Coğrafi işaretli ürün · Düzce
Kaymaktan hazırlanan dartı, ince hamurun katlarına yayılır; yuvarlak biçimli tatlı kızartıldıktan sonra soğuk şerbetle buluşur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akçakoca Melengücceği Tatlısı nedir?
Akçakoca Melengücceği Tatlısı, dartı sürülerek rulo yapılan ince hamurun kesilip yuvarlak biçimlendirilmesi, kızartılması ve şerbetlenmesiyle hazırlanan bir hamur tatlısıdır. Dartı, manda veya inek sütü kaymağının ağır ateşte pişirilmesiyle elde edilir; dolguya isteğe göre ceviz veya fındık da eklenir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kaymaktan hazırlanan dartı
Tatlıya karakterini veren iç malzeme dartıdır. Manda veya inek sütü kaymağından hazırlanan bu dolgu, sade ve kuruyemişli çeşitlerin ortak temelidir.
Rulo hamurdan yuvarlak tatlıya
Hamur açıldıktan sonra sarılır, kısa parçalar hâlinde kesilir ve iki ucundan bastırılarak yuvarlaklaştırılır. Böylece dartılı katlar biçim verilen hamurun içinde kalır. Kızartma sonrasında fazla yağın süzdürülmesi ve hamurun soğuk şerbette bekletilmesi üretimin birbirini izleyen aşamalarıdır.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı Nasıl Hazırlanır?
Hamur, dolgu ve şerbet malzemeleri
- Hamur: 240 g un, 1 yumurta, 150 ml süt, 50 ml fındık yağı, 10 g kabartma tozu, 5 ml sirke ve 1–1,5 g tuz.
- Dartı: 300 g manda veya inek sütü kaymağı.
- İsteğe bağlı iç: 200 g ince çekilmiş ceviz veya fındık.
- Kızartma: 400 ml fındık yağı.
- Şerbet: 500 g toz şeker, 600 ml su ve 5 ml limon suyu.
Şerbeti hazırlama
Su ve şeker kaynatılır; kaynama başladıktan sonra 10–15 dakika daha ateşte tutulur. Limon suyu eklenip 2–3 dakika daha kaynatılarak koyu kıvamlı şerbet hazırlanır ve soğumaya bırakılır.
Dartıyı hazırlama
Kaymak derin bir tencerede ağır ateşte, sürekli karıştırılarak pişirilir. Tortu hâline geldiğinde çok koyulaşması beklenmeden ocaktan alınır ve soğutulur.
Hamuru yoğurma ve dinlendirme
Un, kabartma tozu ve tuz karıştırılır; yumurta, süt, sirke ve fındık yağı eklenerek kulak memesi kıvamında, homojen bir hamur yoğrulur. Hamur 80–100 g bezeler hâlinde ayrılır ve temiz bir bezle örtülerek 45 dakika–1 saat dinlendirilir.
Açma ve dolgu ekleme
Bezeler un ve oklava yardımıyla 60–70 cm çapında ince açılır. Üzerine soğumuş dartıdan 2–3 kepçe dökülerek eşit biçimde yayılır. Kuruyemişli hazırlanacaksa ince çekilmiş ceviz veya fındık bütün yüzeye serpilir.
Sarma ve biçim verme
Hamur rulo yapılır ve 6–7 cm uzunluğunda kesilir. Parçaların iki ucu büzüştürülüp birbirine doğru bastırılır. Oluşan bezeler elle yassılaştırılarak 7–8 cm çapında, 1–1,5 cm kalınlığında yuvarlak hamurlar elde edilir.
Kızartma ve yağını süzdürme
Fındık yağı kızdırılır. Hamurların iki yüzü de renk alıncaya kadar kızartılır; kevgirle çıkarılıp fazla yağı süzdürülür ve 10 dakika dinlendirilir.
Soğuk şerbetle buluşturma
Kızartılmış hamurlar önceden soğutulan şerbete alınır. Şerbeti çekmeleri için 5–6 dakika boyunca alt üst edilir, ardından şerbetten çıkarılır.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı Ne Zaman Hazırlanır ve Tüketilir? Nasıl Muhafaza Edilir?
Sicilde, uygun muhafaza koşullarında 8–10 °C sıcaklıkta yaklaşık 5 gün saklanabileceği belirtilir.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Yörenin süt kaymağından hazırlanan dartı ve Manavların sürdürdüğü yapım geleneği, tatlının Akçakoca ile bağını kurar. Coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gereken işlemlere ilişkin sicil açıklaması özellikle dartının hammaddesi olan manda veya inek sütü kaymağını vurgular.
Melen çevresindeki kaymak geleneği
Sicilde dartının yöresel niteliği, Melen Nehri kenarında yetiştirilen mandaların süt kaymağıyla ilişkilendirilir.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı Günümüzde Nasıl Sunulur, Tüketilir ve Nelerle Birlikte Denenebilir?
Tatlı, üzerine çekilmiş ceviz veya fındık serpilerek ılık ya da soğuk sunulur. Kaymak veya dağ çileği reçeliyle de ikram edilebilir. Şerbetsiz biçimi kahvaltıda keş peyniri, dağ çileği reçeli veya kestane balıyla tüketilir.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı Yöresi, Geçmişi ve Hikâyesi
Akçakoca’daki Manavların yaşattığı tatlı, düğün ve bayram ikramları arasında yer alır. Sicil anlatımı geleneği Orta Asya’dan gelen Manav Türkleriyle ilişkilendirir ve yaklaşık 700 yıllık bir geçmişten söz eder; tatlının Osmanlı saray mutfağında da yer aldığı belirtilir.
Bir rivayete göre adındaki “güccek”, küçük ekmek anlamına gelir. Melen Nehri’nin adıyla birleşen sözcük “Melen küçük ekmeği” olarak açıklanır. Manavların ziyaretlerde tatlının şerbetlenmemiş kuru biçimini ikram ettikleri de aynı rivayet geleneğinde anlatılır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil ve işaret kullanımı
279 tescil numaralı Akçakoca Melengücceği Tatlısı mahreç işareti olarak 18 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir. Koruma başlangıcı 12 Eylül 2017 tarihidir.
Akçakoca Melengücceği Tatlısı ibaresi restoranlarda herkesin görebileceği şekilde büyük puntolarla yazılmalı ve menülerde Akçakoca Melengücceği Tatlısının özellikleri yazılı olan servis kağıdı kullanılmalıdır.
Denetim mercii ve sıklığı
Düzce İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü koordinasyonunda, Düzce Ticaret ve Sanayi Odası ile Düzce Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzman denetime katılır.
Yılda bir düzenli denetim yapılır; ihtiyaç veya şikâyet durumunda ayrıca denetlenir. Sonuçlar koordinatör müdürlük tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna raporlanır.
Denetim ölçütleri
- Tatlı üretiminin sicilde tanımlanan coğrafi işaret koşullarına uygunluğu.
Denetimde kamu veya özel kuruluşlardan ve uzmanlardan yararlanılabilir, hizmet satın alınabilir. Denetim mercii hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.