Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Söke’ye özgü, cevizli ve leblebili harçla hazırlanan şerbetli hamur tatlısıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Söke Kulak Tatlısı nedir?
Söke Kulak Tatlısı; özel amaçlı buğday unu, zeytinyağı, tuz ve suyla hazırlanan hamurun iç harçla şekillendirilip pişirilmesi, ardından şerbetlenmesiyle yapılan Söke’ye özgü bir tatlıdır. İç harcında ceviz, kavrulmuş susam, beyaz toz şeker, şekerli leblebi ve tuzsuz leblebi bulunur.
Tatlı, ince açılan ve iç harçla sarılan hamurun kesilerek tepsiye dik yerleştirilmesiyle biçim kazanır. Üzerine tereyağı ve zeytinyağı karışımı eklenerek fırında pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ceviz, susam ve leblebili iç harç
İç harçta ceviz ve kavrulmuş susama, beyaz toz şeker ile şekerli ve tuzsuz leblebi eşlik eder. Susam, ceviz, şekerli leblebi ve tuzsuz leblebi toz hâline gelinceye kadar öğütülür; ardından toz şeker eklenir.
İnce açılan hamur ve dik dizim
Hamur ortalama 3 mm kalınlığında ve 36 cm çapında açılır. İç harç konulan hamur, 3 parmak kalınlığında kesilerek tepsiye dik konumda dizilir.
Yağlı fırınlama ve şerbetleme
Tepsideki hamur parçalarının üzerine zeytinyağı ve tereyağından oluşan yağ eklenir. Pişen tatlı 5 dakika dinlendirildikten sonra üzerine sıcak şerbet dökülür.
Üretim nasıl yapılır?
Hamur ve iç harcın hazırlanması
Sicildeki tarif, yaklaşık 20 kişilik bir tepsi Söke Kulak Tatlısı içindir. Hamur için 1–1,5 kg özel amaçlı buğday unu, 100–150 ml zeytinyağı, 8–9 g tuz ve orta yumuşaklık sağlayacak kadar su kullanılır. Bu bileşenler derin bir kapta yoğrulur ve hamur oda sıcaklığında ortalama 10 dakika dinlendirilir. İç harç; 100–150 g ceviz, 100–150 g toz şeker, 240–250 g kavrulmuş susam, 170–180 g şekerli leblebi ve 170–180 g tuzsuz leblebiyle hazırlanır.
Bezelerin açılması ve sarılması
Dinlendirilmiş hamur, ortalama 250 g ağırlığında bezelere ayrılır; un ve nişasta serpilerek 3 mm kalınlığında, 36 cm çapında daire biçiminde açılır. İç harç hamurun bütün yüzeyine yayılır ve hamur oklava ile rulo biçiminde sarılır. Rulo hamur 3 parmak ölçüsünde kesilir ve parçalar tepsiye dik biçimde yerleştirilir.
Fırınlama
Üzeri için 200–250 ml zeytinyağı ve 40–50 g tereyağı kullanılır. Kızdırılmış zeytinyağı-tereyağı karışımı tepsideki tatlının üzerine eklenir; tatlı 200 °C önceden ısıtılmış fırında 20–30 dakika pişirilir.
Şerbetleme
Şerbet için 1–1,5 kg toz şeker, 1–1,5 l su ve 1–1,5 çay kaşığı limon suyu kullanılır; şeker ve su derin bir tencerede kaynayana kadar pişirilir. Kaynadıktan sonra limon suyu eklenen şerbet, sıcak olarak 5 dakika dinlendirilmiş ürünün üzerine dökülür.
Servis ve günlük tüketim
Şerbetini çektikten sonra servis
Söke Kulak Tatlısı, şerbetini çektikten sonra servis edilir. Ürün günlük olarak üretilip tüketilir.
Söke ile coğrafi bağı nedir?
Söke mutfak kültürü ve üretim zorunluluğu
Söke Kulak Tatlısı, Söke’de uzun bir geçmişe sahiptir ve ilçenin mutfak kültüründe önemli bir yer tutar. Hamurun açılması ve sarılması ustalık becerisi gerektirir; ürünün Söke ilçesiyle ün bağı bu üretim kültürüyle ilişkilidir. Ürünün tüm üretim aşamalarının Aydın ili Söke ilçesi sınırları içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Söke Kulak Tatlısı, 1755 numarayla mahreç işareti olarak 25 Temmuz 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 25 Eylül 2023 tarihinden itibaren korunmaktadır. Ürün veya ambalaj üzerinde Söke Kulak Tatlısı ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi yer alır; bunların ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Söke Ticaret Odasının koordinatörlüğünde; Söke Ticaret Odası ve Söke İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden uzman kişilerin katıldığı üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak yapılır; gerekli görülen durumlarda ve şikâyet hâlinde her zaman gerçekleştirilebilir. Denetimde bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu, üretim metoduna uyum ile ürün adı, logo ve mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin yürütülmesinde kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.