Coğrafi işaretli ürün · Sakarya
Sakarya’nın Adapazarı ilçesiyle özdeşleşen dana köfteleri, biberli kemik suyuyla ıslatılıp ızgarada kızartılan ekmek üzerinde sunulur. Köfte karışımı ve ıslama sosu ayrı hazırlanır; közlenmiş domates ve biber sunumu tamamlar.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Adapazarı Islama Köftesi nedir?
Adapazarı Islama Köftesi, Adapazarı kökenli hazırlamada dana köfteleri, kemik suyu ve biberli sosla ıslatılıp ızgarada kızartılan ekmek üzerinde sunulur. Köfte karışımı, kemik suyu partisi ve servis ekmeği ayrı hazırlanır; közlenmiş sebzeler eşlik eder.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Islatılmış ve ızgarada kızarmış ekmek
Mayalı bayat kara fırın ekmeği büyükbaş kemik suyu, kırmızı toz biber ve sıvı yağlı sosa batırılıp ızgarada hafif kızartılır. Dana köfteleri bu ekmek üzerinde sunulur; ıslama suyu yoğurtlu veya domates salçalı başka sos olarak değiştirilmez.
Köfte, kemik suyu partisi ve porsiyon
Dana kaburga ve kol eti köfte karışımına aittir. On iki litrelik kemik suyu hazırlığı, sekiz kişilik reçetede kullanılan bir kilogram kemik suyuyla aynı parti ölçeği değildir. Porsiyonda iki ekmek dilimi ve on köfte sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sekiz kişilik köfte reçetesi
Köfte Malzemesi (tarif 8 kişi içindir):
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg dana kıyma (500 g dana kaburga ve 500 g dana kol) 1 orta boy soğan
Bayat ekmeğin miktarı ve niteliği
80 g ufalanmış bayat ekmek içi (mayalı ve karafırın ekmeği olmalıdır.)
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 10 g kimyon (1 çay kaşığı)
- 10 g karabiber (1 çay kaşığı)
- 10 g kırmızı toz biber (1 çay kaşığı)
- 30 g tuz (3 çay kaşığı)
Islama Suyu Malzemesi
İnce dilimlenmiş ve mayalı bayat kara fırın ekmeği
Malzemeler ve ölçüler — 3. aşama
- 1 kg kemik suyu (danadan alınmalıdır.)
- 50 g kırmızı toz biber (2 çorba kaşığı)
- 100 g sıvı yağ (1 çay bardağı)
Tuz miktarı
Tuz (1 tatlı kaşığı)
Harcın hazırlanması
Dananın kalın kemikleri (özellikle kaburga ve kaval kemikleri) ortadan kırılarak içinde 12 litre su bulunan büyük bir kazana, içine 2 adet büyük soğan ile birlikte konulur.
Kaynatma işlemi
Takriben 12 saat ağır ateşte kaynatılır. Tülbentten geçirilerek (kemik kırıntılarının kalmaması için) saf kemik suyu elde edilir.
Izgaranın hazırlanması
Meşe kömürü tercih edilir. Yakılan kömürün üstünün beyazlaması beklenir.
Közlenmiş domates ve biberle sunum
2 orta boy hafif közlenmiş domates (her porsiyonda bir domatesin ¼’ ü kullanılır) 8 sivri hafif közlenmiş biber (Her porsiyonda 1 adet biber)
Harcın hazırlanması — 2. aşama
Kıymanın içine soğan rendelenir. Baharatlar katılır ve ekmek rendeden geçirilerek ilave edilir. Kıvama gelinceye kadar elle yoğrulur. En az 1 saat dinlendirilir.
Köfteye biçim verme
Porsiyona 10 adet gelecek şekilde (toplam 80 adet) elle şekillendirilir ve ızgaraya sırayla dizilir. Kemik suyunun içine kırmızı toz biber, sıvı yağ ve tuz karıştırılır.
Izgaranın hazırlanması — 2. aşama
Ekmekler ıslama suyuna bandırılır ve ızgaranın üzerine konulur. Kızaran köfteden, tabaktaki ekmeklerin üzerine 10 adet koyulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Adapazarı Islama Köftesi yöre adıyla özdeşleşmiş bir üründür. Ürünün üretimi, bilgi ve deneyim gerektirir. Adapazarı Islama Köftesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Hafif közlenmiş domates ve biber tabağın üstüne konularak servis edilir. Tercihen ıslama köfte yanında piyaz, üzüm şırası veya ayranla servis edilir. Az kızaracak şekilde ızgaradan alınır ve servis tabağına 2 dilim koyulur.
Izgarada kızartılmış soslu ekmek dilimlerinin üzerinde ızgara köfteler servis edilir. Közlenmiş domates ve biber eşlik eder; piyaz, üzüm şırası veya ayran tercih edilen yan ürünlerdir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicilde kullanım biçimi markalama olarak verilmiştir. Coğrafi işaretin kaynaklandığı alan Adapazarı, kayıtlı coğrafi sınırı Türkiye’dir; ilçenin adı bütün üretimi yalnız ilçe içinde zorunlu kılacak biçimde genişletilmez.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
167 tescil numaralı Adapazarı Islama Köftesi mahreç işareti olarak 08.01.2013 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 26.10.2009 tarihinden itibaren geçerlidir.
Sicildeki denetim düzeni
Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Sakarya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi Mutfak Sanatları Bölümü ve Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasından ürün hakkında bilgi sahibi birer kişinin katılım ile oluşacak üç kişilik denetim mercii tarafından yılda bir kez ve şikâyet halinde her zaman denetimler yapılacaktır.
Denetim esasları; köfte malzemesinin, ıslama suyu malzemesinin içeriğinin ve kemik suyunun hazırlanışının, ızgaranın, pişirmenin, süsleme ve servisin uygunluğu ile coğrafi işaretin amblem kullanımı denetlenecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
