Antalya Piyazı

Coğrafi işaretli ürün · Antalya

Küçük taneli kuru fasulyenin tahinli taratorla buluştuğu bu yemek, Antalya mutfağında ana yemek olarak tüketilir. Ilık fasulye, domates, maydanoz ve zeytinyağıyla sunulur; soğan ile haşlanmış yumurta isteğe bağlıdır.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi315 – 29.12.2017
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Ürün sınıfıBakliyat Yemekleri Ayırt edicilikKüçük Taneli Fasulye Ve Tahinli Tarator SunumIlık Fasulye Üzerine Tarator; Domates, Maydanoz Ve Zeytinyağı

Antalya Piyazı nedir?

Antalya mutfağında ana yemek olarak tüketilen tarator soslu kuru fasulye yemeğidir. Küçük taneli fasulye ve tahinli sos birlikte ürün kimliğini oluşturur.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Küçük taneli fasulye

Çandır fasulyesinin kısıtlı üretimi nedeniyle, onun özelliklerini taşıyan küçük taneli, mat ve damarlı Sıra tipi kuru fasulye kullanılır. Tanelerin pişerken dağılmaması ayırt edici hazırlık özelliğidir.

Tahinli tarator

Kavrulmamış, açık renkli yerli susam tahini; sarımsak, kaya tuzu, limon suyu ve üzüm sirkesiyle sos yapılır. Sosa haşlanmış fasulye katılması isteğe bağlıdır.

Sicildeki üretim anlatımı

Fasulye ve üst malzemeler

Ana girdi 1 kg küçük taneli Sıra tipi kuru fasulyedir. Domates mevsimine göre tarla veya seradan gelir; beyaz tatlı soğan ve haşlanmış yumurta isteğe bağlıdır. Taze maydanoz ve natürel sızma zeytinyağı sunumu tamamlar.

Tarator bileşenleri

Sos ölçeği 1 kg kavrulmamış açık renkli yerli susam tahini için 250 ml üzüm sirkesi, 250 ml taze limon suyu, bir yemek kaşığı kaya tuzu ve bir baş yerli sarımsaktır. Sarımsak tuzla dövülür. Limon, mevsime göre Antalya Kara limonu veya İnterdonato olabilir. İki–üç yemek kaşığı haşlanmış fasulye isteğe bağlıdır; bazı piyazcılar sosu koyulaştırdığı için katmaz.

Islatma ve haşlama

Sicil fasulyenin bir gün önceden tuzlu suda ortam sıcaklığında bekletildiğini bildirir; kontrollü sıcaklık kapsamı teyit bekler.* Bekletme suyu dökülüp birkaç kez değiştirilir. Üste çıkan taneler ve köpük alınır. Fasulye çatlayıp iyice pişinceye ve suyu çekilir gibi oluncaya kadar haşlanır; ılıtılıp süzülür.

* Sicil bir gün önceden ortam sıcaklığında tuzlu suda bekletmeyi belirtir; sıcaklık aralığı ve hijyen kontrolü açıklanmaz. Bu süre güvenli saklama onayı değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Tarator ve ılık sunum

Tahin, limon suyu, kaya tuzu, sarımsak ve sirke karıştırılır; isteğe göre haşlanmış fasulye katılır. Ilık fasulyeye sos gezdirilip karıştırılır. Domates ile isteğe bağlı soğan ve haşlanmış yumurta eklenir; zeytinyağı ve maydanozla sunulur.

Yöresiyle bağı nedir?

Antalya Piyazı yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan bir piyaz türüdür. Bununla birlikte piyazın sosunda tahin kullanılması ürünün lezzetinde farklılık yaratmaktadır. Ayrıca ürünün hazırlanması ustalık gerektirmektedir. Bu sebepten yöre ile özdeşleşmiştir.

Sicildeki sunum anlatımı

Zeytinyağı ve maydanoz ile süslenerek servis edilir.

Tescil ve denetim bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

315 tescil numaralı Antalya Piyazı mahreç işareti olarak 29 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir. Antalya Piyazı coğrafi işareti, marka ile birlikte ve marka ibaresinden küçük olmamak üzere ürün markasının kullanıldığı yerlerde (menü vb.) yer alır. Pazarlama aşamasında ise tüketiciye sunulduğu noktada coğrafi tescil belgesinde belirtilen sunum standartlarına dikkat edilir.

Denetim komisyonu

Denetimler Antalya Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Başvuruyu yapan kuruluştan bağımsız seçilen Antalya İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Antalya Ticaret Borsası ve Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şubesinden birer uzman komisyona katılır. Denetim 6769 sayılı Kanun ve sicil koşulları kapsamında yapılır.

Üretim yeri ve çevresi

Coğrafi işareti, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine ve belirlenen koşullara aykırı ve haksız kullananlar hakkında, ilgili komisyonca, gerekli yasal işlem başlatılır.

Denetim sırasında ürünün coğrafi işaret özelliklerini taşıdığına dair, “Antalya Piyazı” Coğrafi İşaret Mahreç ibaresi ve yasal olarak Türk Patent ve Marka Kurumunun belirlediği, Coğrafi İşaret ile ilgili gerekli ibareyi marka ile birlikte ve marka ibaresinden küçük olmamak üzere, ürün markasının kullanıldığı yerlerde bulundurduğu kontrol edilir.

Denetim düzeni

Antalya Piyazı üreten firmalar her yıl, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası ticaret sicil kayıtlarından, Antalya Esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği (AESOB) kayıtlarından tespit edilecektir, Denetim Komisyonu, Antalya Piyazının üretildiği ve yaygın olarak tüketildiği bölgelerdeki belediyelere, esnaf ve meslek odalarına, coğrafi işaret tescili hakkında bilgi verecektir.

Söz konusu komisyon, coğrafi işaretin kullanımına ve ürünün üretimine ilişkin denetimi yılda en az bir defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda ve/veya şikâyet üzerine, gerekli olduğu her zaman yapmakla yetkilidir.

İki şekilde denetim yapılacaktır; Üretim aşamasında üretim yeri denetimi aşamasında kullanılan malzemelerin standardına, coğrafi işaret tescil belgesinde belirtilen mahreç işareti özelliği taşıyan girdilerin kullanıldığına, girdilerin standartlarına uygunluğuna, tazeliğine, taze ve hijyenik olarak hazırlanmasına, depolama koşullarının uygunluğuna, üretim aşamalarında belirtilen özellik ve sıralamasına dikkat edilecektir. Pazarlama aşamasında ise tüketiciye sunulduğu noktada coğrafi tescil belgesinde belirtilen sunum standartlarına dikkat edilecektir.

Denetim düzeni · 2

Denetim esnasında ürün kalitesini etkileyecek hammadde ve ürün özelliklerine dair değerlerin tespiti için analiz raporlarından yararlanılması durumunda, analiz raporlarının hazırlanmasına ilişkin masraflar ürün için tescilli coğrafi işareti kullanan üretici tarafından karşılanacaktır. Denetim mercii, kamu veya özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-21