Coğrafi işaretli ürün · Bayburt
Bayburt’ta kışlık lahana yaprakları, bulgur ve unlu harçla sarılır. Tuzlanıp kurutulmuş kemikli et ve salçalı soğan katlarıyla tencerede pişirilen yemek, adındaki yalancı ifadesine rağmen et içerir; kızdırılmış tereyağıyla sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bayburt Yalancı Dolma nedir?
Bayburt Yalancı Dolma; lahana (kelem), tuzlanmış kurutulmuş kemikli et, bulgur, tereyağı, soğan, salça ve un kullanılarak hazırlanan yöresel bir yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bayburt Yalancı Dolmada lahana dolmaları, kurutulmuş kemikli et ve salçalı soğanlı harçla birlikte pişirilir; bu birliktelik yöresel üretim yöntemini oluşturur.
Lahana ve kurutulmuş kemikli et
Yerel kışlık lahana, bulgur, un ve tuzlanıp kurutulmuş kemikli et kullanılır. Yalancı adı, et içermediği şeklinde yorumlanmaz.
Katmanlı tencere hazırlığı
Kemikli et tabana, üzerine salçalı soğan harcı ve lahana dolmaları sıra sıra yerleştirilir. Yaklaşık iki su bardağı suyla kısık ateşte bir saat pişirilip kızdırılmış tereyağıyla sıcak sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1 adet orta boy lahana
- 3 su bardağı bulgur
- 500 g kurutulmuş kemikli et
- 5 yemek kaşığı salça
- 250 g tereyağı
- 1 su bardağı un
- 3 adet büyük boy kuru soğan
- Kırmızıbiber
- Tuz
Kavurma işlemi
İnce ince kıyılmış 1 adet soğan tereyağı ile kavrulur. Kavrulmuş soğan içerisine haşlanmış bulgur ve bir bardak un eklenerek karıştırılır ve dolma içi hazır hale gelir. Bayburt Yalancı Dolmanın üretiminde, eylül ile kasım aylarında hasat edilen ve coğrafi sınır içerisinde yetişen kışlık lahanalar kullanılır.
Haşlama işlemi
Lahana yaprakları ayrılarak tuzlu suda 2–3 dk haşlanır ve hızlıca soğuk su dolu bir kabın içine alınır. Soğuyan lahanaların damarları ayrılır ve yaklaşık 10 cm kalınlığında dilimlenir. Dolma içi, dilimlenen lahana yapraklarının içerisine konularak sarılır.
Et, salçalı harç ve tencereye yerleştirme
Başka bir tencerede 2 adet rendelenmiş soğan, tereyağı ve salça ile kavrulur. Kaburga etinin tuzlanıp taş fırınlarda kurutulmasıyla elde edilen kurutulmuş kemikli et, tencerenin en altına dizilir. Üzerine salçalı soğanlı harçtan eklenir. Kemikli etlerin üzerine, bir sıra dolma bir sıra salçalı soğanlı harç olacak şekilde dizilir.
Suda pişirme
Dolmaların üzerine yaklaşık 2 su bardağı su eklenir ve kısık ateşte 1 saat kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bayburt Yalancı Dolmanın geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınıra has üretim yöntemi vardır. Ayrıca üretimde coğrafi sınır içerisinde yetiştirilen lahana kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Bayburt Yalancı Dolmanın tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bayburt Yalancı Dolmanın üzerine, kızdırılmış tereyağı dökülerek sıcak olarak servisi yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
844 tescil numaralı Bayburt Yalancı Dolma mahreç işareti olarak 9 Ağustos 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Bayburt Yalancı Dolma ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bayburt Yalancı Dolma ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Bayburt Belediyesinin koordinasyonunda ve Bayburt Belediyesi, Bayburt Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Bayburt Ticaret ve Sanayi Odası ile Bayburt İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşturulacak 4 kişilik denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir, şikâyet halinde veya gerekli görülen durumlarda ise her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Bayburt Yalancı Dolma üretiminde kullanılan lahananın coğrafi sınırda yetişen ve eylül ile kasım ayları arasında hasat edilen kışlık lahana olması. Kaburga etinin tuzlanıp taş fırınlarda kurutulmasıyla elde edilmesi. Üretim metoduna uygunluğu. Bayburt Yalancı Dolma ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
