Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Seydişehir ilçesinde nohutlar bakır tavada kavrulup dinlendirilir; nemlendirildikten sonra kabukları ayrılır ve yeniden tavlanır. Koyu sarı, kahverengi benekli taneler pürüzsüz ve parlak yüzeyleriyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Seydişehir Leblebisi nedir?
Seydişehir Leblebisi; nohutların (Cicer arietinum L.) tavlanması (kavrulması), dinlendirilmesi, nemlendirilmesi, kabukları çıkarıldıktan sonra tekrar tavlanması suretiyle Konya ilinin Seydişehir ilçesinde üretilen leblebidir.
Seydişehir Leblebisi üretiminde kullanılan nohut, tek yıllık olup elips şeklinde ve 8–9 mm boyutundadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretim aşamasında parçalanan 7 mm’den küçük tanelerden kırık leblebi elde edilir.
Seydişehir Leblebisinin bazı özellikleri sicil tablosunda verilmiştir.
Üretim tekniği ve ustalık
Seydişehir Leblebisinin pişirme aşamasında kabukları çıkarıldığından yüzeyi pürüzsüz ve parlaktır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Koyu sarı renkte ve kahverengi beneklidir.
Hammadde ve bileşim
Tavlama aşamasında bakır malzemeden yapılmış ekipman kullanılır ve tokmakla döndürülerek her tarafı eşit pişirilir.
Tablo-1: Seydişehir Leblebisinin bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan seydişehir leblebisinin bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Nasıl hazırlanır?
Hammadde seçimi ve ilk tavlama işlemi
Seydişehir Leblebisi üretiminde, tercihen Seydişehir ilçesinde yetiştirilen nohutlar kullanılır ve 4–4,5 kg nohuttan yaklaşık 3 kg Seydişehir Leblebisi elde edilir. Tavlama (kavurma) işlemi odun ateşinde ve gıda ile temasa uygun bakır malzemeden yapılan ekipman ile gerçekleştirilir. Üretimde elek, kavurma ocağı, dinlendirme tahtası, ıslatma teknesi, bakır tava ve tokmak kullanılır.
Leblebi imalathanesine getirilen iri daneli, dolgun ve yüzeyi düz nohutlar 8 veya 9 mm’lik eleklerle elenir ve taş vb. yabancı maddeler ayrıştırılır. Ateş tuğlasından yapılan kavurma ocağında odun ateşiyle 140°C’ye ısıtılan bakır tavaya nohutlar konur ve 5–7 dakika kavrularak tavlanır. Tavlama işlemi tamamlanan nohutlar dinlendirme tahtası üzerine yaklaşık 2 cm kalınlık oluşturacak şekilde serilerek yarı gölge ortamda 18–20°C’de kurumaya bırakılır.
Dinlendirme, nemlendirme ve sonraki tavlamalar
Yaklaşık 15 gün bekletilir ve her 3 günde bir karıştırılarak havalandırılır. Son havalandırma işleminden 3 gün sonra, ilk tavlama işleminde olduğu gibi 140°C’de 5–7 dakika kavrularak ikinci tavlama işlemine tabi tutulur ve aynı ortam koşullarında 15 gün dinlendirilerek havalandırılır. Islatma teknesine 45–50 kg nohut için 3 l su olacak şekilde su ve nohutlar konur.
Su içinde 15 dakika dinlendirilen nohutların kabukları şişer.
Kırık nohutların ayrılması için elekle 8 veya 9 mm’lik boyutlarına göre ayrılıp gıda ile temasa uygun çuvallara doldurulur ve 1 gün dinlenmeye bırakılır. 7 mm’den küçük tanelerden kırık leblebi elde edilir.
Odun ateşiyle yaklaşık 110°C’ye ısıtılan, ince yüzeyli ve tırtıklı yapıdaki bakır tavaya konulan nohutlar, gıda ile temasa uygun döner hareketli takoz veya kavak ağacından üretilen tokmakla 10 dakika karıştırılır ve nohutların kabuklarının çıkması sağlanır.
Bu işlem sırasında nohutların kırılmamasına dikkat edilir. Elde edilen kabuksuz nohutlar gıda ile temasa uygun çuvallara doldurularak güneş görmeyen rutubetsiz ortamda ve 18°C sıcaklıkta 15–20 gün dinlendirilir. Dinlendirilen nohutlar odun ateşinde 140°C’deki bakır tavada 15–20 dakika kavurularak tavlanır ve üzerlerindeki kahverengi beneklerin oluşması sağlanır.
Tavlama süresini ayarlama ustalığı
Tavlama sürelerinin ayarlanması ustalık becerisi gerektirir.
Nasıl muhafaza edilir?
Seydişehir Leblebisi hava almayan gıda ile temasa uygun ambalajlarda 6 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Seydişehir Leblebisinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Seydişehir Leblebisi geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Seydişehir Leblebisinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Seydişehir Leblebisi ilçenin mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Ürünün bütün üretim aşamaları Konya’nın Seydişehir ilçesinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1416 tescil numaralı Seydişehir Leblebisi mahreç işareti olarak 21 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Seydişehir Leblebisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Seydişehir Leblebisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Seydişehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve katılımıyla; Seydişehir Kaymakamlığı, Seydişehir Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Seydişehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman en az birer personelin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kere, şikâyet halinde ve gerekli görülmesi halinde her zaman yapılır. Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir. Üretimde kullanılan nohut özelliklerinin ve ekipmanların uygunluğu.
Gerekli görülen durumlarda yapılacak analizlerle tespit edilecek ürün özelliklerinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Seydişehir Leblebisi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
