Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep mutfağına ait, Antep Firiği ve Antep Bulguru ile iki yöntemle hazırlanan pilavdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep/Antep Firik Pilavı nedir?
Gaziantep/Antep Firik Pilavı, Antep Firiği ile pilavlık Antep Bulguru kullanılarak hazırlanan bir pilavdır. Gaziantep ilinde üretilen tescilli Antep Firiği ve Antep Bulguru, ürünün temel tahıl bileşenlerini oluşturur; pilav coğrafi sınıra özgü iki farklı yöntemle hazırlanır.
Pilav etli ya da etsiz yapılabilir. Etsiz hazırlanan biçim, üzerine haşlanmış parça et kapatılarak kapamalı olarak da sunulabilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Coğrafi işaretli tahıl bileşenleri
Üretimde Gaziantep ilinde üretilen ve sırasıyla 244 ile 289 sayıyla tescilli Antep Firiği ve Antep Bulguru kullanılır. Bu iki tahıl bileşeni aynı coğrafi sınırda üretilir.
Etli ve etsiz üretim seçenekleri
Gaziantep/Antep Firik Pilavının iki farklı üretim metodu vardır. Bu yöntemler, pilavın etli veya etsiz hazırlanmasına imkân verir.
Kapamalı sunum alternatifi
Etsiz yapılan pilavın üzerine haşlanmış parça et kapatılabilir. Bu sunum biçimi kapamalı Gaziantep/Antep Firik Pilavı olarak da servis edilebilir.
Üretim nasıl yapılır?
Etsiz yöntemde malzemelerin hazırlanması
Etsiz yöntem, 4–6 kişilik ölçüde 2 su bardağı Antep Firiği ve 1 su bardağı pilavlık Antep Bulguru ile hazırlanır. Bu yöntemde tuz tercihe bağlıdır; 10–15 g karabiber, 3–4 yemek kaşığı sadeyağ, tereyağı veya zeytinyağı ile isteğe bağlı haşlanmış nohut ve mevsimine göre kırmızı biber kullanılabilir.
Etsiz yöntemde pişirme
Tencereye 3 su bardağı sıcak su konur; ayıklanıp yıkanarak suyu süzülen firik eklenir ve 10–15 dakika kaynatılır. Ardından yıkanıp suyu süzülen bulgur karıştırılır ve 2 su bardağı daha sıcak su eklenir. İsteğe bağlı nohut ve iri doğranmış kırmızı biber ilave edilir; toplam su seviyesi bütün malzemeleri iki parmak geçecek şekilde ayarlanır. Tuz eklendikten sonra kapak kapatılır ve pilav kısık ateşte 15–20 dakika pişirilir.
Etsiz yönteminin tamamlanması
Ayrı tavada eritilen yağ pilavın üzerine gezdirilir, karabiber serpilir ve pilav karıştırılır. Pilav 5–10 dakika dinlendirildikten sonra servis edilir.
Etli yöntemde etin hazırlanması
Etli yöntem, 4–6 kişilik ölçüde 2 su bardağı Antep Firiği, 1 su bardağı pilavlık Antep Bulguru, 300–400 g kuşbaşı et, kıyma, tavuk eti veya hindi eti ve 1 orta boy soğanla hazırlanır. Tuz tercihe bağlıdır; 10–15 g karabiber, 4–5 yemek kaşığı sadeyağ, tereyağı veya zeytinyağı, 1 yemek kaşığı domates ya da biber salçası ile isteğe bağlı nohut ve kırmızı biber kullanılır. Et, 2 yemek kaşığı yağla kavrulur; ardından doğranmış soğan eklenir. Soğanlar pembeleşince salça ile isteğe bağlı kırmızı biber ve haşlanmış nohut katılır, 4 su bardağı sıcak suyla 40–45 dakika haşlanır.
Etli yöntemde firik ve bulgurun pişirilmesi
Haşlanan etli karışıma yıkanıp suyu süzülen firik eklenir. Yaklaşık 10 dakika sonra önceden yıkanarak suyu süzülen bulgur ilave edilir. Toplam su seviyesi bütün malzemeleri iki parmak geçecek şekilde ayarlanır. Tuz eklendikten sonra tencerenin kapağı kapatılır ve pilav kısık ateşte 20–25 dakika pişirilir.
Etli yönteminin tamamlanması
Ayrı tavada eritilen yağ pilavın üzerine gezdirilir; karabiber serpilerek pilav karıştırılır. Pilav 5–10 dakika dinlendirildikten sonra sıcak olarak servis edilir.
Sunum ve servis nasıl yapılır?
Etli ve kapamalı sunum
Etli üretim yöntemiyle hazırlanan pilav, 5–10 dakikalık dinlendirme sonrasında sıcak olarak servis edilir. Etsiz hazırlanan pilav, üzerine haşlanmış parça et kapatılarak kapamalı biçimde de sunulabilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir. Gaziantep/Antep Firik Pilavının coğrafi sınıra özgü üretim yöntemi ustalık becerisi gerektirir. Üretimde aynı coğrafi sınırda üretilen Antep Firiği ve Antep Bulguru kullanılır. Bu nedenlerle pilavın tüm üretim aşamaları Gaziantep ili sınırında gerçekleştirilir.
Yöresel üretim kültürü nasıl gelişmiştir?
Pilav önceleri evlerde ve özel günlerde yapılırken zamanla yaygınlaşmıştır. Geçmişi eskiye dayanan ve ustalık becerisi gerektiren ürün, Gaziantep mutfağının en çok bilinen yemekleri arasında anılır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Gaziantep/Antep Firik Pilavı, 728 numarayla 19 Nisan 2021 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 2 Temmuz 2020 tarihinden itibaren korunur.
İşaretin kullanımı
Gaziantep/Antep Firik Pilavı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. İbarenin ve amblemin ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda bunlar işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde; Vakıf, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden birer uzman üyenin yer aldığı beş kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet hâlinde ise her zaman yapılır. Denetimde malzemelerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, ürünün görünümü ile ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.
Denetimde uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek ve tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.