Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’in Bergama ilçesinde dana eti, irmik altı sarı un, kimyon ve tuzla oval veya kare köfteler hazırlanır. Meşe odunuyla ısıtılan oluklu ızgarada pişirilir; söğüş sebzelerle sunulur, piyaz isteğe bağlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bergama Köftesi nedir?
Sicil kaydı: “Bergama Köftesi, İzmir’in Bergama ilçesinde dana eti, irmik altı sarı un, kimyon ve tuzla oval veya kare köfteler hazırlanır. Meşe odunuyla ısıtılan oluklu ızgarada pişirilir; söğüş sebzelerle sunulur, piyaz isteğe bağlıdır.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Dana eti ve irmik altı sarı un
Sicil kaydı: “Dana eti kaburga, kol, boyun ve but parçalarından hazırlanır; ilave yağ et parçası oranlarından ayrı değerlendirilir. İrmik altı sarı un bileşenler arasındadır; yöntemde una ait ekleme aşaması açık olmadığından bu ayrıntı teyit bekler.”
Dinlendirme ve oluklu ızgara
Sicil kaydı: “Yaklaşık 30 g köfteler oval veya kare biçimlendirilerek buzdolabında bir gün dinlendirilir. Meşe odunuyla ısıtılan oluklu ızgarada çevrilerek pişirilir; bir tabakta beş köfte sunulur.”
Yağ ve parça ölçüsü
Sicil kaydı: “Etin kendi yağı veya darp yağı yüzde 10 oranında eklenir; kaynak bu özelliği yumuşak ve hafif sulu dokuyla ilişkilendirir. Yaklaşık 7 × 4 cm parça ölçüsü, et parçalarının karışım oranlarından ayrı bir fiziksel özelliktir.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Hazırlama yöntemi
Sicil kaydı: “Bergama Köftesinin üretiminde, tercihen coğrafi sınırda açık besi olarak yetişen danaların etleri kullanılır. Bileşenler”
Malzemeler ve ölçüler
Sicil kaydı: “1 kg dana eti – 100 g etin kendi yağı veya darp yağı – 15 g tuz – 10 g kimyon – 100 g irmik altı sarı un*”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre tanım ve listede 100 g irmik altı sarı un vardır. Yöntem et ve yağı kıyıp tuz ve kimyon eklemeyi anlatır; unu ekleme aşamasını belirtmez. Buradaki kaydın tescil ettirenin yahut TÜRKPATENT’in açıklamasıyla netleştirilmesi gerekmektedir.
Etin yağla kıyılması ve harcın hazırlanması
Sicil kaydı: “Sinirleri temizlenen dana etine, % 10 oranında darp yağı veya etin kendi yağı eklenip kıyma makinesinde çekilir ve homojen hale gelinceye kadar karıştırılır.”
Harcın hazırlanması
Sicil kaydı: “Tuz ve kimyon ilave edilerek yoğurma makinesinde veya elle 10 dk yoğrulur.”
Köftenin pişirilmesi
Sicil kaydı: “Pişirilmesi Hazırlanan köfteler oluklu ızgaraya dizilir. Yumuşak olmaları için sık sık çevrilerek meşe odunu ateşinde pişirilir.”
Yöresiyle bağı nedir?
Bergama mutfağında köftenin geçmişi, yöresel üretim bilgisi ve tanınırlığı ilçe ile ün bağını oluşturur. Sicil bütün üretim aşamalarını Bergama ilçesinde zorunlu tutar; yerel açık besi dana eti kullanımı ise tercih olarak belirtilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunumu Bergama Köftesi, bir porsiyonunda 5 adet olacak şekilde ve söğüş haldeki maydanoz, soğan, domates ve sivri biber ile birlikte servis yapılır. İsteğe bağlı olarak yanında piyaz sunulabilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicil belgesindeki künye ifadeleri
Sicil belgesinin kapağında tescil ettiren “BERGAMA TİCARET ODASI” olarak yer alır.* İkinci sayfada ise “Tescil Ettiren” ve “Tescil Ettirenin Adresi” alanlarının ikisinde de “Bahçelievler Mah. Atatürk Blv. No:98 Bergama İZMİR” yazılıdır.
* Sicil kapağında kurum adı Bergama Ticaret Odasıdır. İç sayfadaki “Tescil Ettiren” alanında kurum adı yerine adres tekrarlanmıştır; bu adres ayrı bir kurum adı değildir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1272 tescil numaralı Bergama Köftesi mahreç işareti olarak 8 Aralık 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Bergama Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bergama Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bergama Ticaret Odasının koordinasyonunda ve Bergama Ticaret Odası, Bergama Lokantacılar Odası ve Bergama İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Bergama Köftesi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
