Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Menteşe ilçesinde cevizli yufkalar sarılıp tepsinin ortasından dışına doğru yerleştirilir. Sadeyağla fırınlanan tatlı, kendisiyle aynı sıcaklıktaki ılık şerbetle tamamlanır; birkaç saat dinlendirilerek sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Muğla Saraylısı nedir?
Muğla Saraylısı, Uzun yıllardır Muğla Yöresinde köy evlerinde üretimi yapılan ve severek tüketilen Muğla Saraylısı, hamurun açılarak yufka haline getirilmesi, iç malzeme olarak Menteşe yöresinin cevizi kullanılması, kendine özgü yuvarlak şekil verilmesi, pişirilmesi ve şerbetlenmesi basamakları ile üretilen yöreye özgü bir tatlı türüdür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yufka ve bileşen özellikleri
Kentin sosyal hayatında büyük bir yeri bulunan ve geleneksel kız isteme âdeti içerisinde yer alan Muğla Saraylısı geleneği günümüzde hala devam etmektedir.
Sarı Liradan, kentli dilinde “Sareyli” ye dönüşmüş ve zaman içerisinde Muğla Saraylısı adını almıştır.
Muğla'ya özgü bir tatlı çeşidi olan Muğla Saraylısı, yaklaşık iki yüz yıllık bir geçmişe sahiptir.
Damat alayının ailesi tarafından kız evine nişan takmaya gidilirken, bir tepsi tatlını ortasına konan sarı liradan adını alan Muğla Saraylısı, zenginlik, asalet ve samimiyet anlamını taşımaktadır.
Dolgu ve çeşit kimliği
Muğla Saraylısı yapımında Muğla ili ve ilçelerinde yetişen yerli ceviz kullanılmalıdır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bir kilogramlık ürün ölçeği
Sicilde 1 kg ürün için 180 g yufka, 170 g ceviz içi, 150 g sadeyağ, 400 g şerbet ve 100 g nişasta verilir. Ceviz, Menteşe yöresinde yetişen yerli cevizdir ve iri dövülür. Sadeyağ, tereyağının eritilip süzülmesiyle hazırlanır.
Yufkanın hazırlanması ve sarılması
Yumurta büyüklüğündeki bezeler 15 dakika dinlendirilir; kurumadan nişastayla baklava yufkasından daha kalın açılır. Açılan yufka temiz bez üzerine alınır ve ceviz serpilir. Bez yardımıyla rulo yapılır. Rulolar yuvarlak tepsinin ortasından dışına doğru döşenir.
Pişirme
Tepsiye yağ gezdirilir ve yağın çekmesi beklenir. Ürün 215°C fırında pişirilir; sicil bu aşama için belirli süre vermez.
Şerbet ve dinlendirme
Şerbet %60 şeker, %40 su ve eser miktarda limon tuzuyla kaynatılır. Pişmiş tatlı ile şerbet aynı ılık sıcaklıkta birleştirilir; ürün birkaç saat dinlendirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde Muğla ili ve ilçelerinde yetişen yerli ceviz kullanılır; Menteşe yöresinin cevizi ürünü belirleyen girdidir. Tatlının köy evlerinde üretimi ve yerel şekillendirme yöntemi Muğla ile bağını oluşturur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Şerbeti çekmesi için birkaç saat dinlendirilen tatlı tepsiyle sunulur. Tepsiye ortadan dışa doğru döşenen yuvarlak rulolar, dilimlenmiş ürünün biçimini belirler.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, yaklaşık iki yüz yıllık geçmişten ve nişan sırasında kız evine götürülen tatlı tepsisinin ortasına sarı lira konulmasından söz eder. Yörede sarı liradan “Sareyli”ye dönüşen söyleyiş, ürünün adıyla ilişkilendirilir. Bu gelenek kız isteme kültürünün parçası olarak aktarılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
346 tescil numaralı Muğla Saraylısı mahreç işareti olarak 17 Nisan 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Kontrollü ve sürdürülebilir bir denetim sağlamak amacıyla Muğla Saraylısının hamurunun hazırlanması, pişirilmesi, şerbetlenmesi, saklanması, paketlenmesi ve üretimde kullanılan Muğla cevizinin yetiştirilmesi, hasadı, kurutulması gibi her aşamasının kontrolü Muğla Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığında, Muğla Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Muğla Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ve T.C.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından kurulacak mercii tarafından yapılacaktır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
İşaretin görünür kullanımı
Sicilde ürün ambalajı üzerinde markayla birlikte belirtilen logonun kullanılması öngörülür.
