Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’in Ödemiş ilçesinde dana veya düve eti irmik ve baharatlarla karıştırılır. Silindir köfteler soğukta dinlendirilip ızgarada pişirilir; yedi köftelik porsiyon, biberli tereyağlı ekmekle bakır tabakta sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ödemiş Köftesi nedir?
Ödemiş Köftesi, İzmir’in Ödemiş ilçesinde dana veya düve eti irmik ve baharatlarla karıştırılır. Silindir köfteler soğukta dinlendirilip ızgarada pişirilir; yedi köftelik porsiyon, biberli tereyağlı ekmekle bakır tabakta sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İrmikli dana veya düve köftesi
Dana veya doğurmamış düve eti ve irmik karakteristik karışımı oluşturur. Sicil listeyi 1 kg et ve 1 kg irmikle verir; irmik 100 g’a çevrilmez. Tuz, kimyon, karabiber ve kekik diğer girdilerdir.
Çiğ ve pişmiş silindir uzunluğu
Çiğ köfte 14–15 cm, pişmiş köfte 9–11 cm uzunluğundadır. Hamur 0–4°C’de 8–12 saat dinlendirilir. Izgara ile köfte arasındaki yaklaşık 10 cm mesafe ekipman yerleşimidir; ürün uzunluğu değildir.
Biberli tereyağlı ekmek ve bakır tabak
Tatlı toz biberli tereyağına batırılmış ekmekle, geleneksel kalaylı bakır tabakta sunulur. Porsiyonda yedi köfte bulunur; tereyağında hafif pişmiş domates, köz biber veya maydanoz isteğe bağlıdır. Vakumlu çiğ ürün süreleri ayrı resmî teyit konusudur.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg dana veya doğurmamış düve eti
- 1 kg irmik
- 5–8 g yemeklik tuz
- 3 g kimyon
- 3 g karabiber
- 4 g kekik
Etin seçimi ve kıyılması
Ödemiş Köftesinde kullanılan etler, tercihen Ödemiş ve çevresindeki bölgelerdeki yetişen dana veya Dana veya doğurmamış düve etinden kıyma çekilir ve homojen hale gelmesi için karıştırılır.
İrmikli harcın homojen karıştırılması
Diğer malzemeler eklenip karma makinesi ile iyice karıştırılır. Karıştırma işleminde irmiğin karışım içinde görünmeyecek hale gelmesi esas alınarak yaz aylarında yaklaşık 8 dakika, kış aylarında ise 5 dakika kadar karıştırılması gerekir. Köfte hamuru yuvarlak hale getirilip yavaş devirde çalışan kıyma makinesine koyulur.
Kıyma makinesinin ağzından silindir şeklinde çıkan köftelik hamurdan, 14–15 cm uzunluğunda köfteler kesilir.
Tepsiye yerleştirme
Hazırlanan köfteler tepsilere dizilir ve soğuk ortamda (0–4 ℃) ortalama 8–12 saat dinlendirilir.
Köftenin pişirilmesi
Ödemiş Köftesi, odun kömürü ile yanan ızgarada normal ateşte pişirilir. Köftelerin ateşten is almaması için ateş ile köfteler arasında yaklaşık 10 cm mesafede olmalıdır. Pişen köftelerin uzunluğu 9–11 cm olmalıdır.
Köfteye biçim verme
Ödemiş Köftesi; ekmek dikey ve dikdörtgen şekilde dilimlenir. Bir porsiyon ekmekte, 7 tane köfte bulunur.
Reçete girdilerini ayırma
Et, irmik, yemeklik tuz, kimyon, karabiber ve kekik sicilin ayrı miktarlarla verdiği karışım girdileridir. Yerel et tercih olarak belirtilir; et ve irmiğin parti miktarları birbirine dönüştürülmez.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Hava almayacak şekilde vakumlanarak muhafaza edilir ve +4 °C 30 gün – 18 °C 100 gün bekleme süresi vardır. Hava almayacak şekilde vakumlanarak muhafaza edilir ve +4 derecede 30 gün – 18 derecede 100 gün bekleme süresi vardır.*
* Sicil vakumlu çiğ köftede +4 derecede 30 gün, tire benzeri çizgiyle 18 derecede 100 gün ve çözündükten sonra üç gün verir. Dondurma işareti, gaz/ambalaj koşulu ve raf ömrü doğrulaması teyit edilmelidir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Pişmemiş köfte soğuk zincir korunarak ambalajlı satılabilir; sicildeki vakumlu muhafaza süreleri doğrulama ve koşul açıklaması için ayrı teyit bekler.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan ve üretimi ustalık becerisi gerektiren Ödemiş Köftesinin, coğrafi sınır ile ün bağı vardır. Bu sebeple üretimin bütün aşamaları belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Geçmişi eskiye dayanan ve üretimi ustalık becerisi gerektiren Ödemiş Köftesinin, coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicildeki sunum anlatımı
Ayrı bir yerde de eritilmiş tereyağına acı olmayan kırmızı toz biber eklenir ve bu hazırlanan bu yağa bandırılan ekmek ile servis edilir ve acı olmayan kırmızı toz biberli ekmek ile servis edilir. Ödemiş Köftesi, pişmemiş halde ambalajlanıp soğuk zincir bozulmadan satışa sunulabilir.
Ödemiş Köftesinin servis tabağına ayrıca; bakır tavada tereyağında, diriliğini kaybetmeden pişirilmiş 3–4 domates dilimi, ızgarada pişirilmiş bir adet közlenmiş biber veya doğranmış maydanoz da eklenebilir. Ürün çözüldükten sonra 3 gün içerisinde tüketilmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
720 tescil numaralı Ödemiş Köftesi mahreç işareti olarak 12 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Ödemiş Köftesi ibaresi, Ödemiş Köftesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Ödemiş Köftesi ibaresi, Ödemiş Köftesi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ödemiş Ticaret Odasının koordinasyonunda ve Ödemiş Ticaret Odası, Ödemiş İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ödemiş Bilumum Gıda Maddeleriyle Uğraşanlar Esnaf ve Sanatkârlar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımlarıyla oluşan toplam 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan etlerin ve diğer malzemelerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluğu; sunum şeklinin uygunluğu; pişmemiş halde satışa sunulan köftelerin ambalajlama ve saklama koşullarının uygunluğu; Ödemiş Köftesi ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
