Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri’de buy otu, sarımsak, kırmızıbiber ve çeşitli baharatlarla hazırlanan sofralık ezmedir. Sarımsak ve acı tadın baskın olduğu koyu, pütürlü karışım; ekmek ve unlu mamullerin üzerine veya arasına sürülerek tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kayseri Çemeni nedir?
Kayseri Çemeni, çemen otu (buy otu), tatlı ve acı toz kırmızıbiber, karabiber, yenibahar, kişniş, kimyon, pul biber, zencefil, sarımsak, tuz ve su kullanılarak Kayseri ilinde üretilen sofralık çemendir.
Kayseri Çemeni, geleneksel ve endüstriyel olmak üzere iki şekilde üretilir. Endüstriyel ve geleneksel üretimde de plastik kaplara doldurularak modifiye atmosferde paketlenen Kayseri Çemeni, geleneksel üretim ile 0–4° C sıcaklıkta 1 ay, endüstriyel üretim ile ise 0–4° C sıcaklıkta 6 ay muhafaza edilebilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kayseri Çemeninde sarımsak ve acı tat baskındır.
Kayseri’de çemen, yöre halkı tarafından geçmiş yıllarda “çaman” olarak telaffuz edilmiştir.
Günün her öğününde ve ikram sofralarında yer alır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Koyu kıvamda ve pütürlü bir yapıdadır.
Hammadde ve bileşim
Kayseri’de henüz endüstriyel üretimin olmadığı çok eski zamanlarda evlerde, “çaman yapmak” ifadesi yerine, bileşenlerin birbirine katılıp karıştırılması suretiyle çemen üretimi yapılması için “çaman karmak” ifadesi kullanılmıştır.
Nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- 100 kg Kayseri Çemeni üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
- 30 kg çemen otu/buy otu
- 1,5–2 kg tuz
- 3 kg tatlı toz kırmızıbiber
- 3 kg acı toz kırmızıbiber
- 5 kg kıyılmış taze sarımsak
- 200 g karabiber
- 200 g yenibahar
- 200 g kişniş
- 200 g kimyon
- 100 g pul biber
- 100 g zencefil
- 55–56 l soğuk su
Geleneksel üretim
Katı bileşenler bir kaba konur ve üzerine yavaş yavaş soğuk su eklenerek homojen bir karışım elde edinceye kadar 15–30 dakika iyice karıştırılır.
Endüstriyel üretim
Katı bileşenler çemen karma makinasına konur, üzerine yavaş yavaş soğuk su eklenir ve homojen bir şekilde karışım elde edinceye kadar 15–30 dakika karıştırılır. Kayseri Çemenine isteğe bağlı olarak kıyılmış ceviz ve pastırma parçaları ilave edilebilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Endüstriyel ve geleneksel üretimde de plastik kaplara doldurularak modifiye atmosferde paketlenen Kayseri Çemeni, geleneksel üretim ile 0–4° C sıcaklıkta 1 ay, endüstriyel üretim ile ise 0–4° C sıcaklıkta 6 ay muhafaza edilebilir. Plastik kaplara doldurularak modifiye atmosfer (MAP; %70 azot, %30 karbondioksit içeriğinde) ile paketlenen Kayseri Çemeni 0–4° C sıcaklıkta 1 ay muhafaza edilebilir.
Kayseri Çemeni, dolum makinası ile ürünün satışının yapılacağı kaplara doldurularak modifiye atmosfer paketlenir. (MAP; %70 azot, %30 karbondioksit içeriğinde) Kayseri Çemeni 0–4°C sıcaklıkta 6 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Kayseri Çemeninin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kayseri Çemeni üretiminin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Ekmek ve çeşitli unlu mamullerin üzerine veya arasına sürülerek tüketilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Kökeni ve üretim geleneği
Kayseri ilinin mutfak kültüründe, geleneklerinde ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1424 tescil numaralı Kayseri Çemeni mahreç işareti olarak 26 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Kayseri Çemeni ibareli aşağıda yer alan logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Kayseri Çemeni ibareli logo ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kayseri Ticaret Odası koordinatörlüğünde ve Kayseri Ticaret Odası, Kayseri Ticaret Borsası, Gıda Mühendisleri Odası Kayseri İl Temsilciliği ve Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet üzerine yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir; Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk.
Kayseri Çemeni ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
