Coğrafi işaretli ürün · Bayburt
Bayburt mutfak geleneğinde evelik yaprakları, lor peyniri, kaymak ve önceden pişirilmiş bulgurlu harçla sarılır. Tepsiye dizilen dolmalar su eklenerek fırınlanır; sunum sırasında üzerine eritilmiş tereyağı gezdirilmesi bu hazırlığın ayırt edici aşamasıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bayburt Lor Dolması nedir?
Bayburt Lor Dolması, Lor dolması Bayburt ili ile özdeşleşen, yöre halkı tarafından uzun yıllardır yapılan ve severek tüketilen bir yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bayburt Lor Dolmasının temel girdileri lor peyniri ile yörede evelik adı verilen yapraktır.
Sicilde evelik, Rumex patientia adıyla kaydedilir; Kuzey Anadolu’da efelek, labada ve develek adlarının da kullanıldığı belirtilir.
Sicil, eveliği 50–150 cm boyunda, çok yıllık, otsu; dik ve yuvarlak gövdeli, saplı, uzun ve eliptik yapılı bir bitki olarak tanımlar.
Sicilde yaprak kenarı “dallı biçimde” açıklanır; haziran ve eylülde salkım şeklinde yeşil çiçek açtığı ve kuzukulağını andırdığı belirtilir. Bu aktarım, bitki teşhisi için bağımsız bir botanik doğrulama değildir.
Evelik, lor ve kaymak
Yörede evelik denen yaprak lor, kaymak ve soğanla ön pişirilmiş bulgurlu harçla sarılır. Evelik, tanımda mayhoş tat veren girdi olarak belirtilir.
Fırın ve eritilmiş tereyağı
Sarmalar yağlanmış tepsiye dizilir; 150 ml su eklenerek 180 °C fırında pişirilir. Kalan tereyağı servis sırasında eritilip üzerine dökülür. Bu sıcaklık fırına aittir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Reçetenin bileşenleri
Malzemeler
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg Evelik otu (yıkanmış ve ayıklanmış)
- 200 g Pilavlık bulgur
- 500 ml Kaynar su
- 1 kg Lor peyniri
- 200 g Yemeklik doğranmış kuru soğan
- 200 g Kaymak
- 50 g Tereyağı
- 10 g Tuz
Haşlama işlemi
Yapılışı Evelik yaprakları yumuşaması için kaynar suda bir taşım haşlanır. 10 g tereyağı ile soğanlar kavrulur, üzerine bulgur ve tuz eklenir, 350 ml su eklenerek suyunu çekinceye kadar kısık ateşte haşlanır. Lor bir kaba alınarak içerisine süt kaymağı ve haşlanmış bulgur karışımı eklenerek harmanlanır. Bu karışım sıkılarak yaprağa sarılır.
Fırında pişirme
Yağlanmış tepsiye düzgün bir şekilde dizilir üzerine 150 ml su ilave edilerek 180°C sıcaklıktaki fırında pişirilir. Servis yaparken üzerine kalan tereyağı eritilerek dökülür.
Mevsimi ve kullanım dönemi
Sicilde evelik otunun kurutularak yıl boyunca kullanılabildiği belirtilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ürün Bayburt mutfak kültürü ve yerel üretim bilgisiyle özdeşleşir. Sicil, tanım ve üretim metoduna uyulması koşuluyla her yerde üretilebileceğini açıkça belirtir; bütün aşamaların Bayburt’ta yapılması zorunluluğu getirilmez.
Bayburt’un geniş mera varlığı ve arazi yapısı, meraya dayalı hayvancılığı destekler. Sicil, lor peyniri, tereyağı ve kaymak gibi süt ürünlerinin yöredeki üretimini bu hayvancılık geleneğiyle ilişkilendirir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicile göre coğrafi işaret adı, üretici firmanın markasıyla birlikte ürün üzerinde yer alır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
292 tescil numaralı Bayburt Lor Dolması mahreç işareti olarak 25 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Bayburt Lor Dolması tescilde belirtilen malzemelerle ve üretim yöntemine uygun olarak üretilmesi, işlenmesi, pazarlanması, coğrafi işaretin kullanımı Denetim merci tarafından denetlenecektir. Denetim merci İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden bir uzman personel, Bayburt Üniversitesinden bir uzman personel ve Bayburt Belediyesi tarafından görevlendirilecek bir personelden oluşacaktır. Denetimler yılda bir kere yapılarak raporlanacaktır.
Denetim merci, şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapabilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
