Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da yoğurt veya süzme yoğurt, yerel semizotu, acı kırmızıbiber, su ve tuzla birleştirilir. Çiğ veya haşlanmış semizotu seçenekli bu ayran, toprak kapta bekletilir ve kulplu bakır kupalarda sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran nedir?
Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran; yoğurt/süzme yoğurt, pirpirim (semizotu), acı kırmızıbiber, su ve tuz kullanılarak üretilen ayrandır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Coğrafi sınırda “yandım çavuş ayranı” olarak da bilinir.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde acı kırmızıbiber ve pirpirim (semizotu) kullanılması, coğrafi sınıra özgü niteliktedir.
Üretiminde ayrıca, coğrafi sınırda yetişen pirpirim (semizotu) kullanılır.
Semizotu ve acı biber
Malatya ilinde yetiştirilen pirpirim, yani semizotu, acı kırmızıbiberle birlikte yoğurda eklenir. Semizotu isteğe bağlı çiğ veya haşlanmış kullanılabilir.
Yoğurt seçenekleri ve kap
Yoğurt veya süzme yoğurt kullanılabilir. Karışım gıda ile temasa uygun toprak küpe alınır; bu ürünün uzun fermantasyon kaydı güncel raf ömrü onayı sayılmaz.
Sicildeki üretim anlatımı
Yerel pirpirim ve yoğurt seçimi
Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayranı üretiminde, Malatya ilinde yetiştirilen pirpirim (semizotu) kullanılır. Ürünün bileşenleri aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve yoğurt seçenekleri
- 2 kg yoğurt veya
- 800 g süzme yoğurt
- 1 demet pirpirim (semizotu)
- 300 g acı kırmızıbiber
- 1 l su
- Tuz (isteğe göre)
Karıştırma, fermantasyon ve bakır kupada sunum
Pirpirim (semizotu) kök kısmından ayıklanır ve iyice yıkanarak süzülmeye bırakılır. Pirpirim (semizotu), isteğe bağlı olarak çiğ veya haşlanmış olarak kullanılabilir. Yoğurt ve tuz iyice çırpılıp su ilave edilir. Üzerine, boylamasına kesilen acı kırmızıbiberler ile pirpirim (semizotu) ilave edilir. İsteğe bağlı olarak su ilave edilerek seyreltilebilir.
Hazırlanan karışım, gıda ile temasa uygun toprak küpe konup 4oC’de 15–18 gün bekletilerek fermantasyonunun tamamlanması sağlanır.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre çiğ veya haşlanmış semizotlu karışımın 4 °C’de 15–18 gün fermantasyonu yazılıdır. Bitkisel girdinin hijyeni, son nokta ve mikrobiyolojik doğrulama açıklanmalıdır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Malatya Pirpirimli Acılı Ayranın / Malatya Semizotlu Acılı Ayranın servisi, kulplu bakır kupalarla yapılır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Sicildeki muhafaza kaydı: Ürün gıda ile temasa uygun toprak güveçlerde veya cam kavanozda +4oC’de muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretim metodu coğrafi sınıra özgü niteliktedir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile arasında ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Malatya Pirpirimli Acılı Ayranın / Malatya Semizotlu Acılı Ayranının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir. Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayranın geçmişi eskiye dayanır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1070 tescil numaralı Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran mahreç işareti olarak 11 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Battalgazi Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Battalgazi Belediyesinden, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden konuda uzman birer üye olmak üzere toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; muhafaza koşullarının uygunluğu ve Malatya Pirpirimli Acılı Ayran / Malatya Semizotlu Acılı Ayran ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
