Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te çövenle ağartılan şekerli karışıma Antep fıstığı veya ceviz katılarak hazırlanır. Beyaz tonlarındaki yumuşak ve elastik helva, kalıplarda dinlendirildikten sonra kesilip tek tek paketlenir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Sakız Helva nedir?
Şeker, çöven suyu, sitrik asit ve coğrafi işaretli Antep Fıstığı veya cevizle hazırlanan Gaziantep helvasıdır. Beyaz tonlarındaki yumuşak, elastik karışım kalıpta dinlendirilip küçük parçalar hâlinde paketlenir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Elastik yapı ve kuruyemiş taneleri
Helva yumuşak ve elastik yapıdadır; ceviz veya Antep Fıstığı taneleri içerir. Beyaz renk ve tonlarıyla tanımlanır. Antep Fıstığı, sicilde 27 numaralı coğrafi işaret tesciline atıfla belirtilir.
Katkı anlatımının kapsamı
Sicil tanımı, herhangi bir gıda katkı maddesi, renklendirici veya tatlandırıcı kullanılmayacağını söyler. Bununla birlikte aynı sicil reçetede sitrik asit verir. Sitrik asidin bu genel ifadenin dışında tutulup tutulmadığı açıklanmadığından ürün koşulsuz katkısız olarak tanımlanmaz.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre genel katkı maddesi yasağında sitrik asidin kapsamı: Ürünün tanımı herhangi bir gıda katkı maddesi kullanılmayacağını belirtir; aynı sicilin bileşen listesinde 100 g sitrik asit ve üretim sırasında bu bileşenin kaynatılması vardır. Sitrik asidin genel yasağın dışında tutulup tutulmadığı açıklanmamıştır. Buradaki kaydın tescil ettirenin yahut TÜRKPATENT’in açıklamasıyla netleştirilmesi gerekmektedir.
Sicildeki üretim anlatımı
Yaklaşık altmış beş kilogramlık reçete
Sicil, bu bileşen miktarlarını yaklaşık 65 kg üretim için verir.
- 50 kg toz şeker
- 500 g çöven suyu
- 100 g sitrik asit (limon tuzu)
- 10 l su
- 12 kg Antep Fıstığı ya da ceviz içi
Şerbeti hazırlama ve çövenle ağartma
Su, şeker ve sitrik asit 115–120 °C’de kaynatılır. Şerbet helva kazanına aktarılır; yaklaşık 500 g çöven suyu eklenir. Kısık ateşte yaklaşık 30 dakika çırpılarak ağartılır.
Kuruyemişle yoğurma ve oran kapsamı
Sicildeki işlem örneğinde 2,5 kg ham helva mermer tezgâha alınır; 1 kg Antep Fıstığı veya ceviz eklenip yaklaşık 30 dakika elle yoğurulur.
Parti listesi yaklaşık 65 kg ürün için 12 kg kuruyemiş verirken, yoğurma örneği 2,5 kg ham helvaya 1 kg kuruyemiş katılmasını anlatır.* Örneklerin parti ve ürün çeşidi kapsamı açıklanmadığından tek bir kuruyemiş yüzdesi hesaplanmaz.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre parti reçetesi ile kuruyemiş katma oranı: İkinci sayfa yaklaşık 65 kg ürün için 12 kg kuruyemiş verir. İşlem anlatımında ise 2,5 kg ham helvaya 1 kg fıstık veya ceviz katılır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Kalıpta dinlendirme, kesme ve paketleme
Helva kalıplarda, oda sıcaklığında 1 gün bekletilir. Yaklaşık 5 cm eninde ve 6 cm boyunda parçalara ayrılır. Her parça 20–25 g ağırlığındadır ve tek tek poşetlere sarılarak paketlenir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Depolama esnasında neme ve sıcaklığa dikkat edilmeli, güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır.
Üretim ve tüketim zamanı
Genellikle sonbahar ve kış aylarında üretilir ve tüketilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep mutfağı ve helvacılık ustalığı
Uzun süredir Gaziantep’te üretilen helva, yörenin yemek kültürü ve üretimin her aşamasında gereken helvacılık ustalığıyla ilişkilidir. Bütün üretim aşamaları Gaziantep ilinde gerçekleştirilir.
Sicildeki sunum anlatımı
Atıştırmalık ve özel gün ikramı
Oda sıcaklığında veya kısmen soğumuş olarak tüketilir. Atıştırmalık olarak, misafir ağırlarken, festival ve bayram gibi özel günlerde sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1904 tescil numaralı Gaziantep Sakız Helva mahreç işareti olarak 25 Eylül 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 10 Kasım 2023 tarihinden itibaren korunmak üzere 25 Eylül 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Sakız Helva ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Sakız Helva ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Gaziantep Sakız Helva denetimleri; Gaziantep Büyükşehir Belediyesi koordinatörlüğünde; Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konusunda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Gaziantep Sakız Helva üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu Üretim metoduna uygunluğu Gaziantep Sakız Helva ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
