Coğrafi işaretli ürün · Samsun
Samsun’un Çarşamba ilçesinde ceviz, fındık ve şeker ince yufkanın içine serilir. Oklavaya sarılıp büzülen rulolar tereyağıyla fırınlanır; bu yöresel kıvratmanın tatlılığı iç harcındaki şekerden gelir ve ayrıca şerbet eklenmez.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çarşamba Kıvratması nedir?
Çarşamba Kıvratması; yoğurt, sıvı yağ, su, yumurta, karbonat ve buğday unundan yapılan hamurdan elde edilir. İç harcında toz şeker, ceviz içi ve fındık içi bulunur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşen ve yapı
Nişasta kullanılarak açılan yufkaların oklavaya sarılıp büzülmesi ve ardından kare şeklinde kesilmesiyle oluşan kendine özgü şekli vardır.
Görünüm ve ürün kimliği
Üzerine erimiş tereyağı dökülerek pişirilir ve şerbetsiz sunulur.
Hamurunun hazırlanması ve oklavaya sarılarak kare şeklinin verilmesi ustalık becerisi gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretimde kullanılan bileşenler
Çarşamba Kıvratmasının üretiminde kullanılan bileşenler aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- 200 g yoğurt
- 200 ml sıvı yağ
- 200 ml su
- 2,5 g karbonat
- 3 adet yumurta
- 1 kg buğday unu
- 1/2 kg nişasta (yufkaların açılması için)
- 750 g ceviz içi
- 250 g fındık içi
- 1/2 kg toz şeker
- 750 g tereyağı (üzeri için)
Hamurun hazırlanması ve açılması
Yoğurt, sıvı yağ, su, yumurta, karbonat ve un karıştırılıp yoğrularak kulak memesi yumuşaklığında hamur haline getirilir. 1 saat dinlendirildikten sonra yumurta büyüklüğünde bezeler haline getirilip 10 dakika kadar dinlendirilir. Dinlendirilmiş bezeler, nişasta kullanılarak 0,5 mm kalınlıkta ve yaklaşık 80 cm’lik daire şeklinde açılır. Üzerine; toz şeker, ceviz içi ve fındık içinin karıştırılmasıyla hazırlanan iç harç konur.
Çok sıkı ya da çok gevşek olmayacak şekilde oklavaya sarılır. Yufkanın son kısmı, içe katlanır ve yufka büzülerek oklavadan çıkarılır.
Tepsiye yerleştirme
Düz bir tepsiye dizilir. Kare parçalar şeklinde kesilir. Üzerine eritilmiş tereyağı dökülür.
Fırında pişirme
Çarşamba Kıvratması, 180 ℃ fırında 45 dakika pişirildikten sonra servise hazır hale gelir.
Yöresiyle bağı nedir?
Çarşamba Kıvratmasının geçmişi eskiye dayanır. Özellikle hamurunun hazırlanması ve oklavaya sarılarak kendine özgü kare şeklinin verilmesine yönelik yerel üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Çarşamba Kıvratmasının üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Üzerine erimiş tereyağı dökülerek pişirilir ve şerbetsiz sunulur. Çarşamba Kıvratmasının geçmişi eskiye dayanır ve özel günlerde sıklıkla tüketilir. Şerbetsiz sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
751 tescil numaralı Çarşamba Kıvratması mahreç işareti olarak 10 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Çarşamba Kıvratması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çarşamba Kıvratması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii; üretimde kullanılan malzemelerin ve oranlarının uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu; sunum şeklinin uygunluğunu ve Çarşamba Kıvratması ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çarşamba Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Çarşamba Ticaret ve Sanayi Odası, Çarşamba Belediyesi, Çarşamba Kaymakamlığı ile Çarşamba Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan toplam 4 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim kuruluşları
Denetim Çarşamba Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonundadır. Ticaret ve Sanayi Odası, belediye, kaymakamlık ve ticaret borsasından birer uzmanla toplam dört kişilik mercii oluşturulur. Düzenli denetim yılda bir yapılır; ihtiyaç veya şikâyet halinde ayrıca yapılabilir.
