Coğrafi işaretli ürün · Batman
Batman’ın Gercüş ilçesinde yetiştirilen sofralık üzümdür. İnce yeşil-sarı kabuklu tanelerinin eti yumuşak ve renksizdir; şırası pekmez, sucuk, pestil ve şarapta da değerlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gercüş Mezrune Üzümü nedir?
Gercüş Mezrune Üzümü, Batman ili Gercüş ilçesinde yetiştirilen Vitaceae familyası, Vitis cinsi, Euvitis alt türü ve Vitis vinifera türüne ait sofralık üzümdür.
Ayırt edici özellikleri
Şıra miktarı, %70- %80’dir.
Gercüş Mezrune Üzümü; orta yuvarlak tanecikli olup yeşilimsi ve sarımsı bir renge, ince bir kabuğa sahiptir.
Uç dilimi ana damar ekseninde hafif içe kıvrımlıdır.
Omcalar orta kuvvette gelişir.
Tane sapı 10–12 mm uzunlukta olup sapın salkımdan kopması zordur, Tane tutumunda tozlanma ve döllenme sorunu görülmez.
Verim 4–6 kg/omca ‘dır.
Hammadde ve bileşim
Pekmez, sucuk, pestil ve şarap üretiminde de kullanılır.
Bitki ve meyve özellikleri
Gercüş Mezrune Üzümünün genç yapraklarının üst yüzeyinin rengi parlak açık yeşildir.
Yaprak ayası tipik beş dilimli, kama ve beşgen şekillidir.
Olgun yapraklarda üst yüzeyin rengi koyu yeşil-yeşil skalasında değişim gösterir.
Yaprak sap cebi U şeklindedir.
Yaprak sapı 7–8 cm aralığındadır.
Çiçekleri erdişi olduğu için dölleyici bir çeşide ihtiyaç duyulmadan tek çeşitle bağ tesisi kurulabilir.
Salkımları yazlık sürgünlerin ikinci ve üçüncü boğumlarında oluştuğu için kısa budamaya uygundur.
Meyve eti yumuşak ve renksizdir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Üst düzeydeki ana damarlarda pembemsi kırmızı renk mevcuttur.
Üretim tekniği ve ustalık
Gercüş Mezrune Üzümünün salkımları omuzlu dallı konik şekilli olup orta uzunluktadır.
Taneler homojen ve elipsoid şekillidir.
Sarı renk
Tane kabuğu ince ve yeşil-sarı renktedir.
Tablo-1: Gercüş Mezrune Üzümünün özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan gercüş mezrune üzümünün özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-2: Gercüş Mezrune Üzümünün şıra özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan gercüş mezrune üzümünün şıra özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan gercüş mezrune üzümünün şıra özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| SÇKM (%) | 16,7-23,2 |
| Toplam asitlik (%) | 0,58-0,76 |
| Olgunluk indisi (SÇKM/toplam asitlik) | 20,70-32,22 |
| L* değeri | 30,34-34,11 |
| a* değeri | 0,44-1,46 |
| b* değeri | 4,76-8,23 |
Gercüş Mezrune Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Gercüş Mezrune Üzümünün üretiminde, Vitaceae familyası, Vitis cinsi, Euvitis alt türü ve Vitis vinifera türü üzüm fidanları kullanılır.
Ekim ve dikim
Gercüş Mezrune Üzümü fidanı geç sonbahar veya erken ilkbahar dönemlerinde dikilir. Fidanlar dikimden bir gün önce suya konulur. Dikime hazır hale gelen fidanlar, dikime kadar nemli çuvalda veya suda bekletilir. 30–40 cm genişlik ve 50–60 cm derinlikte çukur açılır. Fidanların aşısı yapılmışsa aşı noktası toprağın 3–5 cm üzerinde kalacak şekilde çukurun ortasına dikilir ve çukur yarısına kadar üstten çıkan toprakla doldurulur.
Her bir çukura yeterince su verilip toprağın sıkışması ve hava boşluklarının giderilmesi sağlanır. Suyunu çekmiş çukurlar artan toprakla tekrar doldurulup iyice sıkıştırılır. Sonbahar, ilkbahar ve yaz dönemi olarak yılda üç defa toprak işleme yapılır. Yetiştiriciliğinde, herhangi bir hormon veya kimyasal madde kullanılmaz.
Sulama ve çapalama
Coğrafi sınırın yağış ve sıcaklık koşulları ile toprağın yüksek potasyuma sahip olması nedeniyle, yağmur suları dışında herhangi bir sulama işlemi yapılmaz. Gercüş Mezrune Üzümünün ürün kalitesini artırmak amacıyla asmaların yapraklı olduğu yaz döneminde budama yapılır.
Muhafaza koşulları
- Sonbaharda yapılan toprak işleme ile sonbahar ve kış döneminde gelen yağışların toprakta depolanması, ilkbaharda yapılan işlemle toprağın havalanması ve yabancı otların çıkışının engellenmesi ve yaz döneminde toprakta su kaybının önlenerek nemin korunması sağlanır. Olgunlaşmayan üzümler 20 Ağustos
- 20 Eylül tarihi aralığında yumuşama olmadan hasat edilir ve 4–14 °C’de soğuk hava depolarında kasa içinde 1–2 ay depolanır.
Olgunlaşan üzümler ise 20 Eylül – 30 Ekim tarihleri arasında hasat edilip depolanmadan piyasaya arz edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Yetiştiği bağların toprak yapısının yüksek (>%10) potasyuma sahip olması şıranın pH değerini dengeleyerek 3,54–4,01 değerleri arasında olmasını sağlamıştır. Gercüş Mezrune Üzümünün geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gercüş Mezrune Üzümünün tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir.
Kökeni ve üretim geleneği
Gercüş ilçesinin mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
L* değeri 30,34–34,11 a* değeri 0,44–1,46 b* değeri 4,76–8,23 Gercüş Mezrune Üzümünün geçmişi eskiye dayanır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1499 tescil numaralı Gercüş Mezrune Üzümü mahreç işareti olarak 22 Kasım 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Gercüş Mezrune Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gercüş Mezrune Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Batman Ticaret Borsası.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Batman Ticaret Borsasının koordinasyonunda, Batman Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi, Batman Ticaret ve Sanayi Odası, Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Batman Belediyesi ve Batman Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan fidanların uygunluğu; özellikle dikim ve hasat aşamaları olmak üzere üretim metoduna uygunluk ve Gercüş Mezrune Üzümü ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
