Coğrafi işaretli ürün · Trabzon
Trabzon’un Akçaabat ilçesinde sığır eti, bayat ekmek, iç yağ, sarımsak ve tuzla daire biçimli köfteler hazırlanır. Odun kömüründe pişirilen köfteler közlenmiş biber ve domatesle sunulur; karışıma başka bileşen katılmaz.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akçaabat Köftesi nedir?
Akçaabat Köftesi, Trabzon’un Akçaabat ilçesinde sığır eti, bayat ekmek, iç yağ, sarımsak ve tuzla daire biçimli köfteler hazırlanır. Odun kömüründe pişirilen köfteler közlenmiş biber ve domatesle sunulur; karışıma başka bileşen katılmaz.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Beş temel bileşen
Sığır eti, bayat ekmek, iç yağ, sarımsak ve tuz kullanılır; sicil başka bileşen eklenmediğini belirtir. Ette yüzde 30 döş ile yüzde 70 kol, kaburga, biftek ve gerdan paylaşımı, bütün köfte karışımının et yüzdesinden ayrı kapsamdır.
Daire biçimi ve odun kömürü
Köfte 33–40 g ağırlığında ve en çok 2 cm kalınlığında daire biçimindedir. Odun kömüründe pişirilir; vantilatör veya rüzgâr yapıcı cihaz kullanılmaz. Közlenmiş sivri biber ve domates servis eşlikçileridir.
Hazırlama ve pişirme coğrafyası
Sicil köftelerin hazırlanmasına kadar olan üretim aşamalarını Akçaabat’ta zorunlu tutar. Bu ifade bütün pişirme ve servis aşamalarının da mutlaka aynı yerde olması gibi genişletilmez. Dondurulmuş depo sıcaklığı ayrıca teyit bekler.
Doku, et rengi ve hazırlık süresi
Kaynak homojen ve elastik yapı; pembeden kahverengiye değişebilen et rengi tanımlar, kararmış etin kullanılmadığını belirtir. Bir numaralı kıyma çekimi, yaklaşık bir saat yoğurma ve şekil verdikten sonra iki saat dinlendirme ayrı işlemlerdir. Hazırlanmış köftelerin dondurulmuş satışı mümkündür.
Sicildeki üretim anlatımı
Harcın hazırlanması
Akçaabat Köftesi, sığır eti, bayat ekmek, sarımsak, içyağı ve tuz kullanılarak üretilir.
Köfte harcı bileşenlerinin oranı aşağıdaki gibidir. % 76,2–73,2 sığır eti % 14–15 bayat ekmek % 8–10 içyağı % 1 tuz % 0,8 sarımsak Köftede kullanılacak etin %30’luk bölümü döş kısımdan, %70’lik bölümü ise kol, kaburga, biftek ve gerdan kısmından elde edilir.
Et parçalara ayrılır, bayat ekmek, içyağı, tuz ve sarımsak eklenir ve karıştırılmadan kıyma makinesinde 1 numarada çekilir. Çekilen karışım 1 saat kadar elle ya da makineyle yoğrularak köfte hamurunun kıvamını alması sağlanır. Bu aşama ustalık becerisi gerektirir.
Yoğrulan hamur, 33–40 g ağırlığında parçalara bölünerek her parçaya en çok 2 cm kalınlığında daire şekli verilir.
Köfteye biçim verme
Şekillendirme elle yapılır ve işlem bittikten sonra köfteler 2 saat dinlendirilir.
Köftenin pişirilmesi
Dondurulan köftelerin yüzeyinde boşluk ve çatlak bulunmamalı; birbirine veya ambalaj iç yüzeyine yapışık olmamalıdır. Çözüldükten sonra hemen kullanılmalı, tekrar dondurulmamalıdır. Akçaabat Köftesi, odun kömürü kullanılan ocaklarda pişirilir. Pişirilmesinde vantilatör ve rüzgâr yapıcı cihazlar kullanılmaz.
Servis ve sunum
Tabağa konan Akçaabat Köftesinin servisi, közlenmiş sivri biber ve domates ile yapılır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Pişirilerek piyasaya sunulacak olan Akçaabat Köftesi -3 °C ile +1 °C arasında 40 saat süreyle muhafaza edilebilir. Akçaabat Köftesi en az -30 °C’de dondurulup gıda ile temasa uygun ambalajlarda paketlenerek ve -16 °C’de muhafaza edilerek 5 ay kadar muhafaza edilebilir.*
* Sicil en az −30°C’de dondurma, ardından −16°C’de beş ay muhafaza verir. Dondurma sıcaklığı ve depo sıcaklığı farklı işlemlerdir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınırda köklü bir geçmişe sahip olan Akçaabat Köftesi, Akçaabat ilçesinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Üretimi, özellikle köfte hamurunun hazırlanması bakımından ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Akçaabat Köftesinin, köftelerin hazırlanmasına kadar olan üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
132 tescil numaralı Akçaabat Köftesi mahreç işareti olarak 10 Mayıs 2010 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 31 Temmuz 2008 tarihinden itibaren geçerlidir. Akçaabat Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Akçaabat Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Trabzon Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Akçaabat Belediyesi, Akçaabat İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Trabzon Ticaret ve Sanayi Odasından ürün konusunda uzman birer personelin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetimler; her yıl düzenli olarak en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetimlerde; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; Akçaabat Köftesinin şekli ve ağırlığının uygunluğu ile Akçaabat Köftesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
