Coğrafi işaretli ürün · Niğde
Niğde’de koyun veya kuzu but ya da döş eti, sebzeler ve kuyruk yağıyla tepsiye kat kat yerleştirilir. Odun ateşli taş fırında pişirme sırasında karıştırılan yemek, sıcak pideyle tepside veya isteğe göre tabakta sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Niğde Tavası nedir?
Niğde Tavası; kuşbaşı koyun ya da kuzu eti, kuyruk yağı, sarımsak, domates, yeşil sivri biber, tuz ve kırmızı toz biber kullanılarak yapılan yemektir. Niğde Tavası tepsi içerisinde taş fırınlarda odun ateşinde pişirilir ve sıcak olarak servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
But veya döş ve katmanlar
Koyun veya kuzu but ya da döş eti kullanılır. Tepsiye et, sarımsak, biber, domates ve kuyruk yağı sırayla kat kat dizilir.
Fırında çevirerek pişirme
200 °C taş fırında tepsi iki kez çıkarılıp karıştırılır. Toplam pişirme yaklaşık 35–45 dakikadır. Sıcak pideyle tepside veya isteğe göre tabakta sunulur.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg koyun ya da kuzu but veya döş eti
- 100 g kuyruk yağı
- 60 g sarımsak (2 baş)
- 1 kg domates
- 0,5 kg yeşil sivri biber
- 15 g tuz
- 20 g kırmızı toz biber
Hazırlama ve pişirme
En az bir gün süreyle dinlenmiş koyun ya da kuzuların but veya döş eti, koyunlardan elde edilen kuyruk yağı ve domatesler iri kuşbaşı şeklinde doğranır.* Yeşil sivri biberler halka şeklinde dilimlenerek ve sarımsaklar kabukları soyularak tane şeklinde hazırlanır. Tepsiye sırayla etler, sarımsaklar, biberler, domatesler ve kuyruk yağları kat kat olacak şekilde dizilir.
* Sicil koyun veya kuzu etinin en az bir gün dinlendirilmesini bildirir; sıcaklık ve muhafaza koşulları verilmez. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Üzerlerine kırmızı toz biber ve tuz gezdirilerek tepsi fırına verilmeye hazır hale gelir.
Niğde Tavası odun ateşi ile yakılan ve sıcaklığı 200 °C sıcaklığa ulaşan taş fırına yerleştirilir. Fırına sürülen tepsi, yaklaşık 10–15 dakika sonra kuyruk yağları eriyip et üzerleri pembeleştiğinde çıkarılır. Hafif karıştırılarak alt yüzeylerin de kızarması sağlanır. Yeniden fırına sürülen tepsi yaklaşık 10–15 dakika sonra tekrar çıkarılarak bir kez daha karıştırılır.
Son kez fırına sürülen tepsi etler kırmızı renk alana kadar pişirilir.
Pişirme süresi toplamda yaklaşık 35–45 dakikadır.
Yöresiyle bağı nedir?
Niğde Tavasının geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Niğde Tavasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Fırından çıkarılan Niğde Tavası özellikle tepsi içerisinde (isteğe bağlı olarak tabak servislerde) sıcak pide ile servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Niğde ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1421 tescil numaralı Niğde Tavası mahreç işareti olarak 25 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Niğde Tavası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Niğde Tavası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Niğde Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda ve Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Niğde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Niğde Ticaret ve Sanayi Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan üç kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Niğde Tavası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
