Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Milas ilçesinde yöresel otlar ve çökelek, ince açılan yufkalar arasına kat kat yerleştirilir. Memecik zeytinlerinden elde edilen yöresel zeytinyağıyla hazırlanan börek, yağlanmış tepside fırına verilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Milas Tepsi Böreği nedir?
Gerek Milas Tepsi Böreği içine koyulan otlar ve sebzeler, gerekse çökelek peynirinin elde edildiği sütü sağlayan ineklerin beslendiği otlar; yörenin toprak, su, iklim gibi özelliklerinden etkilenerek kendilerine özgü lezzet ve aroma kazanan otlar ve sebzelerdir.
Milas Tepsi Böreğinde kullanılan çökelek peyniri, Milas ilçesi sınırları içinde doğal otlarla beslenen ineklerin sütlerinden yapıldığı için bu otların lezzetini almaktadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Milas yöresinde doğada kendiliğinden yetişen, ayrıca özel olarak yetiştirilen ve pek çok çeşidi bulunan otların, Milas yöresine ait olan çökelek peynirinin Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş zeytinyağı ile karıştırılması ürüne ayırt edicilik katmaktadır.
Hammadde ve bileşim
Milas Tepsi Böreğinin yapımında kullanılan otlar, Milas Pazarında ‘böreklik ot’ adı altında karışık halde bulunabilmektedir.
Hamur ve iç harç yapısı
Muğla’nın Milas ilçesinde yöresel otlar ve çökelek, ince açılan yufkalar arasına kat kat yerleştirilir.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Memecik zeytinlerinden elde edilen yöresel zeytinyağıyla hazırlanan börek, yağlanmış tepside fırına verilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Otlu iç harcın bileşenleri
Milas Tepsi Böreği hazırlamak için kullanılan malzemeler aşağıdaki gibidir. İç harç için;
Maydanoz, dereotu ve ıspanak
- Maydanoz (Petroselinum sativum) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
- Dereotu (Anethum graveolens) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
- Ispanak (Spinacia oleracea) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
Pazının kullanılan kısımları
Pazı (Beta vulgaris var. Cicla) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
Harçta kullanılan diğer otlar
- Pancar yaprağı (Beta vulgaris) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Taze soğanın yaprakları (Allium cepa) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Pırasa yaprağı (Allium porrum) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Marul yaprağı (Lactuca sativa) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Kişkincik (Kişniş) (Coriandrum sativum) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
- Kapçık (Gelincik'in çiçek açmadan önceki yaprağı) (Papaver rhoeas) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Dalgan (Isırgan otu) yaprağı (Urtica dioica) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
Kuş yüreği (Stellaria media – Familyası
Caryophyllaceae familyasındaki bitkilerin yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılır.
Köremen, labada ve kerdime
- Köremen (Dağ pırasası) yaprağı (Allium ampeloprasum) – yaprak kısmı kullanılmaktadır.
- Labada (Rumeoc Patienta) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
- Kerdime (Tere) (Lepidium sisymbrioides) – yaprak ve sap kısımları birlikte kullanılmaktadır.
Yağ, çökelek ve hamurun hazırlanması
Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş serbest asitlik değeri %1’den küçük zeytinyağı Milas yöresinde yapılan çökelek peyniri Hamur için; İki adet yumurta Un Tuz Su Böreğin üzerine sürmek için; Bir adet yumurta Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş serbest asitlik değeri %1’den küçük zeytinyağı
Milas Tepsi Böreğinin hazırlanışı; Milas Pazarında bulunabilen ve yukarıda listelenen otlar bol su ile yıkanır ve karıştırılır. Temizlenen otlar en fazla 0,5 cm eninde kesilerek bir kap içine alınır, çökelek peyniri eklenir ve tekrar karıştırılır.
Peynirli ot karışımının üzerine Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş serbest asitlik değeri %1’den küçük zeytinyağı eklenir, ot ve peynirle kaynaşması için tekrar karıştırılır.
İç harcın hazırlanmasından sonra hamur hazırlanır. İki yumurta, bir fiske tuz ve aldığı kadar un ılık su ile yoğrularak böreğin hamuru hazırlanır ve bir süre dinlendirilir. Dinlenen hamurdan böreğin pişirileceği tepsinin içini kaplayacak büyüklükte dokuz yufka açılır.
Tepsi, Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş serbest asitlik değeri %1’den küçük zeytinyağı ile yağlanır ve açılan üç adet yufka aralarına yine zeytinyağı gezdirilerek (damlatılarak) tepsiye serilir. Daha önce hazırlanan iç harç, tepsiye serilen üç adet yufkanın üzerine bolca yayılır. Üzerine üç adet yufka, aralarına zeytinyağı gezdirilerek serilir.
