Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu ilinde Hayward çeşidinden üretilir. Oval veya elips biçimli meyvenin yeşilimsi-kahverengi kabuğu ince ve yumuşak tüylü, eti zümrüt yeşili, bol sulu ve orta şekerlidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ordu Kivisi nedir?
Ordu Kivisi, Actinidia deliciosa türünün Hayward çeşidinden üretilir. Çok yıllık, sarılıcı ve tırmanıcı bitki kuvvetli gelişir ve yüzlek saçak köklüdür. Fidanlar iki yıl sonra ürün vermeye başlar, 5–6 yaşta tam verime ulaşır.
Ayırt edici özellikleri
Hasattan beşinci depolama ayına kadar ölçülen değişimler tabloda gösterilir.
Muhafaza süresince özellik değişimleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Hasat | 1. ay | 2. ay | 3. ay | 4. ay | 5. ay |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Meyve eti sertliği (N) | 95,65 | 76,91 | 74,82 | 49,54 | 41,07 | 39,37 |
| SÇKM (%) | 6,5–7 | 9,47 | 11,10 | 11,77 | 11,97 | 12,75 |
| Titre edilebilir asitlik (sitrik asit, %) | 1,66 | 1,62 | 1,52 | 1,47 | 1,42 | 1,36 |
| C vitamini (mg/100 g) | 35,5 | 49,0 | 53,5 | 62,5 | 67,0 | 68,0 |
| Fenol bileşik (mg GAE/100 g) | 151 | 155 | 158 | 169 | 179 | 224 |
| Flavonoid (mg QE/100 g) | 20,3 | 21,3 | 27,2 | 38,0 | 40,0 | 47,9 |
| Antioksidan (µmol TE/100 g) | 2253 | 3242 | 3861 | 4147 | 4678 | 4869 |
Ayırt edici özellikler
Ordu Kivisi fidanları dikildikten 2 yıl sonra ürün vermeye başlar, tam verime ise 5–6 yaşlarında gelir.
90–110 g, iyi bakılan bahçelerde 120–150 g’dır.
Epiderm dokusu koyu yeşilden açık yeşile kadar değişebilir.
Duyusal ve fiziksel özellikler
Ordu Kivisi Actinidia deliciosa türüne ait meyve türüne ait Hayward çeşidinden üretilir.
Ordu Kivisinin meyve ağırlığı Dıştan içe doğru meyvenin yapısı; tüyler, kabuk, dış meyve eti, iç meyve eti, çekirdek, çekirdek evi, yumurtalık izleri, radial yumurtalık beslenme damarları ve columella olarak sıralanabilir.
Meyve sapı farklı renklerde olmakla birlikte genellikle kahverengidir.
Meyve sapı yaklaşık 6 cm uzunluğundadır.
Meyve eti zümrüt yeşili renkte ve yarı saydam görünümdedir.
Meyve eti kendine has özellik olarak orta şekerli ve bol suludur.
Meyve eti merkezde bulunan ve değişik kalınlıkta olabilen kremsi renkte etli silindir etrafına yerleşmiştir.
Meyve kabuğu yeşilimsi-kahverengi ve sık, ince ve yumuşak tüylüdür.
Ayrıca 100 gram meyve etinde; toplam kuru madde miktarı 15–22 g’dır. Organik asitler 1,0–1,6 g, toplam şeker 7,5–13,0 g, protein 0,5–1,5 g, yağ 0,3–0,9 g, pektin 0,3–0,9 g, ham lif 1,1–2,9 g, mineral madde (kül) 0,7–1,0 g’dır. 2250 µmol antioksidan aktivitesine sahiptir.
Sayısal özellikler
Ordu Kivisinin çiçekleri çoğunlukla tekli, 5,5–7 cm çapında, taç yaprakları beyaz-krem renkli, büyük ve yuvarlaktır.
Sitrik asit, C vitamini, fenol bileşikler, flavonoid ve antioksidan değerleri muhafaza süresi tablosunda gösterilir.
Oval meyve biçimi
Ordu Kivisinin meyveleri oval veya elipsolit şekilli, meyveler 4,5–7,5 cm uzunluğa ve 3,5–5,0 cm kalınlığa sahiptir.
Ordu Kivisi Nasıl Yetiştirilir?
Mayıs ve haziran aylarında meyve seyreltmesi yapılır.
Hazırlama işlemleri
Ordu Kivisi çok sayıda saçak köklere sahip olması nedeniyle toprağın üst katmanının ilk 40 cm bölümünde yer alır. Topraktaki aşırı neme, suya oldukça duyarlıdır. Yetiştirildiği topraklarda pH 5,5–6,5 aralığındadır. Ordu ili toprakları asit karakterli organik maddece zengin, kireçsiz topraklardır ve bu tip topraklar, Ordu Kivisinin yetişmesi için ideal şartları oluşturur. Ordu Kivisi yetiştiriciliği değişik rakımlara ve yöneylere kurulu bahçelerde yapılır.
