemeler ve ölçüler
- 500–600 g orta yağlı kuşbaşı koyun eti
- 60–120 g nohut (önceden ıslatılmış)
- 100–200 g soğan
- 40–60 g domates salçası
- 25–40 g biber salçası
- Patlıcan — sicildeki miktar birimi resmî teyit bekler*
* Sicil PDF görüntüsünde 1000–1500 kg patlıcan yazdığı doğrulandı. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
- 300–500 g domates
- 100–150 g yeşil biber
- 100–150 g kırmızı biber
- 10–15 ml/50–100 ml sumak ekşisi veya limon suyu
- 10–15 g sarımsak
- 15–20 g tuz
- 3–5 g karabiber
- 2–5 g kuru nane
- 20–40 g sadeyağ veya tereyağı
Sicil kaydı: kuşbaşı etin ön pişirilmesi
Sicil kaydı: “Yapılışı Kuşbaşı etler iyice yıkanır. Bir tencerede üzerine 4–5 bardak su eklenerek pişirilir.”
Sicil kaydı: haşlama işlemi
Sicil kaydı: “Etler haşlanırken suyun üst kısmında oluşan köpükler alınır. Önceden ıslatılmış olan nohut etlerin üzerine eklenir. Etler ve nohutlar yumuşayıncaya kadar pişirilir. Diğer yandan soğan ve biberler ince ince doğranır. Domates ve patlıcan küp şeklinde doğranır. Sarımsakların kabukları soyulup havanda dövülür. Et ve nohut piştikten sonra üzerine soğan, domates salçası, biber salçası, patlıcan, domates ve biber ilave edilir.”
Sicil kaydı: kaynatma işlemi
Sicil kaydı: “Sumak ekşisi veya limon suyu da ilave edilerek kaynatılır. Patlıcanlar iyice yumuşadıktan sonra dövülmüş sarımsak eklenerek 10 dakika daha kaynatılır.”
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Doğramanın / Antep Doğramanın ustalık becerisi gerektiren yerel üretim metodu nedeniyle coğrafi sınır ile ün bağı vardır. Bu sebeple üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bir tavada kızdırılan sadeyağ veya tereyağının üzerine kuru nane eklenip yemeğin üstüne dökülerek servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil yemeğin Gaziantep mutfağına ilişkin yemek kitapları, tanıtıcı filmler ve makalelerde yer aldığını aktarır. Bu ifade ürünün yazılı ve görsel mutfak anlatılarındaki yerini belirtir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
755 tescil numaralı Gaziantep Doğrama / Antep Doğrama mahreç işareti olarak 15 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Doğrama / Antep Doğrama ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Doğrama / Antep Doğrama ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer üyenin katılımıyla toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Ürünün görünümünün uygunluğu.
- Gaziantep Doğrama / Antep Doğrama ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Doğramada et ve nohut piştikten sonra patlıcan, domates ve diğer sebzeler eklenir. Ekşilik sumak ekşisi veya limon suyuyla sağlanabilir. Şehrin ekşili sebze ve et yemekleri arasında yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
