Coğrafi işaretli ürün · Batman
Batman’ın Sason ilçesinde San Andreas, Kabarla ve Albion çeşitlerinden üretilir. Hafif ekşimtırak aromasıyla tanınır; Sason Çayı çevresindeki süzek ve hafif topraklarda yetiştirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sason Çileği nedir?
Sason Çileği, Sason ilçesinde San Andreas, Kabarla, Albion çeşitlerinden üretilir.
- Sason Çileğinin boyu; San Andreas çeşidi için 3,2 ilâ 4,9 cm; Albion çeşidi için 3,5 ilâ 5,1 cm; Kabarla çeşidi için 3,2 ilâ 3,8 cm’dir.
Ayırt edici özellikleri
Toplam fenolik madde içeriği San Andreas çeşidinde 271 ilâ 287 mg/100 g, Albion çeşidinde 228 ilâ 250 mg/100 g ve Kabarla çeşidinde 184 ilâ 198 mg/100 g’dir.
Ürünün briks değeri 7,75 ilâ 8,35’tir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Ürünün hafif ekşimtrak aroması, rengi, boyutu öne çıkan özellikleridir.
Andreas çeşidi
Sason Çileğinin ağırlığı; San Andreas çeşidi için 13 ilâ 23 g, Albion çeşidi için12 ilâ 22 gr, Kabarla çeşidi için 9 ilâ 19 g’dir.
Sason Çileğinin Hunter renk ölçüm cihazıyla ölçülen renk analizinde “a” değeri; San Andreas çeşidi için 21,7 ilâ 22; Albion çeşidi için 25,2 ilâ 27 ve Kabarla çeşidi için 21,7 ilâ 23’dir.
Sason Çileğinin renk analizinde “b” değerleri; San Andreas çeşidi için 8,8 ilâ 9,8; Kabarla çeşidi için 7,7 ilâ 8,4 ve Albion çeşidi için 11,2 ilâ 12,2’dir.
Sason Çileğinin renk analizinde L değeri San Andreas çeşidi için 31,8 ilâ 32; Albion çeşidi için 32,6 ilâ 32,8 ve Kabarla çeşidi için 33,5 ilâ 33,9’dir.
Üretim tekniği ve ustalık
Suda çözünür kuru madde değerinin yüksek olması, endüstriyel işlemeyi kolaylaştırır.
Sason Çileği Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Sason Çileğinin fideleri, açıkta ve örtü altında olmak üzere iki türlü yetiştirilir. Örtü altı yetiştiriciliğinde, erkencilik ve olası dolu ve yağmurlarda meyveler zarar görmez. Örtü altı yetiştiriciliği cam veya plastik seralarda, alçak ve yüksek tünellerde yapılır.
Çileğin toprak kökenli hastalıklara karşı hassas olmasından dolayı, dikim öncesinde yaz aylarında nemli toprağın şeffaf naylon ile hava geçirmeyecek şekilde kaplanarak toprağın güneş enerjisi ile ısıtılması yöntemi olan solarizyon uygulaması yapılır.
Fide dikimi
Sason Çileği fidesinin dikimi örtü altı yetiştiriciliğinde ekim ayında taze fide dikimi yapılır. Dekarda kullanılan fide, fide şekline göre değişmekle birlikte 5000–6000 adettir. Açık çilek yetiştiriciliğinde ise 15 Temmuz- 15 Ağustos arası taze fide dikimi yapılır. Fideler sıra üzeri ve sıra arası 30 x 32 cm olarak dikilir.
Yaz ve sonbahar aylarında büyümelerine devam eden fideler büyür ve nisan ayında bol çiçek açıp mayıs ayında meyve vermeye başlar. Sason ilçesinde güneş ışınlarına dayanıklı, UV katkılı siyah plastikle malçlama yapılır.
Bu uygulama sayesinde yabancı ot kontrolü sağlanır, sulama aralığı uzar, meyvelerin temiz kalması sağlanır ve çürümesi engellenir. Ürünün yetiştirilmesinde karıkla sulama, yağmurlama ve damla sulama yöntemleri kullanılır.
Hasat işlemi
Hasat dönemi örtü altı yetiştiriciliğinde ocak ayında başlayıp temmuz ayına, açık çilek yetiştiriciliğinde ise mayıs ayında başlayıp ekim ayına kadar devam eder. Ürünün ambalajlanmasında yarım kilodan fazla ambalaj kabı kullanılmaz, kapların altı deliklidir.
Muhafaza koşulları
Ürünün pH değerleri 3,59 ilâ 3,69 arasında değişir. Düşük pH değeri sayesinde işlenmeye uygun olup uzun raf ömrüne sahiptir. Hasat günün serin saatlerinde yapılır ve ürünler bekletilmeden ön soğutma yapılmak üzere soğuk hava deposunda muhafaza edilir. Sason Çileği 0ºC ve % 90–95 nemli depoda en fazla 5–7 gün boyunca depolanır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Sason Çayı etrafındaki çilek bahçelerinin süzek ve hafif toprak olması sebebiyle Sason ilçesi çilek üretimine elverişlidir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
667 tescil numaralı Sason Çileği menşe adı olarak 10 Şubat 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Sason Çileği ibaresi, Sason Çileği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Sason Çileği ibaresi, logosu ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Batman Ticaret ve Sanayi Odası.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Batman Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Batman Üniversitesi, Batman Ticaret Borsası, Batman Belediyesi ile Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer personelin katılımıyla oluşturulan toplam 4 kişilik denetim merci tarafından yapılır. Denetimler üretim ve hasat döneminde olmak üzere yılda 2 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetimin planlanması için yapılacak toplantının yeri ve zamanı, denetim merciine en az bir hafta önce çağrı yazısı ile bildirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Sason ilçesinde San Andreas, Kabarla ve Albion çilek çeşitlerinin dikimi ve yetiştirilmesinin uygunluğu. Sulama yöntemi. Hasat ve muhafaza koşulları. Malçlama malzemelerinin uygunluğu. Ürünlerin ağırlık ve boy değerleri. Ürünün pH ve briks değerleri. Gerektiği durumlarda ürünün a, L ve b değerleri.
Sason Çileği ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
