Coğrafi işaretli ürün · Sinop
Sinop mutfağında dana kıymalı ince hamur, kulak biçiminde bükülerek haşlanır. Aynı tabağın yarısı ceviz içiyle, diğer yarısı sarımsaklı yoğurtla hazırlanır; tereyağı her iki bölümün sunumunu birlikte tamamlar.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sinop Mantısı nedir?
Sinop Mantısı, dana kıymalı kulak biçimli hamurların aynı tabakta cevizli ve yoğurtlu sunulduğu mantıdır. Her iki bölüm tereyağıyla birlikte tamamlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kulak biçimli büküm
İnce hamur kareleri kıymalı harçla üçgen kapatılır; iki alt köşe birleştirilip diğer köşe yukarı kaldırılır. Bu biçim nedeniyle yörede kulak hamuru adı da kullanılır.
Aynı tabağın iki bölümü
Sarımsaklı yoğurt ve ceviz, aynı porsiyonun ayrı yarılarını oluşturur. Tereyağı önce hamurların üzerine, sonra tamamlanmış iki bölümün üzerine gezdirilir.
Biçim, sunum ve ustalık
İnce hamurun kulak biçiminde bükülmesi, aynı tabağın yarısının cevizli ve yarısının sarımsaklı yoğurtlu hazırlanması yerel ustalığın ayırt edici unsurlarıdır.
Sicildeki üretim anlatımı
Dört kişilik reçete ölçeği
4 kişilik Sinop Mantısı üretimi için;
Hamur malzemeleri
- 300 g özel amaçlı buğday unu
- 2 adet yumurta
- 6 g tuz
- 150 ml ılık su
Hamurun hazırlanması ve açılması
Yumurta ve su bir yoğurma kabında çırpıldıktan sonra un ve tuz ilave edilip çok sert olmayan ve kulak memesi kıvamında bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur.
Hamurun dinlendirilmesi
Hazırlanan hamurun üzeri kapatılıp 15–20 dakika dinlendirilir.
İç harç malzemeleri
- 200 g yağsız ve sinirsiz dana kıyma
- 100 g kuru soğan
- 5 g karabiber
- 6 g tuz
İç harcın hazırlanması
Kıymanın üzerine ince bir şekilde rendelenip suyu sıkılarak uzaklaştırılan kuru soğan, tuz ve karabiber konup homojen bir karışım elde edilinceye kadar yoğrulur. Dinlendirilen hamur, ikiye bölünür.
Bezelerin ince açılması
Hamur bezeleri, yapışmamaları için unlanarak 1–2 mm kalınlıkta açılır.
Yufkanın kesilmesi
Açılan yufkalar, 4–5 cm ölçülerinde kareler halinde kesilir. Kesme işlemi hamur parçalarının kurumaması için hızlı bir şekilde yapılmalıdır.
İç harcı yerleştirme ve kulak biçimi verme
Kare şeklindeki hamurların üzerlerine silme 1 çay kaşığı iç harç konur ve kareler, üçgen şeklinde katlanarak üçgenin alt iki köşesi birleştirilir. Birleştirilen köşelerin dışında kalan köşe yukarı doğru kaldırılarak hamura, sicil belgesindeki Şekil 1’deki gibi kulak şekli verilir.
Pişirme malzemeleri
- 20 g tuz
- 10 ml sıvı yağ
Suda pişirme
Bir tencerede kaynatılan suya tuz ve sıvı yağ konup mantılar ilave edilir. Bu aşamada mantıların tamamen suyun içinde kalmış olmasına dikkat edilir. Kısık ateşte 7–8 dakika kadar pişirildikten sonra 1 bardak soğuk su eklenerek 1 dakika beklenir. Tencereye soğuk su ekleme işi mantıların yapışmaması ve diri kalması için önemlidir.
Süzme işlemi
Daha sonra mantılar tencereden çıkarılarak süzgeç ile suyu süzülür.
Sos malzemeleri
- 200 g tuzsuz tereyağı
- 250 g tam yağlı yoğurt
- 2 diş sarımsak
- 130 g ceviz içi
Sosun hazırlanması
Sarımsaklar havanda dövülüp yoğurt ile karıştırılarak sarımsaklı yoğurt hazırlanır. Ceviz içleri ince bir şekilde dövülür. Tereyağı bir tavada hafifçe kızdırılır.
Aynı tabakta cevizli ve yoğurtlu sunum
Sicil belgesindeki Şekil 2’de gösterildiği gibi, tabakta bulunan mantının yarısına sarımsaklı yoğurt, diğer yarısına ise ceviz içi dökülür.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Şekli verilen Sinop Mantısı hamurları hemen pişirilmeyecekse yapışmamaları için unla kaplanan tepsilere dizildikten sonra kurutma veya şoklama yöntemleriyle depolanabilir. Kurutma işlemi 180 °C sıcaklıkta 5 dakika olarak uygulanmakta olup kurutulan hamurlar oda koşullarında 2 gün, 4 °C sıcaklıkta 2 ay süreyle muhafaza edilebilir.
Şoklama yöntemi ise -25 °C sıcaklıkta şok odalarında yapılmakta olup şoklanan hamurların paketli halde -18 °C sıcaklıkta 2 ay süreyle muhafaza edilebilir.
Belgedeki saklama kapsamı
Sicil, 180 °C’de beş dakika kurutulan kıymalı hamuru oda koşullarında iki gün veya 4 °C’de iki ay olarak belirtir.* Diğer seçenek −25 °C’de şoklama ve −18 °C’de iki ay muhafazadır. Kurutma ve soğuk saklama doğrulaması resmî teyit bekler; bu kayıt genel saklama talimatı değildir.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre çiğ kıymalı hamur 180 °C’de beş dakika kurutulduktan sonra oda koşullarında iki gün veya 4 °C’de iki ay olarak belirtilir. Fırın sıcaklığı iç dolgunun ısıl işlem doğrulaması değildir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Sinop Mantısının geçmişi eskiye dayanır. Sinop yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü sunum şekli ve üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Sinop Mantısının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Kulak şeklinde bükülen hamurlar Sinop Mantısının geçmişi eskiye dayanır.
Sicildeki sunum anlatımı
Üzerine tekrar tereyağı gezdirildikten sonra isteğe bağlı olarak pul biber ve nane gibi baharatlar serpilen Sinop Mantısının servisi yapılır. Bir servis tabağına süzülmüş mantılar konur ve üzerine, bir yemek kaşığı eritilmiş tereyağı gezdirilerek dökülür.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
973 tescil numaralı Sinop Mantısı mahreç işareti olarak 20 Aralık 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Sinop Mantısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Sinop Mantısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Sinop Esnaf ve Sanatkârlar Odasının koordinasyonunda ve Sinop Üniversitesi Rektörlüğü, Sinop İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sinop İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Sinop Esnaf ve Sanatkârlar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla dört kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Sinop Mantısının üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; mantıların şeklinin ve sunum şeklinin uygunluğu ile Sinop Mantısı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
