Coğrafi işaretli ürün · Kastamonu
Kastamonu’da yetişen ala eriğin kabukları elle soyularak kurutulur. Sıcak ve soğuk suyla yapılan soyma hazırlığı ile güneş görmeyen yerde çam tahtaları üzerinde kurutma, üretimin ayırt edici aşamalarıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kastamonu Üryani Eriği nedir?
Kastamonu Üryani Eriği, Avrupa grubu erikler içerisinde yer alan ala erik (Prunus domestica L.) çeşidinden elde edilen kuru eriktir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hammadde özellikleri
Üretimde kullanılan ala eriğin meyve, ağaç ve çekirdek özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilir.
Hasat dönemi
Kastamonu Üryani Eriğinin üretiminde kullanılan ala eriğin meyvelerinin olgunlaşma zamanı, eylül ayının ikinci haftasından başlayarak dördüncü haftasının sonuna kadar devam eder.
Tablo-1: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Soyulmuş erik ve ürünün adı
Ala erik, kabukları soyularak kurutulduğu için “üryani” olarak bilinir.
Kabukları soyulmadan kurutulan eriklerin rengi koyu ve şekli buruşuk olur.
Nasıl yetiştirilir ve kurutulur?
Bahçe kurulması
Kastamonu’da yetişen ala eriğin çoğaltılmasında, genellikle tohumdan üretilen veya mevcut ağaçların kök sürgünlerinden elde edilen fidanlarla bahçe kurulur.
Hasat ve suyla soyma hazırlığı
Ala erikler, her yıl eylül ayında ağaçlardan toplanır. Kabuklarının kolay soyulması için ahşap örme sepetler içinde sıcak suda bekletilir. Sıcak sudan çıkarılan erik sepeti, hemen soğuk suya koyulur. Soğuk suda bir süre bekletildikten sonra kabukları soyulur.
Soyma ve kurutma koşulları
Soyma işlemini kolaylaştırmak üzere kullanılan sıcak ve soğuk suların rengi, eriğin renginden karardığı için, ürünün kalitesini korumak için sık sık değiştirilmelidir. Kabukları elle soyulan erikler; güneş görmeyen, nem ve toz bulunmayan yerlerde; çam ağacından yapılmış, gıda ile temasa uygun tahtalar üzerine tek tek sıralanarak kurumaya bırakılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Kastamonu iliyle ün bağı bulunan Kastamonu Üryani Eriğinin üretiminde kullanılan erikler; kabuklarının kolay soyulması için ahşap örme sepetler içinde önce sıcak sonra soğuk suda bekletilir. Kastamonu Üryani Eriğinin coğrafi sınıra özgü üretim metodu, ustalık becerisi gerektirmekte olup coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeple Kastamonu Üryani Eriğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Kastamonu Üryani Eriği, 15 gün kurutulduktan sonra piyasaya sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
804 tescil numaralı Kastamonu Üryani Eriği mahreç işareti olarak 16 Temmuz 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Kastamonu Üryani Eriği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kastamonu Üryani Eriği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Daday Belediyesinin koordinasyonunda ve Daday Belediyesinden, Daday İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Daday Esnaf ve Sanatkârlar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan toplam üç kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler, yılda en az bir kere düzenli olarak, şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğu her zaman yapılır.
Denetime ilişkin raporlar, Daday Belediyesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununa uygun olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde, coğrafi sınırda yetişen ala erik çeşidinin kullanılması. Eriklerin önce sıcak suda sonra da soğuk suda bekletilip soyulması. Kurutma işleminin çam ağacından yapılmış, gıda ile temasa uygun tahtalar üzerine tek tek sıralanarak yapılması.
Kastamonu Üryani Eriği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
