Coğrafi işaretli ürün · Yozgat
Yozgat’ın Aydıncık ilçesinde yetiştirilen sarı, dilimli ve ince kabuklu kavundur. Turuncu eti az sulu ve kokuludur; dilimleri kesilip ortası bütün bırakılarak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu nedir?
Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu (Cucumis melo) çekirdekleri, plesentaya sıkıca bağlı ve çekirdek evi toplu olarak bulunur. Meyve eti az sulu ve ince kabukludur.
Ayırt edici özellikleri
Ürünün gövdesi ise tüylü, gövde kalınlığı ince, otsu yapıda ve boğumludur.
Bu özelliği bakımından halk arasında “yer muzu” olarak da adlandırılır.
Bu servis şekli, ürüne adını verir.
Meyve eti turuncudur.
Bitki ve meyve özellikleri
Meyve kabuğu sarı ve dilimlidir.
Kokulu meyveye sahiptir.
Yaprak sapı uzun ve tüylüdür.
Doku, renk ve tat özellikleri
Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavununun tadı, kokusu ve dokusu diğer kavunlardan farklıdır.
Üretim tekniği ve ustalık
Dilimler tek tek kesilerek meyvenin ortası bütün bırakılır ve bu biçimde servis edilir.
Tablo-1: Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan yozgat aydıncık bağrıbütün kavunu bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Tarlaların sürümü, ekim ve kasım aylarında yapılır. Mart sonu nisan başı toprak çapalanarak, yumuşatılarak hazırlanır.
Gübreleme işlemi
Yumuşatılan toprak ocaklar halinde hazırlanıp, her ocak içine gübreleme yapılarak zemin hazırlanır. Nisanın son haftası veya mayısın ilk haftası her ocak içine beş ila altı tohum bırakılır. Her ocak arası mesafe yaklaşık bir buçuk ile iki metre olarak ayarlanır. Tohum bırakıldıktan itibaren bir ay içerisinde filizlenen tohum çapalanarak seyreltme işlemi yapılır. Her ocakta iki adet filiz bırakılır. Filizler kol atma aşamasında gübreleme ile toprak harmanlanır.
Bu sayede büyüme hızlanır.
Sulama ve çapalama
Çapalama işlemi on gün ara ile üç veya dört defa tekrarlanır.
Bitkinin şekillendirilmesi
Filizler ürün verdikten sonra kelek aşamasına geldiğinde bir defa sulanır.
Hasat işlemi
Temmuz sonu veya ağustos ayının ilk haftası hasat alınmaya başlar. Yaklaşık bir buçuk ay içinde ürün hasadı sona erer.
Coğrafi bağı
Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavununun üretim alanı Yozgat ili Aydıncık ilçesidir. Yörede tat, koku ve dokusundan dolayı “yer muzu” adıyla da bilinir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Dilimleri tek tek kesilerek ortası bütün bırakılıp servis edilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
524 tescil numaralı Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu menşe adı olarak 25 Ağustos 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavunu ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Aydıncık Belediyesi.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Aydıncık Belediyesi koordinatörlüğünde; Aydıncık Belediyesi, Aydıncık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Aydıncık Ziraat Odasından birer kişinin katılımıyla oluşturulan 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler, yılda bir defa düzenli periyotlar halinde ve şikâyet üzerine veya gerekli durumlarda ise her zaman yapılır.
Denetimlerde Yozgat Aydıncık Bağrıbütün Kavununun çekirdeklerinin plesentaya sıkıca bağlı olduğuna, çekirdek evinin toplu olarak bulunduğuna, meyve kabuğunun dilimli olmasına ve meyve et renginin turuncu olmasına bakılacaktır. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
