Coğrafi işaretli ürün · Rize
Rize’de mayalı buğday hamuru elle ince uzun rulolar hâlinde biçimlendirilir. Üçlü veya dörtlü bitişik gruplar, pasa denilen ahşap tahtalar üzerinde fırına sürülür; bu birleşik biçim ve el işçiliği ürünün belirgin özellikleridir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Rize Baston Ekmek nedir?
Nesiller boyu Rize’de üretilmekte olan Rize Baston Ekmek, hamurunun üretilmesi, şekillendirilmesi ve pişirilmesi ustalık gerektiren bir ekmektir. Özellikle usta el işçiliği ile şekillenmesi ve “pasa” adında özel küreklerle pişirilmesi ekmeğin belirgin özelliklerindendir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Pasa üzerinde bitişik biçimlendirme
Bitişik olarak üçerli dörderli şekilde, çam ya da kestane ağacından yapılan ve adına “pasa” denilen tahtaların üzerinde dizili bir şekilde fırına sürülür.
Fırında pişirme
Fırında 75 dakika (±5 dk) kadar 170°C’de pişirilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Hamur yaş maya ile hazırlanır; dinlendirildikten sonra elle yuvarlanıp rulo parçalar hâline getirilir. Üçer veya dörder bitişik ekmek, çam ya da kestane ağacından yapılan pasalara dizilir ve birlikte pişirilir.
İşlem ve miktar kapsamı
Sicildeki 350 ±20 g ölçüsü pişmiş ekmeğe aittir. 170 °C fırın sıcaklığı ile 75 ±5 dakikalık pişirme süresi birlikte belirtilir. Pasa yapımında kullanılan ağaçlar hamur bileşeni değildir.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- 50 kg ekmeklik buğday unu (±0,5 kg)
- 750 gr (±7,5 gr) yaş maya
- 1000 gr tuz (±100 gr)
- 25 litre su (±0,25 litre)
Hamur yoğurma ve bitişik baston biçimlendirme
Rize Baston Ekmek, ekmeklik buğday unu, içme suyu, yemeklik tuz ve yaş mayanın karıştırılarak yoğrulması ile elde edilir. 1,5 saat dinlenen hamur, elde yuvarlanıp rulolar halinde kesilir. Bitişik olarak üçerli dörderli şekilde, çam ya da kestane ağacından yapılan ve adına “pasa” denilen tahtaların üzerinde dizili bir şekilde fırına sürülür.
Fırında pişirme
Fırında 75 dakika (±5 dk) kadar 170°C’de pişirilir. Pişmiş ekmeklerin 350 (±20) gram olması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Rize ili nemli bir iklime sahiptir ve havadaki nem oranı hamur işi ürünlerde mayalanma miktarı ve pişme süresinde değişkenliğe sebep olur. Rize Baston Ekmek, bu iklim şartlarında kalitesini koruyabilmesi ile ünlenmiştir Rize Baston Ekmek, ince uzun rulo şeklinde ve dikdörtgen olup, üçer dörder adet birleşik şekilde pişirilir.
Rize Baston Ekmek yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan bir ekmek çeşididir. Ayrıca şekillendirilmesi ve pişirilmesi ustalık gerektirmektedir. Bu sebeple Rize Baston Ekmeğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Coğrafi işaretin kullanımı
Coğrafi işaret ibaresini taşıyan sicil logosu, ürün ambalajında veya ürünün satıldığı işletmede yer alır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
439 tescil numaralı Rize Baston Ekmek mahreç işareti olarak 26 Haziran 2019 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Ürün özelliklerine uygunluk denetimleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Rize Belediyesi koordinasyonunda yürütülür. Sicil, toplam 6 kişilik denetim merciini belirtir. Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odası, Ticaret Borsası, Esnaf ve Sanatkâr Odaları Birliği ile Fırıncılar Odasından birer üye katılır.
Denetim mercii; Rize Baston Ekmek üretim yönteminde belirtilen tekniğe uygun şekilde hazırlanması, depolanması, taşınması ve pazarlanmasının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür. Denetim mercii öncelikle Rize Baston Ekmek üretiminin ve yaygın olduğu bölgelerdeki belediyelere, odalara, fırıncılara ve esnafa coğrafi işaret tescili hakkında bilgi vererek gerekleri hakkında farkındalık oluşturulacaktır.
Denetim mercii, yılda 3 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet halinde ise her zaman denetim işlemlerini yürütecek ve sonuçları raporlayacaktır. Denetime ilişkin raporlar, Rize Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl düzenli olarak gönderilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetiminin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren hakların korumasında hukuki süreçleri yürütür.
