Coğrafi işaretli ürün · Sivas
Sivas’ta pancar dallarından hazırlanır; şeker pancarı kullanılmaz. Haşlanıp soğuk suda bekletilen dallar turşu kaplarına yerleştirilir, dereotu veya maydanozla kapatılır ve bir ila üç hafta mayalandırılarak tüketime hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusu nedir?
Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusu yöreye has özel bir turşu çeşididir. Ürünü farklılaştıran temel malzeme pezik pancar dalının (şeker pancarı hariç pezik ve diğer saplı her türlü pancar türleri) üretimde kullanılmasıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kullanılan pancar dalları
Üretimde pezik ve diğer saplı pancar türlerinin dalları kullanılır; şeker pancarı bu kapsama girmez.
Nasıl üretilir?
Pancar dallarının hazırlanması ve haşlanması
Pancar dalları yapraklarından ayrılacak şekilde budanır ve sadece sap şeklinde kalan pancar dalları kökünden de bir parmak mesafeden kesilerek tek tek kazan içerisinde kaynatılmış olan suyun içine bırakılıp 1–3 dakika haşlanır. Sonrasında haşlanan pancar dalları çıkarılıp soğuk suya bırakılıp 5–7 dakika bekletilir. Soğuk suya alınma işlemine şoklama denir ve bu işlem adımı ile üründe kararma olması engellenir.
Soğutma sonrası dolum ve karışım hazırlığı
Şoklama işlemi biten pancar dalları turşunun yapılacağı isteğe bağlı kaplara basma/doldurma işlemi yapılır. Ardından 5 kiloluk ürün için 8–10 baş sarımsak ezilip 80–100 g pul biber ayrıca tercihe göre kişniş, hardal tohumu, defne yaprağı, zencefil, tane karabiber, karanfil ve çubuk tarçın ve 100–110 g ufalanmış kaya tuzu ile üzerini tamamlayacak kadar su eklenip karıştırılır.
Son ilaveler ve mayalandırma
Harmanlanan bu karışım, basma/doldurma yapılan kaba eklenir ve içerisine 3–5 adet limonun suyu ya da bu miktara uygun şekilde limon suyu ile 1 su bardağı sirke eklenir. Tüm bu işlemler tamamlandıktan sonra kabın ağzına dereotu ya da tercihen maydanoz yerleştirilip kapak sıkıca kapatılıp 1–3 hafta bekletilerek mayalanması sağlanır.
Tüketime hazır olma
Sürenin sonunda tüketime hazır hale gelir.
Yöresiyle bağı nedir?
Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusu yöre adıyla özdeşleşmiş üründür. Yörenin önemli kültürel değerleri arasında bulunmaktadır. Ürünün üretimi, bilgi ve deneyim gerektirir. Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusunun tüm özellikleri nedeniyle yörede üretilmelidir.
Yöresel ad ve kültürel birikim
Sivas ilinin kültürel birikimi ile günümüze taşınan bu ürün Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusu adı ile ünlenmiştir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Evlerdeki üretim geleneği
Ürünün tarihsel gelişiminde, yöre insanının evlerinin önünde büyük kazanlar içerisinde bu turşunun üretiminin yapıldığı bilinmektedir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
492 tescil numaralı Sivas Pezik Turşusu / Sivas Pezik Dal Turşusu mahreç işareti olarak 12 Mart 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Sivas Pezik Turşusu veya Sivas Pezik Dal Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Ürünün ambalajlı ticarete konu olması durumunda Sivas Pezik Turşusu veya Sivas Pezik Dal Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi ambalaj üzerinde bulunmalıdır.
Sicildeki denetim düzeni
Sivas Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sivas Esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği, Yiyecek Maddeleri Yapanlar ve Satanlar Odasından ürün hakkında bilgi sahibi birer kişinin katılımı ile denetim mercii oluşturulmuştur. Denetim mercii periyodik olarak ve şikâyet halinde her zaman denetim görevini yürütecektir. Denetim mercii; nihai üründe yer alan malzemelerin üretim metoduna uygun olup olmadığını denetleyecektir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
