Coğrafi işaretli ürün · Rize
Rize’de susamsız halkalar önce suda haşlanır, sonra soğuk kokulu üzüm pekmezine batırılır. Taş fırında pişen ürün, fırınları ayırt eden farklı renkli iplerle bağlanarak satışa sunulur; bu sunum yöresel bir gelenektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Rize Simidi nedir?
Rize Simidi, buğday unu, su, maya ve tuzla hazırlanan susamsız halkaların kaynar suda haşlanması, soğuk kokulu üzüm pekmezine batırılması ve taş fırında pişirilmesiyle elde edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Susamsız ve sıkı doku
Susam kullanılmaz. Kaynar suda haşlama, ardından soğuk kokulu üzüm pekmezine batırma ayrı aşamalardır. Çam veya kestane pasalarında dinlendirme, yöresel hazırlama yönteminde yer alır.
Sicil tablolarının ayrı numuneleri
Kimyasal ve mikrobiyolojik tablolar bitmiş simidi; diğer tablo üzüm pekmezi hammaddesini tanımlar. Kaynakta kayıtlı bu değerler güncel parti analiz sonuçları veya bugünkü mevzuata uygunluk belgesi değildir.
Pekmez hammaddesinin analiz kapsamı
Üretimde kullanılan üzüm pekmezinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, sicilin ayrı pekmez tablosunda belirtilir. Bu tablo bitmiş simidin analiz tablosundan ayrıdır.
Tablo-1: Rize Simidinin Kimyasal Özellikleri
Sicildeki değerler kendi hammadde veya üretim aşaması kapsamında gösterilir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Sınırlar (en çok) |
|---|---|
| Rutubet | %26 (m/m) |
| Tuz (kuru maddede) | %2 |
| Asit miktarı (100 g simidin asitliğini nötürleştirmek için sarf edilen 0,1 N NaOH miktarı) | 6 ml |
Tablo-2: Rize Simidinin Mikrobiyolojik Özellikleri
Sicildeki değerler kendi hammadde veya üretim aşaması kapsamında gösterilir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicildeki değerler kendi hammadde veya üretim aşaması kapsamında gösterilir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Sınırlar (en çok) |
|---|---|
| Toplam mezofilik aerobik bakteri | 10⁶ adet/g |
| Rop sporu sayısı | 10² adet/g |
| Küf | 10² adet/g |
| Escherichia coli | Bulunmamalı |
| Salmonella | Bulunmamalı |
| Staphylococcus aureus | Bulunmamalı |
Tablo-3: Üzüm Pekmezinin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Sicildeki değerler kendi hammadde veya üretim aşaması kapsamında gösterilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur reçetesi ve pekmez kaynağı
- 50 kg özel amaçlı buğday unu
- 20 g yaş maya
- 900 g tuz
- Su; miktar ayrıca verilmez
- Yörede yetişen kokulu üzümden elde edilen pekmez
Maya miktarı 20 g olarak kaynakta korunur. Pekmez, sicilde Isabella adıyla da anılan kokulu üzümden elde edilir.
Yoğurma ve iki dinlendirme
Un, içme suyu, tuz ve yaş maya yoğrulur. Hamur 1–2 saat dinlendirilir, elle yuvarlanır ve 65 g parçalara ayrılıp halka yapılır. Çam veya kestane ağacından yapılan “pasa”larda 10 dakika daha dinlendirilir.
Haşlama ve soğuk pekmezleme
Halkalar kaynar suda 1–2 dakika haşlanır ve 5 dakika dinlendirilir. Üzüm pekmezi suyla yarı yarıya karıştırılarak soğuk tutulur. Haşlanmış halkalar bu soğuk pekmezli suya batırılır; yüzeydeki pekmez kuruduktan sonra fırına alınır. Haşlama ve pekmezleme ayrı işlemlerdir.
Taş fırında pişirme
Sicilde 2,20 × 2,20 m karataş fırın ve 270–300 °C’de 7–10 dakika pişirme belirtilir. Pişmiş ürün en az 50 g olmalıdır; daha düşük ağırlıkta ürün bu adla satılamaz. Hamurun 65 g parça ağırlığı ile bu bitmiş ürün sınırı ayrı gösterilir.
Sicildeki standart atıfları
Sicil, un için Buğday Unu Tebliğine ve içme suyu için TS 266 standardına atıf yapar. Bu atıflar sicil metninin kapsamıdır; güncel standart sürümü veya işletme uygunluk onayı olarak sunulmaz. Pekmezin hammadde ölçütleri, bitmiş simidin kimyasal ve mikrobiyolojik tablolarından ayrıdır.
Yöresiyle bağı nedir?
Rize’nin yağışlı ve nemli iklimi, hamurun mayalanması ve pişirme süresinde değişkenliğe yol açar. Yöredeki ustalar, bu koşullarda simidin üretim özelliklerini koruyan hazırlama ve pişirme yöntemleriyle tanınır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Renkli iplerle satış
Ürün 25 veya 50 simitten oluşan bağlar halinde satışa sunulur. Her fırın farklı renkte ip kullanır; böylece bağın hangi fırından geldiği ayırt edilir.
Fırınları ayırt eden bağ geleneği
Fırınların farklı renkli iplerle oluşturduğu 25 veya 50 ürünlük bağlar, yörede geçmişten beri kullanılan ayırt etme ve satış biçimidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Rize Simidi un, maya, tuz, su ve kokulu siyah üzümün pekmezi kullanılarak yapılan ve haşlandıktan sonra fırınlanan bir simit çeşidi olup, tarihinin 1930’lu yılların öncesine dayandığı bilinmektedir.
Gazete kaydı ve sözlü tarih
Sicil, 5 Ağustos 1939 tarihli Rize Yerel Gazetesinde ürünün ağırlığı ve fiyatıyla ilgili belediye meclisi kararının yayımlandığını aktarır. Sicil hazırlığı sırasında 63–91 yaş aralığındaki kişilerle yapılan görüşmeler de ürünün daha eski dönemlerden beri bilindiğine ilişkin sözlü tarih bilgisi olarak sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
İşaret ve logo kullanım kapsamı
Coğrafi işaret marka ile birlikte ürün üzerinde kullanılabilir. Sicilde gösterilen Rize Simidi logosunun da kullanılması gerekir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
410 tescil numaralı Rize Simidi mahreç işareti olarak 24 Ocak 2019 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işareti belirlenen koşullara aykırı ve haksız kullananlar hakkında gerekli yasal takibatı başlatır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Rize Belediyesinin koordinasyonunda yapılır. Sicil altı kişilik denetim mercii öngörür. Merciide Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Rize Ticaret ve Sanayi Odası, Rize Ticaret Borsası, Rize Esnaf ve Sanatkâr Odaları Birliği ve Fırıncılar Odasından birer üye bulunur.
Denetim mercii; Rize Simidinin üretim yönteminde belirtilen tekniğe uygun ve hijyenik şekilde hazırlanması, depolanması, taşınması ve pazarlanmasının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür. Denetim mercii öncelikle Rize Simidinin üretildiği ve yaygın olarak tüketildiği bölgelerdeki belediyelere, odalara, fırıncılara ve esnafa coğrafi işaret tescili hakkında bilgi vererek gerekleri hakkında farkındalık oluşturacaktır.
Denetim mercii, yılda 3 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda/şikâyet halinde ise her zaman denetim işlemlerini yürütecek ve sonuçları raporlayacaktır. Denetime ilişkin raporlar, Rize Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl düzenli olarak gönderilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
