Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Alaşehir ilçesinde durum buğdayı unu ve üzüm suyuyla sürdürülen ekşi mayayla hazırlanır. Baton veya yuvarlak biçimdeki hamurun üzerine haşır denilen un-su karışımı ve susam uygulanır; taş fırında ince, çıtır kabuk oluşur.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Alaşehir Ekmeği nedir?
Alaşehir Ekmeği; Durum (Triticum durum) buğdayı unu, ekşi maya, tuz ve su kullanılarak üretilen ekmektir. Üzerine, haşır adı verilen un – su karışımı sürülüp susam serpildikten sonra taş fırında pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ekmek hamuru, 700–900 g veya 1300–1400 g ağırlığındaki bezelere bölünür.
Alaşehir Ekmeğinin iç rengi açık sarı; kabuk rengi ise kahverengi olup ince ve çıtır yapılıdır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Ekşi mayanın hazırlanmasında üzüm suyu kullanılır.
Üretimi, özellikle durum buğdayı unu kullanılması ve ekşi mayanın hazırlanması bakımından coğrafi sınıra özgüdür.
Bileşim ve üretim kimliği
İç renk açık sarı, kabuk kahverengi, ince ve çıtırdır. Durum buğdayı unu ile üzüm suyu kullanılarak hazırlanan ekşi maya, üretimin belirleyici bileşim unsurlarıdır.
İşlem ve miktar kapsamı
Üzüm suyuyla hazırlanan ekşi maya, ekmek hamuru ve yüzeye uygulanan haşır ayrı hazırlık aşamalarıdır. Beze ağırlıkları bitmiş ekmek ağırlığına eşit varsayılmaz.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Ekşi maya bileşenleri ve reçete ölçeği
- 150 kg Alaşehir Ekmeği üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
- 5 kg ekmeklik buğday unu
- 2500 ml su
- 2500 ml üzüm suyu
Ekşi mayanın hazırlanması
5 kg un, 2500 ml üzüm suyu ve 2500 ml su karıştırılarak homojen bir karışım elde edilir. Üzeri bez ile örtülerek 28–30 °C sıcaklıkta bir gün bekletilip 20 °C sıcaklıkta 2–3 gün süre ile mayalanmaya bırakılır. Karışım üzerinde kabarcıklar oluşunca maya aktivitesinin gerçekleştiği anlaşılır ve mayalama sürecine 25 °C sıcaklıkta 5–6 gün devam ettirilir.
Hazırlanan ekşi mayadan, Alaşehir Ekmeği üretimi için gerekli olan miktar alındıktan sonra alınan miktarın ½’si kadar un, ¼’ü kadar su ve ¼’ü kadar üzüm suyu kalan ekşi mayanın içine ilave edilerek mayanın sürekliliği sağlanır.
Hamur malzemeleri
- 100 kg ekmeklik buğday unu
* Ürünün sicil belgesinde ana hamur için tanım ve hazırlama bölümünde durum buğdayı, ana reçete listesinde ise ekmeklik buğday unu belirtilmektedir. Bu noktanın açıklığa kavuşması için TÜRKPATENT ile tescil ettiren ve denetleyen kurumların (Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odası; Alaşehir Belediyesi; Alaşehir Lokantacılar Pastacılar Unlu Mamuller Fırıncılar Esnaf Odası) teyidi beklenmektedir.
- 65–70 l su
- 3 –
- 4 kg ekşi maya
- 1,5 kg tuz
- 13 –
- 15 kg susam
Unu dinlendirme, yoğurma ve mayalama
Taş veya su değirmende öğütülmüş durum buğdayından (Triticum durum) elde edilen ve kepeğinden ayrılmamış buğday unları yaz aylarında en az iki, kış aylarında ise üç hafta kadar dinlendirildikten sonra elenerek yoğurma kabına konur. Üzerine su ve tuz ilave edilip yoğurucularla yoğrulur.
Yoğrulan hamurun orta kısmına havuz açılır, önceden hazırlanan ekşi maya ilave edilir ve yumuşak bir hamur elde edinceye kadar yaklaşık 20 dakika yoğurma işlemine devam edilir. Yazın 20–23 °C, kışın ise 22–24 °C sıcaklıkta yoğrulan hamurun iç sıcaklığının 22–23 °C arasında olması gerekir. Bu sebeple hamur, 15–20 dakika ıslankaya (ilk fermantasyon / dinlendirme) bırakılır.
Bu işlem Alaşehir Ekmeğinin şekil ve yapısının düzgün olmasını sağlamak için yapılır. İlk fermantasyondan sonra 3–5 dakika arasında tekrar yoğurulan hamur 90 dakika dinlendirilir ve ikinci fermantasyon aşaması tamamlanır. Dinlendirilen hamur, 700–900 g veya 1300–1400 g ağırlığındaki bezelere bölünüp oda sıcaklığında 10 dakika dinlendirilir.
Biçim verme, haşır sürme ve pişirme
Ağırlığı 700–900 g olan bezelere baton şekli verilirken 1300–1400 g olanlar ise 27–30 cm çapında yuvarlanıp orta kısımları çizilir. Şekil verilen ekmek hamurlarının üzerlerine; 200 ml suya 50 g ekmeklik buğday unu karıştırılarak hazırlanan ve “haşır” adı verilen un – su karışımından 10–12 ml sürülerek ekmeklerin, piştikleri zaman kahverengi renk almaları sağlanır.
Her bir ekmek hamurunun üzerine 8–12 g susam serpilip 210 °C sıcaklıktaki taş fırında yaklaşık 30 dakika pişirilir. Pişen Alaşehir Ekmeği, soğuması için ekmek raflarına veya sepetlerine dizilir. Soğuduktan sonra gıda ile temasa uygun beze sarılır.
Muhafaza koşulları
Oda sıcaklığında 4–6 gün tazeliğini koruyarak muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Alaşehir mutfak kültüründe uzun geçmişi bulunan ürünün bütün üretim aşamaları Alaşehir ilçesinde gerçekleşir. Durum buğdayı unu ve üzüm suyuyla hazırlanan ekşi maya, sicilde yöreyle ün bağının unsurları olarak açıklanır.
Yerel mutfaktaki yeri
Sicil, ürünün Alaşehir’deki geçmişinin eskiye dayandığını belirtir; belirli bir başlangıç tarihi vermez.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Alaşehir ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1119 tescil numaralı Alaşehir Ekmeği mahreç işareti olarak 23 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Alaşehir Ekmeği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Alaşehir Ekmeği ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Alaşehir Belediyesi, Alaşehir Lokantacılar Pastacılar Unlu Mamuller Fırıncılar Esnaf Odası, Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; Alaşehir Ekmeğinin boyutlarının ve şeklinin uygunluğu ve Alaşehir Ekmeği ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
