Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Sındırgı’da yetişen, sert yapılı ve üç boy sınıfında ayrılan turşuluk kornişondur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sındırgı Kornişonu nedir?
Sındırgı Kornişonu, Balıkesir’in Sındırgı ilçesi sınırlarında yetişen ve turşu üretiminde kullanılan bir kornişondur. Sertel ve vertina tohumlarıyla yetiştirilmesi, sert yapısı ve boyutlara göre sınıflandırılması ürünün temel tanımını oluşturur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kullanılan tohum çeşitleri
Sındırgı Kornişonunun üretiminde sertel ve vertina tohumları kullanılır.
Sert doku ve boyut sınıfları
Kornişonun yapısı serttir ve ürün büyüklüğüne göre üç kalite sınıfında değerlendirilir. Birinci kalite kornişonlar 0–6 cm boyunda ve en fazla 2 cm enindedir. İkinci kalite 6–9 cm boyunda ve 2–3 cm enindedir. Üçüncü kalite kornişonlar 9–12 cm boyunda ve 3 cm’den büyüktür.
Analitik özellikler
Sicilde ürünün nem, magnezyum, toplam asitlik, kül ve demir değerlerini içeren bir özellik tablosu yer alır.
Tablo-1: Sicildeki özellikler tablosu
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Nem | 93-95,16 g/100g |
| Mg (Magnezyum) | 382-383,9 mg/kg |
| Toplam asitlik | 0,11-0,13 g/100g (sitrik asit) |
| Kül | 0,89-0,92 g/100g |
| Fe (Demir) | 10-11,73 mg/kg |
Yetiştirme süreci nasıl ilerler?
Ortalama hava sıcaklığının 35 ℃ olması hâlinde ilk hasat, fidelerin dikiminden 25–30 gün sonra yapılır.
Fide hazırlığı
Sertel ve vertina tohumları mayıs ayının son haftasında seralarda viyollere ekilerek fideleme yapılır. Ekilen tohumlar iki günde bir sulanır; hava sıcaklığı 35 ℃’nin üzerindeyse sulama her gün yapılır.
Tarlanın hazırlanması
Ekimden önce tarla 25–30 cm derinlikte sürülür ve karıklar açılır. Hasat verimini artırmak amacıyla karıklara, üzerinde 30 cm aralıklarla delikler bulunan siyah poşetler uzunlamasına serilir.
Fidelerin dikimi
Viyollerdeki fideler, ekimi takip eden bir ayın sonunda karıklardaki siyah poşetlerin deliklerine dikilir. Dikim öncesinde fidenin boyunun 25–30 cm üzerinde olması gerekir; gövdenin yaklaşık yarısı toprakla kapatılır. Bu uygulama, bitkinin rüzgâr ve diğer dış etkenler karşısındaki dayanımını artırmayı amaçlar; bu boylardaki bitkiler çiçeklenmeye başlar.
Sulama ve bitki bakımı
Olgunlaşma süresince mantar ve böceklenme riskine karşı haftada bir ilaçlama yapılır; verimi artırmak için yıllanmış doğal gübreler kullanılır. İlk can suyundan sonra gün aşırı sulama yapılır ve en uygun yöntem damla sulamadır. Damla sulama imkânı yoksa, masuraların yanındaki karıklara su verilerek salma sulama uygulanır. Sulama sabah veya akşam yapılır; sisli havalarda sabah sulaması yapılmadan akşam sulaması tercih edilebilir. Hava sıcaklığı 35 ℃’nin üzerinde olduğunda her gün damla sulama yapılabilir; farklı yöntem ve zamanlardaki sulama küflenme ve çürümeye yol açabilir.
Çapalama işlemi
Sulama sonrasında toprak tavındayken kök bölgesini havalandırmak, kaymak tabakasını kırmak ve ot mücadelesi yapmak için çapa yapılır. Bitkiler sıra aralarını örtecek biçimde tarlaya yayıldığında çapalamaya son verilir. Bu yayılma, dikim tarihinden itibaren bir ay içinde gerçekleşir; bitki toprağa yayıldıktan sonra yeniden çapalama yapılmaz.
Hasat ve boyutlama nasıl yapılır?
İlk hasat ve hasat süresi
Tarla takip edilerek hasada devam edilir. Ortalama sıcaklık 35 ℃ olduğunda hasat 1,5 ay sürer; sıcaklık 35 ℃’nin altında olduğunda bu süre 2 aya kadar uzar.
Boyutlama ve kalite ayrımı
Hasat edilen kornişonlar, boyutlama makinelerinde büyüklüklerine göre sınıflandırılır. Sınıflandırma 0–6 cm, 6–9 cm ve 9–12 cm boy aralıklarındaki üç kalite grubuna dayanır.
Hasat sonrası muhafaza nasıl yapılır?
Hasat sonrası soğutma
Turşuluk kornişonlar hasat edilir edilmez çok soğuk suyla hemen soğutulabilir ve 7–10 ℃ sıcaklıkta 2 gün süreyle saklanabilir. Sicilde, kornişonların aynı gün içinde soğuk hava tertibatlı araçlarla turşu fabrikalarına gönderilmesi en uygun yöntem olarak belirtilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Sındırgı Kornişonunun coğrafi sınırı Balıkesir ili Sındırgı ilçesidir ve ürün bu sınır içinde yetişir. Yetiştiricilikte drenajı iyi, organik maddesi zengin kumlu-tınlı veya tınlı-kumlu topraklar ile yüksek rakımlı alanlar öne çıkar. Ağır topraklarda çiçek oluşumunun gecikmesi, kök hastalıkları ve çürüme riski bulunur; toprağın pH değerinin 5,5–6,7 aralığında olması öngörülür. Mayıs ve ağustos aylarında sıcaklığın 35 ℃’nin altında olması ürün özelliklerini doğrudan etkiler. Bol sulama yapılabilmesi de üretimde iklim kadar önem taşır.
Tescil işareti nasıl kullanılır?
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Sındırgı Kornişonu, menşe adı olarak 6 Temmuz 2023 tarihinde 1403 numarayla tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 31 Aralık 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında kayıt altındadır.
İşaretleme kuralları
Sındırgı Kornişonu ibaresi, logo ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürün veya ambalaj üzerinde kullanım mümkün olmadığında, ibare, logo ve menşe adı amblemi işletmede kolayca görülebilecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Sındırgı Belediyesinin koordinasyonunda; belediye, Sındırgı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve S.S. Yaylabayır Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinden birer uzman olmak üzere üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak, ayrıca şikâyet veya gerekli görülen durumlarda yapılır. Denetim mercii; kullanılan çeşitlerin, üretim metodunun, nem, magnezyum, toplam asitlik, kül ve demir değerlerinin yanı sıra ürün ibaresi ile menşe adı amblemi kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Sındırgı Belediyesi, coğrafi işaretten doğan hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.