Ordu Kivisi yetiştiriciliğinde bahçeler, çoğunlukla T terbiye sistemi ve pergola(çardak) terbiye sistemi ile düzenlenir. Kurulum sistemi genel olarak beton ve ahşap malzemeden oluşur, telli sistem ile desteklenir. Ağaçlar genelde 1,8 m ile 2,2 m arasında yüksekte taçlandırılmıştır. Oluşturulan taçta, her yıl kuruyan ve aşırı gelişen dalların çıkarılması için budama yapılır. Budama konusunda Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından her sene kurs verilir.
Sulama ve çapalama
Sulama sisteminin kurulduğu ve yıllık ortalama sıcaklığın 13–16 °C olduğu yerler, Ordu Kivisinin en uygun yetişme şartlarını sağlar. Ordu Kivisi yazın aşırı sıcak olduğu dönemlerde mutlak sulamaya ihtiyaç duyar. Fakat bölgenin yeterince yağış almasından dolayı sulama ihtiyacı aşırı değildir. Ordu Kivisi, şiddetli kış soğukları ve ilkbahar donları olmayan, yaz aylarında nispeten orta sıcaklıkta düzenli yaz yağmuru ve vejetasyon periyodu boyunca yüksek nemli bölgelerde sorunsuzca yetişebilir.
Ordu Kivisinin yetiştiriciliğinde ilaçlama yapılmaz. Yetiştiricilikte, toprak analizleri neticesinde eksik görülen besin elementlerinin bitkiye sağlanması dışında, herhangi bir bitki gelişim düzenleyici kullanılmaz.
Hasat işlemi
Meyveler, suda çözünür kuru madde oranı % 6,5–7,0 seviyesinde iken elle hasat edilir ve maksimum 10 kg’lık kasalara yerleştirilerek depoya götürülür. Meyvelerin depoya konulmadan önceki ağırlığı ile her bir dönemde kaybettiği ağırlık oranlanarak yüzde ağırlık kaybı değerine ulaşılır. Aynı zamanda meyve eti sertliği bir el penetrometresi ile belirlenir. Meyve eti sertlik değeri 3–4 kg ( yaklaşık 30–40 Newton) seviyesine düştüğünde, ürünler pazara transfer edilir.
Yetişme ve hasat dönemi
Yeni hasat edilen Ordu Kivisinin meyve etinin 100 gramında 35 mg C vitamini ve 20,3 mg flavonoid bulunur.
Muhafaza koşulları
Ordu Kivisi uygun koşullarda uzun süre muhafaza edilir. Hasattan sonra depolama süresince daha az yumuşama gösterir.
Sınıflama, ekstra sınıf (120 g ve üzeri meyveler), birinci sınıf (90–120 g arası meyveler) ve ikinci sınıf (70–90 g arası meyveler) olarak depolama öncesinde yapılır. Meyvelerde depolama süresi, % 10 ağırlık kaybına ulaşıncaya kadar geçen zamanı ifade eder. Ordu Kivisi soğuk hava deposunda muhafaza sıcaklığı 0±0,5 °C ve % 90±5 oransal nem koşullarında 5–6 ay süre ile depolanabilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Besin maddesi noksanlıkları pek görülmemekle birlikte, omcaların uzun yıllar yüksek verimde kalmasını sağlamak için toprak analizleri neticesinde eksik görülen besin elementlerinin (azot, fosfor ve potasyum gibi makro besin elementleri ile demir, bor, çinko gibi mikro besin elementleri) bitkiye verilmesi ve bunun yanında yeşil gübreleme (fiğ, soya vb.) yapılması gerekir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
451 tescil numaralı Ordu Kivisi menşe adı olarak 5 Eylül 2019 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret amblemi ile logo, ürün etiketi veya ambalajında yer alır.
Denetim düzeni
Denetim mercii; Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ordu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ve Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesinden konusunda uzman birer teknik eleman olmak üzere üç kişiden oluşur. Bahçe denetimi ve analize dayalı denetim olmak üzere iki aşama içeren denetimler, aşağıda belirtilen usul ve esaslara uygun biçimde düzenli, ihtiyaç ve şikâyet olduğunda ise her zaman yapılır.
Bahçe denetimi: Ordu ilinde Ordu Kivisinin yetiştirildiği bahçelerde, aralık, ocak ve şubat aylarında kış (verim) budamasının; mayıs ve haziran aylarında meyve seyreltme işleminin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Analize dayalı denetim: Kasım ayının ilk haftası itibari ile arazide refraktometre ile ölçülüp SÇKM % 6,5–7,0 değerine ulaştığında hasat yapılır.
Denetim düzeni · 2
Depolama süresi, meyve ağırlık kaybı ve meyve eti sertliği: Üreticilerden alınan numunelerin, kasım, aralık, ocak, şubat ve mart aylarında soğuk hava deposunda uygun şartlarda depolanıp depolanmadığı; depolama süresi, meyve ağırlık kaybı ve meyve eti sertliği bakımından denetlenir. Pazar kontrolü: Yıl içerisinde, soğuk hava depolarında muhafaza edilen Ordu Kivisinde meyve eti sertlik değeri, el penetrometresiyle ölçülür.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
