Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da dövülmüş tane buğday ve nohut haşlanıp soğutulur, yoğurtla çorba kıvamına getirilir. Taze yarpuz veya nane aroması belirgindir; soğuk sunulan çorba, bekledikçe yoğurt ve suyla hazırlanmış ayranla sulandırılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Ayranlı Soğuk Çorba nedir?
Malatya Ayranlı Soğuk Çorba, malatya’da dövülmüş tane buğday ve nohut haşlanıp soğutulur, yoğurtla çorba kıvamına getirilir. Taze yarpuz veya nane aroması belirgindir; soğuk sunum, sicildeki muhafaza süresi ve sonradan sulandırma işlemi ayrı anlatılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Gendime, nohut ve yoğurt
Gendime dövülmüş tane buğdaydır. Nohutla haşlanıp suyunu çektikten sonra 5–10°C’ye soğutulur ve yoğurtla karıştırılır. Bu ara soğutma sıcaklığı sicildeki 4°C depo koşulundan ayrıdır.
Yarpuz veya nane aroması
Taze yarpuz yerine taze nane kullanılabilir; kaynak aroma baskınlığını bileşim oranıyla açıklar. Çorba soğuk sunulur. Bekledikçe sulandırma ve 15 günlük muhafaza kaydı her parti için test edilmiş raf ömrü onayı olarak sunulmaz.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
10 kişilik Malatya Ayranlı Soğuk Çorba üretmek için gereken bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Nohutlar 12 saat suda bekletilir. Taze yarpuz veya taze nane, çok ince olmayacak şekilde kıyılır.
Malzemeler ve ölçüler
- 500 g gendime
- 100 g nohut
- 2 litre su
- 50 g taze yarpuz veya 50 g taze nane
- 11 g tuz
- 2 kg yoğurt
Kaynatma işlemi
Gendimeler yıkanıp geniş bir tencereye koyulup üzerine su ve nohut eklenerek kısık ateşte 90 dakika kaynatılır. Kaynayınca taze yarpuz veya taze nane ile tuz eklenir ve 10 dakika daha kaynatılır.
Gendimeler tenceredeki suyun tamamını çekip şişince, karışım ateşten alınarak daha yayvan bir kaba boşaltılıp 5–10 °C sıcaklığa soğuyuncaya kadar 5–10 dakika arayla karıştırılır.
Soğuyan karışıma yoğurt dökülüp çorba kıvamını alıncaya kadar iyice karıştırılır. Ancak bekledikçe gendimeler iyice şişip çorba katılaşacağı için 1’e 1 oranında yoğurt ve su ile hazırlanan ayran ile sulandırılarak Malatya Ayranlı Soğuk Çorbanın kıvamı, ilk üretildiği haline getirilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Hava almayan saklama kaplamalarında 4 °C’de 15 güne kadar muhafaza edilebilir.
Bekledikçe koyulaşan çorbaya 1’e 1 oranında yoğurt ve suyla hazırlanmış ayran katılabileceği sicilde belirtilir. Bu sulandırma yeni bir raf ömrü başlangıcı olarak yorumlanmaz; miktar oranı yoğunluk varsayımıyla değiştirilmez.
Yöresiyle bağı nedir?
Sicil çorbayı Malatya mutfak kültüründeki yeri ve yöresel üretim bilgisiyle açıklar. Coğrafi sınırla ün bağı bulunur; bütün üretim aşamaları bu il sınırlarında gerçekleştirilir. Kaynağın belirli bir icat tarihi vermediği yerde yıl eklenmez.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Malatya Ayranlı Soğuk Çorbanın servisi soğuk olarak yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1369 tescil numaralı Malatya Ayranlı Soğuk Çorba mahreç işareti olarak 29 Mayıs 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Ayranlı Soğuk Çorba ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Ayranlı Soğuk Çorba ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Malatya Ayranlı Soğuk Çorba ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilyurt Belediyesinin koordinasyonunda ve Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Yeşilyurt Belediyesinden konuda uzman 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
