Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri’nin Talas ilçesinde inek sütü yağının yoğunlaştırılmasıyla hazırlanan, gözenekli ve süngerimsi bir kuru kaymaktır. Beyaz veya sarı tonlarında olur ve genellikle rulo biçiminde sarılır; kahvaltıda ve tatlılarda kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Talas Belediyesi
Talas Zincidere Kuru Kaymağı nedir?
Talas Zincidere Kuru Kaymağı, inek sütü yağının yoğunlaştırılmasıyla üretilen, gözenekli ve süngerimsi yapılı bir süt ürünüdür. Beyaz ya da sarı tonlarındadır ve genellikle rulo biçiminde sarılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Talas Zincidere Kuru Kaymağının tarihçesinde; özellikle Talas ilçesinin Zincidere mahallesinde üretilmesi ile alışılagelen adıyla halk arasında Talas Zincidere Kuru Kaymağı olarak bilinir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Talas Zincidere Kuru Kaymağının üretiminde; gıda katkı maddeleri, aroma ve aroma verici gıda bileşenleri kullanılmaz.
Hammadde ve bileşim
Yaklaşık 1 kg Talas Zincidere Kuru Kaymağı üretimi için ortalama 15 litre çiğ süt kullanılır.
Talas Zincidere Kuru Kaymağı; üretiminde kullanılan bileşenler bakımından farklılaşan, ürüne özgü üretim metodu ve ustalık becerisi ile hazırlanan bir üründür.
Üretim tekniği ve ustalık
Talas Zincidere Kuru Kaymağında, kuru madde oranı en az %55 ve bileşimindeki süt yağı oranı ağırlıkça en az %60’dır.
Nasıl üretilir?
Üretimde hijyen
Üretimden piyasaya arza kadar tüm aşamalarda gıda hijyeni gerekliliklerine uyulur.
Sütün işlenmesi ve üretim verimi
Sağılan çiğ inek sütü en kısa sürede ısıl işleme tabi tutulur. Süt, hemen kaymağa işlenmeyecek ise 0–4 ˚C olacak şekilde soğuk zincire alınmalıdır. Yaklaşık 1 kg kaymak üretimi için ortalama 15 litre çiğ süt kullanılır.
Burada sağım yapılan hayvanın ırkı, beslenmesi, laktasyonun hangi periyodunda olduğu ayrıca mevsim koşulları ve ortam sıcaklığı elde edilecek süt/süt yağı ve dolayısıyla kaymak miktarı için en önemli faktörlerdir.
Sütün süzülmesi
Çiğ süt; temiz bir tülbent, bez vb. bir süzekten geçirilerek gıda ile temasa uygun kazanlara/kaplara konulur.
Kaymak tabakasının oluşturulması
Üretimde fazla derin olmayan kazanlara/kaplara konulan çiğ süt ocakta kaynatılarak yaklaşık 90 ˚C sıcaklığa ulaştıktan sonra ortalama 20 dakika karıştırılarak sütün yüzeyinde kaymak tabakasının meydana gelmesi sağlanır. Kaymak oluşumunu arttırmak için gıda ile temasa uygun kepçe vb. bir alet/ekipman ile kazanın içinden üreticiler tarafından bir miktar süt alınıp tekrar kazanın içine boşaltılarak defalarca karıştırma ve köpürtme işlemi yapılır.
Bu aşamada ustalık becerisi önemli bir yer tutar. Böylelikle sütün yüzeyinde oluşan köpükler, kaymağın gözenekli yapıda olmasını sağlar. Daha sonra sıcaklığın 50–60 ˚C’ye düşürülmesi ile sütün üzerinde kısmen bağlanan kaymak tabakasının daha da bağlanması ve gözenekli yapı kazanması sağlanır. Kaymak esas itibariyle sütün yağca zengin kısmıdır.
Yapılan işlemler sonucunda sütte kürecikler halinde bulunan süt yağının büyük bir bölümü sütün yüzeyinde katman halinde toplanarak kaymak oluşur.
Kaynatılması tamamlanan ve kaymak bağlayan süt en az 3 saat süreyle soğumaya bırakılır.
Kaymak tabakasının kesilmesi
Kazanların/kapların kenarlarına yapışan kaymak tabakası bıçak ile kesilerek ayrılır.
Kaymağın kaldırılması ve süzülmesi
Kaymağın oklava ile dikkatlice yırtılmadan katman halinde alınması ustalık becerisi gerektirir. Islak haldeki kaymağın sütünün süzülmesi için gıda ile temasa uygun temiz süzgeç kaplara ve/veya ızgaralar üzerine konulur.
Kurutma ve ambalajlama
Kaymak tabakası; asgari teknik ve gıda hijyeni gerekliliklerine göre tekniğine uygun olarak ortalama bir günlük bir sürede kurutulur. Talas Zincidere Kuru Kaymağının; gıda ile temasa uygun ambalajlarda ilgili mevzuata uygun etiket bilgileri ile tüketiciye arz edilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Talas Zincidere Kuru Kaymağının; muhafaza edilmesi, taşınması ve piyasaya arz edilmesi aşamaları; 10 °C altındaki sıcaklık değerlerinde serin, kokulardan ari, temiz ve rutubetsiz ortamlarda gerçekleştirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Kayseri ili Talas ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olan Talas Zincidere Kuru Kaymağının; üretildiği Kayseri ili Talas ilçesi ile ün bağı bulunur. Coğrafi sınır içerisinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, hazırlanması ustalık becerisi gerektiren Talas Zincidere Kuru Kaymağının Kayseri ili Talas ilçesi ile ün bağı bulunur.
Talas Zincidere Kuru Kaymağının tüm üretim aşamaları, Talas ilçesinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Talas Zincidere Kuru Kaymağı; genellikle kahvaltılık olarak veya tatlılarda kullanılarak tüketilir. Elde edilen kuru kaymak genellikle rulo şeklinde sarılmış halde ya da kesilmiş tabakalar halinde tüketime sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1453 tescil numaralı Talas Zincidere Kuru Kaymağı mahreç işareti olarak 21 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Talas Zincidere Kuru Kaymağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Talas Zincidere Kuru Kaymağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kayseri Üniversitesi ve Talas Belediyesinin koordinatörlüğünde; Talas Belediyesi, Kayseri Üniversitesi Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölümü ile Talas İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Kayseri Üniversitesi ve/veya Talas Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Talas Zincidere Kuru Kaymağı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu, – Ürünün muhafaza koşulları, piyasaya arzı ile ‘‘Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığı.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
