Coğrafi işaretli ürün · Muş
Muş’ta lahana turşusu, kemikli kuzu kolu ve yarma buğdayla birlikte pişirilir. Et önce tereyağında kızartılır, salça eklenir; çorti adı verilen turşuyla birleşen yemek, yörenin kışlık hazırlık geleneğiyle ilişkilidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Muş Çorti Aşı (Yemeği) nedir?
Muş Çorti Aşı, lahana turşusunun kemikli kuzu kolu, yarma buğday, tereyağı ve salçayla pişirildiği yemektir. Çorti turşusu hazır yemeğin girdisidir; turşuyla aş aynı ürün değildir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Muş zengin bir mutfağa sahiptir.
Hayvancılığın etkisiyle et, yöre beslenmesinde temel öğe durumundadır.
Kış mevsimi çok uzun olduğundan güz mevsimi gelmeden önce her aile kışın yiyecek gıda maddelerinin tedarikine başlar.
Sebzeler kış için hazırlanır.
Bunlardan en yaygın olanı “çorti”dir.
Muş Çorti Yemeği uzun yıllardır yörede yapılmakta olup bölge ile özdeşleşmiştir.
Lahana turşusu girdisi
Yörede kelem adı verilen lahana, reyhan, pul biber, limon, tuz ve suyla çorti olarak hazırlanır. Aşta bu turşu kullanılır; kışlık girdi hazır yemekten ayrıdır.
Kemikli kuzu ve yarma
Kuzu kolu önce tereyağında kızartılır. Salçadan sonra çorti ve yarma eklenir; üzerini örten suyla birlikte pişirilir.
Bitki ve meyve özellikleri
Bir çeşit turşu olan çorti; ufak doğranan lahana yapraklarının ve reyhan, pul biber, limon ve tuz ile su eklenerek kavanozlara basılması ile yapılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg Muş çorti turşusu
- 750 gr kuzu kol
- 150 g yarma buğday
- 60 g tereyağı
- 20 g domates salçası
Kuzuyu kızartma ve çortiyle pişirme
Yapılışı Çorti aşı için parçalanmış kemikli kuzu eti tereyağında rengi değişene kadar kızartılır. Üzerine salça eklenerek 1–2 dk sotelenir. Çorti turşusu ve yarma buğday tencereye konur. Üzerini kaplayacak kadar su eklenir. Tencere yaklaşık bir saat orta ateşte pişmeye bırakılır. Et kemikten kolayca ayrılmaya başladığında pişmiştir.
Nasıl muhafaza edilir?
Lahana (kelem) birkaç çeşitte kışa saklanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Muş Çorti Aşı (yemeği), yörede uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel mirası olan bir üründür. Kendine has üretim yöntemi ve şekli bakımından Muş ili ile özdeşleşmiştir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yörede “kelem” olarak adlandırılan lahana sıklıkla tüketilmektedir. Çorti yemeklerin yanında yenildiği gibi içine yarma buğday ve et katılarak çorti yemeği olarak da tüketilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
409 tescil numaralı Muş Çorti Aşı (Yemeği) mahreç işareti olarak 10 Ocak 2019 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret adı ve amblem ürünün servis edildiği işletmelerde görünür biçimde bulunmalıdır.
Sicildeki denetim düzeni
Muş Çorti Aşı (yemeği) tescilde belirtilen malzemelerle ve üretim yöntemine uygun olarak üretilmesi, pazarlanması, coğrafi işaretin kullanımı Denetim Komisyonu tarafından denetlenecektir. Denetim Komisyonu Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü koordinasyonunda, Muş İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden bir uzman personel, Muş Alparslan Üniversitesi tarafından görevlendirilecek bir personel ve Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından görevlendirilecek bir personelden oluşacaktır.
Denetimler yılda bir kere yapılarak raporlanacaktır.
Komisyon, şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapabilir. Denetim komisyonu, kamu veya özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim komisyonu hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
