Coğrafi işaretli ürün · Adana
Adana’da akışkan hamur sacda tek yüzünden pişirilerek gözenekli küçük daireler hazırlanır. Cevizle doldurulup yarım daire kapatılan parçalar yağda kızartılır; oda sıcaklığındaki şerbetle tamamlanan tatlı günlük üretilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Adana Taş Kadayıfı nedir?
Adana Taş Kadayıfı; gözenekli yapıda 9–10 cm’lik daire şeklindeki pişmiş hamurun katlanıp arasına ceviz konularak kızartılan şerbetli tatlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Gözenekli hamur
Sacda tek yüzünden pişen dairesel hamurun bir yüzü gözenekli, pişen tarafı açık sarı ve yer yer kahverengidir.
Cevizli yarım daire
Hamurun pişmeyen yüzüne iri dövülmüş ceviz konur; pişen yüz dışta kalacak biçimde yarım daire kapatılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 5 kg toz şeker
- 3,5 kg su
- 1 tatlı kaşığı limon suyu
Kaynatma işlemi
Su, bir kaba konulur, kaynatılır ve kaynama aşamasına gelince şeker eklenerek karıştırılır. Karışım kaynamaya başladıktan sonra limon suyu eklenerek 30 dakika pişirilir. Pişirilen şerbet oda sıcaklığına gelinceye kadar dinlendirilir. Hamurun hazırlanışı;
Bileşenler ve hazırlık
- 10 kg özel amaçlı buğday unu
- 10 kg su (yaz aylarında 35–40 ºC, kış aylarında 60–65 ºC sıcaklığında su kullanılmalıdır.)
- 15 g kabartma tozu /
- 60 g karbonat /
- 2,5 g ekşi maya
Üretim kış aylarında yapılacaksa ekşi maya, yaz aylarında yapılacaksa kabartma tozu veya karbonat un ile karıştırılarak harmanlanır. Karışıma, üretim kış aylarında yapılacaksa 60–65 ºC sıcaklığında, yaz aylarında yapılacaksa 35–40 ºC sıcaklığında su eklenir. Kek hamuru akışkanlığındaki kıvama gelene kadar karıştırılır.
Üretimde dikkat edilen noktalar
Adana Taş Kadayıfının yapılışı; Hamur ustalık becerisi ile yaklaşık 9–10 cm çapındaki daireler oluşturacak ve 1 cm kalınlığında olacak şekilde önceden ısıtılan düz ve demir sac üzerine dökülerek çevrilmeden sadece alt tarafı pişirilir. Pişirme işlemi, hamurun katı bir hal alıp üzerinin gözenekli hale gelmesine kadar devam eder.
Dairesel hamurun pişen tarafının kenar kısımları 1 cm genişliğe kadar açık sarı renkli, ortası da hafif kahverengimsi yapıda; pişmeyen yüzeyi ise karakteristik gözenekli yapıdadır. Pişen hamurlar spatula yardımı ile sac üzerinden alınır ve pişirilmeyen yüzeyin ortasına yaklaşık 4–5 g kadar iri dövülmüş ceviz içi eklenir.
Doldurma ve biçim verme
Hamur, pişirilen kısmı dışta kalacak şekilde yarım daire formunda katlanarak birleşim yerine, açılmaması için iyice bastırılır.
Yağda kızartma
Hamurlar daha sonra kızgın ayçiçek yağı içine atılarak yaklaşık 1,5 dakika süreyle, üzerleri kahverengi hale gelene kadar kızartılır. Kızaran hamurlar yağdan çıkarıldığı gibi oda sıcaklığındaki şerbete batırılır ve yaklaşık 1 dakika sonra süzgeç yardımıyla şerbetin içerisinden çıkarılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan; törenler, adaklar temsil, festival ve tanıtım organizasyonları gibi özel günlerin yanı sıra günlük olarak da sıkça tüketilen Adana Taş Kadayıfı ile coğrafi sınır arasında ün bağı bulunur. Geçmişi eskiye dayanan Adana Taş Kadayıfının üretilmesi, kendine özgü koşullar bulundurur ve ustalık becerisi gerektirir.
Bu sebeple yöre ile ün bağı bulunan Adana Taş Kadayıfının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Günlük olarak üretilen Adana Taş Kadayıfının üzerine, tercihen dövülmüş ceviz içi veya coğrafi işaret olarak tescili bulunan Antep Fıstığı serpilerek de servis edilir.
Üretimi günlük yapılır. Üzerine isteğe bağlı dövülmüş ceviz veya coğrafi işaretli Antep Fıstığı serpilir; özel günlerde ve günlük sofralarda tüketilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
642 tescil numaralı Adana Taş Kadayıfı mahreç işareti olarak 6 Ocak 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Adana Taş Kadayıfı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Adana Taş Kadayıfı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu; üretim metodunun uygunluğu; ürünün şekil ve boyutunun uygunluğu; üretimin günlük olması ile Adana Taş Kadayıfı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Adana Ticaret Odasının koordinasyonunda ve Adana Lokantacılar ve Kebapçılar Odasından bir, Adana Büyükşehir Belediyesinden bir, Seyhan Belediyesinden bir, Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden bir ve Adana Ticaret Odasından iki kişinin katılımıyla altı kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler yılda bir defa düzenli olarak, ayrıca şikâyet durumunda ve gerekli görülen hallerde her zaman gerçekleştirilir.
