Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’da dövme buğday ve nohut, yörede yetiştirilen İvesi koyununun tam yağlı yoğurduyla pişirilir. Soğutulduktan sonra ana yemek öncesinde sunulur; yoğurdun yerel süt kaynağı ve soğuk servis aşaması ayrı koşullardır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Urfa Lebenisi nedir?
Urfa Lebenisi, şanlıurfa’da dövme buğday ve nohut, yörede yetiştirilen İvesi koyununun tam yağlı yoğurduyla pişirilir. Soğutulduktan sonra ana yemek öncesinde sunulur; yoğurdun yerel süt kaynağı ve soğuk servis aşaması ayrı koşullardır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yerel İvesi koyunu yoğurdu
Urfa’da yetiştirilen İvesi ırkı koyunların sütünden yapılmış tam yağlı yoğurt kullanılır. Dövme ve nohutla pişirilen karışım tekrar kaynama noktasına getirilir; yerel süt koşulu sıradan yoğurt tercihine dönüştürülmez.
Soğutularak servis
Pişmiş çorba kâselere alınıp soğutucuya kaldırılır ve ana yemek öncesinde soğuk sunulur. Lebeni adı Arapça süt anlamındaki leben sözcüğüyle ilişkilendirilir. Sicilin serinletici betimi sunum bağlamıdır; kolay sindirim ifadesi klinik sağlık sonucu olarak sunulmaz.
Dört temel bileşen
Yoğurt, dövme, nohut ve tuz reçetenin temel girdileridir. Yumurta veya ot zorunlu bileşen olarak eklenmez; İvesi yoğurdunun yerel süt koşulu ayrıca korunur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Nohut ve dövmeyi hazırlama
100 g nohut ve yarım kilo dövme bir gece önce ıslatılır. Yumuşayan tanelerin üzerine iki katı su eklenip pişirilir. Kaynak oranı verir; kütle, hacim ve litre toplamı varsayımla hesaplanmaz.
Yoğurdu çırpma ve birleştirme
2 kg yoğurt ayrı çırpılır ve yaklaşık 10 g tuzla karıştırılır. Suyunu çeken, kaynamaya devam eden dövme ve nohuda eklenir. Yoğurtlu karışım tekrar kaynama noktasına gelinceye kadar sürekli karıştırılır.
Kâseye alma ve soğutma
Pişmiş çorba kâselere doldurulur ve soğutucuya kaldırılır. Ana yemek öncesinde soğuk sunulur; kaynak sayısal depo sıcaklığı veya raf ömrü vermediğinden yeni bir değer eklenmez.
Yöresiyle bağı nedir?
Urfa Lebeni Çorbası yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan özel bir üründür. Urfa Lebenisi yapımında, Urfa’da yetiştirilen İvesi ırkı koyunların sütünden yapılan tam yağlı yoğurt kullanılır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Ana yemek öncesinde soğuk olarak servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicilde coğrafi işaretin kullanım biçimi markalama olarak verilmiştir. İşaret kullanımı, yoğurt kaynağı ve soğuk servis koşulundan ayrı kayıt kapsamıdır.
Sicildeki denetim düzeni
320 tescil numaralı Urfa Lebenisi mahreç işareti olarak 29.12.2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetim işleri Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Şanlıurfa Belediyesi, Şanlıurfa Lokantacı, Köfteci ve Tatlıcılar Esnaf Odası, Şanlıurfa Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ile Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası temsilcisinden oluşacak 4 kişilik bir komisyon tarafından yürütülür.
Denetim komisyonu; Urfa Lebenisinin üretim metodunda belirtilen özelliklere uygun olarak üretilmesini, üretim aşamalarımın doğru ve eksiksiz yapıldığının kontrolünü, ayrıca coğrafi işaretlemenin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür.
Denetimler yılda bir defa düzenli olarak yapılır ve sonuçlar raporlanır. Ayrıca denetim komisyonu şikayet veya şüphe üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda her zaman denetim yapabilir. Denetimlere ilişkin raporlar Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenecektir.
Denetim komisyonu, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim komisyonu hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
