Coğrafi işaretli ürün · Nevşehir
Nevşehir’de, coğrafi işaretli Nevşehir Parmak Üzümüyle hazırlanan tatlı-ekşi bir meyve turşusudur. Şeker, su ve sodyum benzoatla kavanozlanan taneler serin, karanlık ortamda üç ay bekletilir; açıldıktan sonra buzdolabında saklanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Nevşehir Üzüm Turşusu nedir?
Nevşehir Üzüm Turşusu; 1680 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Nevşehir Parmak Üzümü, beyaz şeker, turşu ilacı (sodyum benzoat) ve su kullanılarak Nevşehir ilinde üretilen turşudur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hammadde ve bileşim
Üretiminde, aynı coğrafi sınırda üretilen Nevşehir Parmak Üzümü kullanılır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Üretiminde kullanılan Nevşehir Parmak Üzümünün yüksek şeker içeriği ve zengin fenolik bileşen yapısı nedeniyle tatlı-ekşi tat profiline sahiptir.
Nasıl üretilir?
Bileşenler ve tarif ölçüsü
Bileşen miktarları ve üretim aşamaları 5 litrelik kavanoz için verilmiştir.
- 3 kg Nevşehir Parmak Üzümü
- 500 g beyaz şeker
- 2 litre su
- 10 g turşu ilacı (sodyum benzoat)
Üretim kapları
Günümüzde cam veya plastik kavanozlar kullanılır.
Üzüm tanelerinin hazırlanması, kavanozlama ve fermantasyon
Sert kabuklu Nevşehir Parmak Üzümleri yıkanıp ayıklanır ve taneleri saplarından el ile ayrılır. Kavanoza 1,5 litre su koyulup üzümler ilave edilir. Üzerine sırasıyla beyaz şeker, turşu ilacı ve 500 ml su koyulur. Kavanozun kapağı sıkıca kapatılıp kavanoz çalkalanır. Turşu kavanozu, 5–10 °C sıcaklıktaki serin ve karanlık bir yerde, fermantasyon işleminin gerçekleşmesi için üç ay bekletilir. Bu işlem tercihen Nevşehir ilinin kaya nitelikli doğal soğuk hava depolarında yapılır.
Fermantasyon süreci tamamlanan Nevşehir Üzüm Turşusu piyasaya arz edilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Nevşehir Üzüm Turşusu, güneş ışığından uzak serin ve kuru bir ortamda muhafaza edilir. Açıldıktan sonra 2 ay içinde tüketilmeli ve kapağı sıkıca kapatılarak buzdolabında saklanmalıdır.
Yöresiyle bağı nedir?
Nevşehir Üzüm Turşusunun tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir. Ürün, Nevşehir iliyle ün bağı taşır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Üretim geleneği
Nevşehir Üzüm Turşusu Nevşehir ilinde köklü bir geçmişe sahiptir.
Geleneksel üretim kapları
Geçmişte turşu, 293 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Avanos Çömleğine veya toprak küplere kurulurdu.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1894 tescil numaralı Nevşehir Üzüm Turşusu mahreç işareti olarak 31 Ağustos 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 22 Mart 2023 tarihinden itibaren geçerlidir. Nevşehir Üzüm Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi ambalaj üzerinde yer alır.
Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Nevşehir Üzüm Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Tescil ettiren kurum kimliği: Sınırlı Sorumlu Ferfene Çat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Sınırlı Sorumlu Ferfene Çat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifinin koordinasyonunda yürütülür. Denetim mercii; bu kooperatif, Nevşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Çat Belediyesinden ürün konusunda uzman kişilerin katılımıyla üç kişiden oluşur. Düzenli denetim yılda bir kez yapılır; gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine her zaman denetim gerçekleştirilir.
Özellikle Nevşehir Parmak Üzümü olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Ürünün özelliklerinin uygunluğu. Nevşehir Üzüm Turşusu ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