Üzerine bir kat daha bol miktarda iç harç yayılır.
Yayılan iç harcın üzerine yine aralarına zeytinyağı gezdirilerek 3 adet yufka serilir. Hazırlanan börek isteğe göre kare, üçgen veya baklava dilimi şeklinde dilimlenir. Bir yumurta bir miktar zeytinyağı ile çırpılarak tepsi içinde hazırlanmış böreğin yüzüne bolca sürülerek pişirilmeye hazır hale getirilir.
Fırında pişirme
Börek tepsisinin odun ateşiyle yanan mahalle fırınlarında ya da bahçelerdeki fırınlarda pişirilmesi tercih edilir. Ancak evlerdeki elektrikli fırınlarda da pişirilebilir. Milas tepsi böreği; hazırlanıp pişirildiği yerde yenilmeyecekse, satın almak isteyene alacağı anda, piştiği tepsi içinden alınarak Türk Gıda Kodeksi' ne uygun olarak hazırlanmış ve böreğin özelliğini bozmayacak cam, plastik türevi veya özel yapım karton kutular içine koyularak satılır.
Milas tepsi böreği, özelliği bozulmaması için sıcak iken ambalaj kutularına koyulmaz, soğuduktan sonra ambalajlanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Milas Tepsi Böreği hazırlanışında kullanılan ve Milas yöresinde doğal olarak yetişen ve bahçelerde yetiştirilen otlar, Milas yöresine ait çökelek peyniri ve Milas ilçe sınırları içinde yetişen memecik türü zeytinlerden elde edilmiş serbest asitlik değeri %1’den küçük zeytinyağı sebebiyle ayırt edicilik kazanmış olup bu yönüyle Milas ilçesi ile sıkı bir bağa sahiptir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Pişmiş Milas Tepsi Böreği tabaklarda tercihe göre sade ya da yanında süzme yoğurt ile birlikte servis edilir. Milas Tepsi Böreğinin piyasaya sunulması; Milas tepsi böreği; pişirildiği lokantalarda, pastanelerde veya fırınlarda, pişirildiği tepsiler içinden tabaklara alınarak, yiyebilme ısısına uygun sıcaklıkta tüketime sunulabilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
395 tescil numaralı Milas Tepsi Böreği mahreç işareti olarak 23 Kasım 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetim düzeni
Milas Tepsi Böreğinin coğrafi işaret özelliklerine uygunluğunun denetimi Milas Ticaret ve Sanayi Odasından 1 uzman, Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünden konuyla ilgili bir uzman, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Milas Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programı'ndan uzman bir öğretim görevlisinin katılımıyla oluşan bir denetim mercii tarafından yapılacaktır. Denetim Mercii, denetimlerini yılda bir kez veya ihtiyaç duyulduğunda ya da şikayet halinde her zaman yapabilir.
Milas tepsi böreğinin denetimini yapacak denetim mercii yılda bir kez, Milas Ticaret ve Sanayi Odası'nın resmi / yazılı çağrısıyla, odanın belirlediği gün, yer ve saatte toplanır. Toplantıya çağrı, en az bir hafta önce mercii üyelerine bildirilir. Denetim mercii olağanüstü bir şekilde şikayet olması durumunda da toplanabilir. Milas tepsi böreğinin denetimlerinde, tescil belgesinde belirtilen fiziksel ve duyusal özellikleri kontrol edilecektir.
Kuşkulu durumlarda komisyon, ürünün kimyasal denetimini yaptırabilecektir. Denetim mercii tarafından gerek görülmesi halinde akredite olmuş bir laboratuvara ürün üzerine tahlil yaptırılabilir ve tahlil giderleri Milas Ticaret ve Sanayi Odası tarafından karşılanır. Ambalaj denetimi: Bakılarak, ölçülerek ve tartılarak yapılır. Coğrafi koşullara, iklim özelliklerine ve ürünün özelliklerine uygun olup olmadığı kontrol edilir. Duyusal denetim: Milas tepsi böreğinin görünüşüne bakılarak, tadılarak, koklanarak kontrol edilir.
Fiziki denetim: Milas tepsi böreğinin görünümü, içindeki ot ve peynir dağılımı özellikleri gözlemlenerek kontrol edilir. Kullanılan malzemelerin menşeinin kontrolü: Zeytinyağı, çökelek peyniri ve böreklik otların menşei kontrol edilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
