Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’da yoğurtlu hamur, kuzu kıyması ve soğanlı harçla doldurulur. Hamurun kenarları toplanıp hafifçe sıkılarak kapatılır ve yağda kızartılır; üretimde tescilli Şanlıurfa Sadeyağı kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk nedir?
Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk; özel amaçlı buğday unu, yoğurt, yağ, tuz, limon suyu ve su ile hazırlanan hamurun daire şeklinde açılması; iç harç konulması ve hamurun kenarlarının toplanarak birleştirilmesi, hafifçe yumularak sıkılması ve ayçiçek yağında kızartılması suretiyle üretilen hamur işidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Şanlıurfa yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir.
İç harç yağsız kuzu kıyma, kuru soğan, karabiber, yağ ve tuz ile hazırlanır.
Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk, yağı süzülüp soğuduktan sonra servis yapılır.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde kullanılan yağ, coğrafi işaret olarak 363 sayı ile tescilli Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı)’dır.
Hamur ve iç harç yapısı
Şanlıurfa’da yoğurtlu hamur, kuzu kıyması ve soğanlı harçla doldurulur.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Hamurun kenarları toplanıp hafifçe sıkılarak kapatılır ve yağda kızartılır; üretimde tescilli Şanlıurfa Sadeyağı kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamurun ve iç harcın hazırlanması
Sicildeki reçete 6 kişilik üretim içindir. Hamurda 1 kg özel amaçlı buğday unu, 100 g yoğurt, 30 g Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı), 5 g tuz, 5 ml limon suyu ve 200 ml su kullanılır.
İç harç için 1 kg yağsız kuzu kıyma, 2 adet orta boy kuru soğan, 5 g karabiber, 90 g Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) ve 8 g tuz verilir. Kızartma için belirtilen ayçiçek yağı miktarı 700 ml’dir.
Un, yoğurt, Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı), tuz ve su karıştırılıp yumuşak bir hamur elde edilinceye kadar yoğurulur.
İç harcın hazırlanması için kıyma, rendelenmiş soğan, su ve tuz Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) ile bir tavada 10–15 dakika pişirilir.
Suyunu çektikten sonra kendi yağında 10 dakika kavrulur.
İç harca karabiber serpilir ve harç bekletilir.
Hamurun açılması ve kapatılması
Hamur, 50–60 g ağırlığında bezelere bölünüp yapışmaması için un serpilmiş hamur tahtası üzerinde oklava ile 13–14 cm çapında daire şeklinde açılır.
Üzerine 20 g iç harç konur.
Hamurun kenarları toplanıp yukarı çekilerek merkezde birleştirilir. Kızarınca diğer yüzeyi de çevrilerek kızartılır.
Açık kısım hafifçe kapatılır ve sıkılır.
Çok sıkılırsa ağız kısmı çiğ kalır, sıkılmazsa iç harç dışarı çıkar.
Yağda kızartma
Bu şekilde hazırlanan ürünler, bir tavada önce şekil verilen kısımları ayçiçek yağı ile kızartılır, kızarınca diğer yüzeyi de çevrilerek kızartılır.
Kızartma sırasında kolay çevrilmesi, içinin çiğ kalmaması ve iki yüzünün iyice kızartabilmesi için hafifçe bastırılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk geçmişi eskiye dayanır. Şanlıurfa ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple coğrafi sınırla ün bağı Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk ’ un tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1184 tescil numaralı Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk mahreç işareti olarak 2 Ağustos 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda ve Şanlıurfa Lokantacılar, Köfteciler ve Tatlıcılar Odası, Şanlıurfa Fırıncılar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin miktarları ve niteliklerinin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Şanlıurfa Ağzı Yumıh / Şanlıurfa Ağzı Yumuk ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
