Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Aydın’ın Nazilli yöresinde dağ ve yaylalardan alınan doğal kar, vişne reçelinden hazırlanan soğuk şurupla birleştirilir. Cam bardakta tatlı kaşığıyla sunulur; hazırlandığı anda tüketilen ürünün kaynağı doğal kar, aroması vişnedir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Nazilli Kar Helvası nedir?
Nazilli Kar Helvası, Nazilli yöresinin doğal karı ve vişne şurubunu birleştiren buzlu ikramıdır. Cam bardakta hazırlanır, tatlı kaşığıyla hemen tüketilir; sütlü dondurma değildir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Doğal kar kaynağı
Kar Nazilli’ye bağlı yüksek dağ köyleri ve yaylalardan alınır. Aydın Dağlarında yaklaşık 1800 m’deki kuytu kar kuyuları kullanılır; ilk yağan kar üretimde kullanılmaz. Kuyu karı, kalıp halinde kesilip taşınır.
Vişne şurubu
Şurup vişne reçeline içme suyu eklenerek hazırlanır. Vişnenin kendi koyu kırmızı rengi korunur; kaynak sentetik veya doğal renklendirici eklenmediğini belirtir. Reçel meyve oranı ve şurup Brix ölçümü ayrı verilerdir.
Bardakta anlık ikram
Doğal kar bardağın yaklaşık üçte ikisini doldurur; soğuk şurup kalan hacmi tamamlar. Cam bardak ve tatlı kaşığıyla hazırlanınca tüketilir. Sonradan saklanan bitmiş kar helvası ile ayrı şurubun buzdolabı muhafazası karıştırılmaz.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Doğal karın toplanması ve kuyuda muhafazası
Kar Helvası yapımı için Nazilli'ye bağlı yüksek dağ köyleri ve yaylalarından elde edilen doğal kar kullanılır. Kış mevsiminin başlangıcında ve özellikle ilk kar yağdıktan sonra 1800 metre yüksekliğindeki Aydın Dağlarındaki tepelerin kuytu yerlerinde kazılmış kar kuyularında biriken karlar kullanılmaktadır. Karın erimemesi için kuyular meşe ağacı yaprakları ile kapatılır.
Bu şekilde muhafaza edilen kar yaz aylarının sonlarına kadar kullanılabilir.
Kuyu içinde sıkışmış vaziyetteki kar, helva için kullanılmak üzere çakı veya benzeri aletler ile kalıp halinde kesilerek çuvallara doldurulur. Ağzı çok sıkı bir şekilde kapatılan çuvallar yaz mevsimi satılmak üzere kar helvacılarına verilir.
Bileşenler ve hazırlık
Kullanılmak üzere hazırlanan kar, Türk Gıda Kodeksi 2009/6 sayılı Mikrobiyolojik Kriterler Tebliğine uygun nitelikte olmalıdır. “Nazilli Kar Helvası” yapımında kullanılan vişne şurubu 2006/55 numaralı "Reçel, Jöle Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği" kapsamında yer alan "geleneksel reçel" tanımına uygun reçele içme suyu ilave edilerek hazırlanır.
Söz konusu reçel mevsiminde toplanan vişne meyvesi ile yapılır. Vişnenin cinsi ve elde edildiği bölgeyle ilgili bir ayrım yoktur.
Genellikle Nazilli ve yakın bölgelerinden elde edilen vişneler kullanılmakla birlikte, bölge dışından temin edilen vişne meyvesi de kullanılmaktadır. Yıkanmış ve saplarından ayrılmış vişneye birebir ölçüde toz şeker ilave edilir. (örneğin, 5 kg vişne için, 5 kg toz şeker).
Bir kabın içine bir sıra vişne bir sıra toz şeker olacak şekilde tüm malzeme konulur ve kabın ağzı kapatılarak 1 gün beklenir.
Şurup meyvenin kendi rengini yansıtan koyu kırmızı renkte olmalı, herhangi sentetik veya doğal renklendirici içermemelidir. Kullanılmak üzere hazırlanan vişne şurubu Türk Gıda Kodeksi 2009/6 sayılı Mikrobiyolojik Kriterler Tebliğine uygun nitelikte olmalıdır.
Pişirme ve kıvamın oluşması
Şekerde bekleyen vişnenin suyunu bırakması sonucu elde edilen karışım yüksek ateşte reçel kıvamına gelinceye kadar kaynatılır. Pişen karışım, posa ve çekirdeklerden ayrılması için süzgeçten geçirilir. Vişne şurubu yapımında kullanılan vişne reçeli meyve oranı en az %35 en fazla %50 olmalıdır.
Pişirme sonrasında elde edilen reçel süzüldükten sonra 55±10 °Brikse kadar içme suyu ile sulandırılır.
Servis ve sunum
Nazilli Kar Helvası, helvacılar tarafından merkezlerde dolaştırılarak satılır. Kar, küçük bir terazi küreği vasıtası ile sunum sırasında kullanılan cam bardağın yaklaşık 2/3’si oranında bardak içine doldurulur. Doldurulan kar bardakta topaklanmamış, buz kalıbı haline gelmemiş olmalıdır. Üzerine daha önce hazırlanmış soğuk vişne şurubu eklenerek bardak tamamen doldurulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Elde edilen vişne şurubu, kavanoz veya cam şişelere konularak buzdolabında muhafaza edilebilir. Ürünün Cam bardak içinde hazırlanmasının nedeni, camın soğukluğu daha uzun süre muhafaza etmesi ve kar parçacıklarının vişne şurubu ile karıştırılması sonucu oluşan iştah açıcı rengin görülmesini sağlamasıdır.
Bekletilmesi ya da daha sonra yenmek üzere buzdolabı ve benzeri yerlerde saklanması halinde tadını ve özelliğini kaybeder.
Yöresiyle bağı nedir?
Nazilli Kar Helvasının yapımında kullanılan karın, Nazilli’ye bağlı yüksek dağ köyleri ve yaylalarından elde edilen doğal kar olması gerekmektedir. Nazilli Kar Helvası, yöre ile özdeşleşmiş uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel mirası olan bir üründür.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Nazilli Kar Helvası cam bardak içinde hazırlanır ve tatlı kaşığı ile servis edilir. Nazilli Kar Helvası hazırlandığı anda tüketilmelidir. Tüketilmeye hazır hale gelen kar helvasının içine tatlı kaşığı konarak servis yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
354 tescil numaralı Nazilli Kar Helvası mahreç işareti olarak 31.05.2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Nazilli Kar Helvası ile ilgili denetimler Ege Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü tarafından görevlendirilecek üç uzman ve Nazilli Kaymakamlığı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından görevlendirilecek iki uzmandan oluşacak denetim kurulu tarafından yılda bir defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet halinde her zaman gerçekleştirilecektir.
Denetim kurulu tüketime söz konusu coğrafi işaret adı ile sunulan ürünlerin tescil belgesinde belirtilen kriterlere uygunluğunu denetler.
Denetim kurulu Nazilli Kar Helvası içeriğinde kullanılan karın Nazilli'ye bağlı yüksek dağ köyleri ve yaylalarından elde edilen, soğuk hava depolarında bekletilmemiş, doğal kristal niteliğini kaybetmemiş kar olmasını, bu karın ilgili mevzuat ile belirlenmiş hijyen kriterlerine uygunluğunu ve vişne şurubunun geleneksel reçel tanımına uygun, süzülerek katı meyve kısmından ayrılmış olmasını denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Adın işaretlenmesi
Sicilde kullanım biçimi markalama olarak belirtilir. Ürün adı, tescilin kullanım biçimiyle ilişkilendirilir.
