Coğrafi işaretli ürün · Adana
Adana’ya özgü şerbetli hamur tatlısı, yıldız uçla sıkılan çıtır ve yumuşak halkalarıyla ayırt edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Adana Halka Tatlısı nedir?
Adana Halka Tatlısı, halka biçiminde üretilen şerbetli bir hamur tatlısıdır. Tatlının halkaları 10–12 cm çapında, yaklaşık 1,5 cm kalınlığında ve yaklaşık 60 gram ağırlığındadır.
Mayasız hamur; buğday irmiği, buğday unu, karbonat ve suyla hazırlanır. Hamur, yıldız uçlu sıkma torbası veya pompayla halka halinde kızgın ayçiçek yağına sıkılır; kızaran halkalar oda sıcaklığındaki şerbete daldırılarak tatlandırılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Halka biçimi ve ölçüleri
Ürün, 10–12 cm çapında ve yaklaşık 1,5 cm kalınlığında halkalar halinde hazırlanır. Her bir halka yaklaşık 60 gramdır.
Yıldız uçla şekillendirme
Mayasız hamur, 7–8 köşeli yıldız uçlu sıkma torbası veya pompasıyla halka biçiminde kızgın ayçiçek yağına sıkılır. Bu şekillendirme yöntemi, tatlının halka formu ile yüzey karakterini birlikte belirler.
Çıtır dış ve yumuşak iç yapı
Halkaların yağı çekmeden kızartılması ve günlük hazırlanması, dış kısmın çıtır, iç kısmın ise yumuşak olmasını sağlar. Kızaran hamurun oda sıcaklığındaki şerbete daldırılması, tatlının şerbetli niteliğini tamamlar.
Üretim süreci nasıl ilerler?
Adana Halka Tatlısında hamur ve şerbet ayrı ayrı hazırlanır. Üretim sırası, şerbetin hazırlanması, hamurun yoğrulup şekillendirilmesi, kızartma ve şerbetleme aşamalarından oluşur.
Şerbetin hazırlanması
Şerbet için 5 kg toz şeker, 3,5 l içme suyu ve 5–10 ml limon suyu kullanılır. Su ısıtılıp kaynama aşamasına geldiğinde şeker eklenerek karıştırılır; şeker eridikten sonra limon suyu ilave edilir.
Şerbet karışımı 30 dakika kaynatılır. Ardından ateşten alınarak oda sıcaklığına gelmesi için bekletilir.
Hamurun hazırlanması
Yaklaşık 100 adet tatlı için 2,5 kg buğday irmiği, 1 kg buğday unu, 10 g karbonat ve 1,5 l oda sıcaklığında içme suyu kullanılır. İrmik, un ve karbonat karıştırılır; su yavaş yavaş eklenerek karışım kek hamuru kıvamına gelene kadar yoğurulur.
Hazırlanan hamur sıkma torbasına veya pompaya aktarılır. Sıkma torbasında kullanılan 7–8 köşeli yıldız ucun genişliği 1,5 cm’den azdır.
Halkaların kızartılması
Bol miktardaki ayçiçek yağı 130–150 °C’ye kadar ısıtılır. Hamur, tam halka oluşturacak ve uçları üst üste gelecek biçimde kızgın yağa sıkılır.
Halkalar birkaç dakika kızartılırken eşit pişmeleri için şişle sürekli ve hızlı biçimde çevrilir. Yüzeye çıkan, kahverengi-altın sarısı renk alan halkalar pişmiş kabul edilir; her 600 halka hamurdan sonra kızartma yağı değiştirilir.
Şerbetleme
Pişen halkalar şiş yardımıyla yağdan alınır ve hemen oda sıcaklığındaki şerbete daldırılır. Şerbetleme, kızartılmış halka ile önceden hazırlanıp soğutulmuş şerbetin bir araya geldiği üretim aşamasıdır.
Servise nasıl hazırlanır?
Şerbetten süzülerek servise alma
Şerbette birkaç dakika bekletilen halkalar, süzgeç yardımıyla şerbetten çıkarılır. Bu işlemden sonra Adana Halka Tatlısı servise hazırdır.
Adana iliyle bağı nedir?
Coğrafi işaretin sınırı Adana ilidir. Adana Halka Tatlısının tüm üretim aşamalarının bu il sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Ürünün geçmişinin eskiye dayandığı ve üretiminin ustalık gerektirdiği belirtilir. Adana Halka Tatlısının yöreyle ün bağı, mahreç işareti korumasının temelini oluşturur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil bilgisi
Adana Halka Tatlısı, 555 numarayla 5 Ekim 2020 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Başvuruyu Adana Ticaret Odası yapmıştır.
İşaretleme kuralları
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde “Adana Halka Tatlısı” ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır. Bu kullanım ürün veya ambalaj üzerinde mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Adana Ticaret Odasının koordinatörlüğünde oluşturulan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim merciinde Adana Ticaret Odasından iki üye; Adana Lokantacılar ve Kebapçılar Odası, Adana Büyükşehir Belediyesi, Seyhan Belediyesi ve Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer üye bulunur.
Denetimler yılda en az bir kez, şikâyet hâlinde ise her zaman yapılır. Denetim; ürünün biçim ve boyutlarını, malzeme oranlarını, kızartma yağının değiştirilmesini, şerbette bekletilmesini ve günlük üretilmiş olmasını kapsar.
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına yönelik hukuki süreçleri yürütür.