Coğrafi işaretli ürün · Mersin
Mersin’in Gülnar ilçesinin Gezende yöresinde can erik çeşidinden yetiştirilir. Üretiminde genellikle Myrobolan 29C anacı kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gezende Eriği nedir?
Gezende Eriği; yukarıda belirtilen coğrafi sınırda, can erik çeşidinden yetiştirilen eriktir. Yetiştiriciliğinde anaç olarak genellikle Myrobolan 29C anacı kullanılır.
Ayırt edici özellikleri
Mikroklima alanda sert rüzgâra ve don tehlikesine maruz kalmayan Gezende Eriği, erkenci bir eriktir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Gezende Eriği parlak yeşil renkte ve canlı görünümdedir.
Gezende Eriğinin renk değerlerinden L değeri 27,58–51,11 değerleri, h değeri 91,32–174,56 değerleri, C değeri 15,39–24,53 değerleri arasında olup L değerine göre parlak, C değerine göre renk doygunluğu yüksek, h değerine göre rengi sarı ile yeşil arasında(yeşile yakın)’dır.
Bitki ve meyve özellikleri
Ürünün pomolojik özellikleri; meyve ağırlığı 15–21 g, meyve eni ortalaması 28,50–29,50 mm, meyve boyu 11,44–30,61 mm’dir.
Asitlik değeri (malik asit cinsinden) %1,13–1,18; SÇKM (suda çözünür kuru madde miktarı) %5,5–7,0; meyve sertliği (kgf) 1,4–1,8; pH değeri 3,29–3,43’tür.
Güneş ışınını ağaca yansıtarak daha fazla fotosentez sağlar ve meyvenin rengi ile aromasını etkiler, ürünün erkenci olmasını sağlar.
Gezende Eriği Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Gezende Eriği yetiştiriciliğinde genellikle anaç olarak ağır bünyeli, killi ve kireçli topraklara dayanımı iyi olan Myrobolan 29C anacı kullanılır. Gezende Eriği aşı gözü ile vejetatif çoğaltılır. Fidanların aşı gözleri, ilgili coğrafi sınırdaki bahçelerden alınan verimli kaliteli ve hastalıksız aşı gözleri ile çoğaltma yapılır.
Fide dikimi
Gezende Eriği fidesi toprağın meyli, arazi yapısı ve anacın çeşitliliğine göre değişik mesafe aralıklarıyla dikilir. Genellikle sıra arası 5–6 m, sıra üzeri 5–6 m’dir. Gezende Eriğinde çiçeklenmenin başlangıcı şubat ayının ikinci yarısında, sonu ise mart ayının ilk haftasında gözlemlenir.
Hasat işlemi
Hasat dönemi, nisan ayının ikinci haftası ilâ haziran ayının başına kadar devam eder. Çiçeklenme ve hasat dönemleri, iklimsel şartlara göre 7–10 gün önce veya sonra gerçekleşebilir. Bahçe tesisi işlemleri kasım ilâ mart ayı arasında yapılır. Ağaçlar sonbaharda yapraklarını döktükten sonra goble budama yöntemiyle budanır. Bahçelerde mevsimsel olarak hastalık veya zararlıya karşı mücadele yapılır. İlaçlama; Tarım ve Orman Bakanlığının Zirai Mücadele Teknik Kitabına göre gerçekleştirilir.
Tomurcuklar çiçek açmadan bordo bulamacı uygulaması yapılır. Çiçeklenme dönemi sonunda çiçeklerin %70–80’ı döküldüğü zaman fungal hastalıklara ve iç kurduna karşı ilaçlanır. Bitki yaprağını döktükten sonra, yılda bir defa çapalanır. Bitki uyanıp yaprağını dökünceye kadar geçen sürede yabancı otlarla mücadele sürekli yapılır.
Sulama ve çapalama
Bitkilerin ihtiyaç duyduğu ve yağmurla karşılanamayan sulama, damla sulama metoduyla yapılır. Tasnif ve boylama ünitelerinde boy özelliklerine göre ekstra sınıfı en az 30 mm, sınıf I en az 25 mm, sınıf II en az 20 mm’dir.
Ürünün ambalajlanması
Sınıflama sonucunda ekstra, sınıf I ve sınıf II iriliğine sahip olan ürünler paketlenir. Boylama yapılan bütün sınıflarda, her ambalajda, üzerinde yazılı olan sınıfın bir alt ve bir üst boylardan eriklerin toplamı kütlece % 10’u geçemez ve belirtilen boydan ± 3 mm’den fazla tolerans tanınmaz. 20 mm’den daha küçük meyve olmamalıdır. Paketlerde ürünler bütün ve sağlam olmalı, yabancı madde içermemelidir.
Yetişme ve hasat dönemi
Soğuklama ihtiyacını erken zamanda tamamlayan erik ağaçları erken ilkbaharda havaların ısınmasıyla uyanır ve daha erken bir dönemde hasat edilir.
Muhafaza koşulları
Gezende Eriğinin erkenci erik olması sebebiyle, hasat sonrası depolamaya gereksinim duyulmaz. Ürünün 2–4 haftalık raf ömrü vardır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Gezende Eriğinin yetiştirildiği coğrafi sınır, Gezende Barajı ve Göksu Nehri (Ermenek Çayı) kıyısında ve etrafı dağlarla çevrili olduğu ve çukurda yer aldığından mikroklimal iklime sahiptir. Coğrafi sınırdaki toprak, yüksek miktarda kireç içermesi sebebiyle rengi beyazdır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Bitkilerin ihtiyaç duydukları bitki besin elementleri, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından akredite edilen toprak analiz laboratuvarlarında gerçekleştirilen analiz sonuçları dikkate alınarak Tarım ve Orman Bakanlığının Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberine göre verilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
977 tescil numaralı Gezende Eriği menşe adı olarak 20.12.2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gezende Eriği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gezende Eriği ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Gezende Köyü Bardat Yaylası ve Bardat Pazarını Kalkındırma, Güzelleştirme, Yardımlaşma ve Kültür Derneği koordinatörlüğünde ve katılımıyla, Gülnar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Gülnar Ziraat Odasından konuda uzman birer personelden oluşan üç kişilik merci tarafından yılda iki kez rutin olarak, ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetlemede aşağıdaki kriterlere bakılır. Üretimin coğrafi sınırda olması. Myrobolan 29C anacının kullanılması. Çoğaltma yönteminin uygunluğu.
Dikim mesafesinin sıra arası 5–6 m, sıra üzeri 5–6 m olması. Gübreleme uygulamalarının toprak analiz sonuçlarına göre yapılması. Hasadın nisan ayının ikinci haftası ilâ haziran ayında yapılması. Pomolojik özelliklerinin ve asitlik değerinin uygunluğu. SÇKM (suda çözünür kuru madde miktarı), meyve sertliği ve pH değerinin uygunluğu. Parlak, sarı ile yeşil arası(yeşile yakın) renkte, gevrek ve etli olması.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
