Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş’ta sumak meyvelerinin kurutulup öğütülmesi ve tuzla karıştırılmasıyla hazırlanır. Eleme ve harmanlama yöntemine göre toz, iri ve yaprak biçimlerinde sunulan ekşi çeşni, sıvı sumak akıtından farklı bir üründür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Maraş Sumak Ekşi Külü nedir?
Maraş Sumak Ekşi Külü, sumak meyvelerinin dövülerek toz haline getirilmesi ve en fazla %6 oranında sofra tuzu ilave edilmesi suretiyle Kahramanmaraş ilinde üretilen baharattır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Eleme ve ürün biçimleri
Ürünün sınıflandırması sırasıyla 1,5 mm, 2,25 mm ve 2,75–3,00 mm çaplarında olan eleklerle elenerek yapılır.
Tablo-1: Maraş Sumak Ekşi Külünün fiziksel ve kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan maraş sumak ekşi külünün fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan maraş sumak ekşi külünün fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Nem (%) | 9,42-12,14 |
| Kül (%) | 1,68-6,69 |
| pH | 2,76-3,05 |
| Tuz | 1,3-5,67 |
| L* değeri | 22,52-28,45 |
| a* değeri | 16,19-19,10 |
| b* değeri | 6,48-12,32 |
Bileşim ve renk ölçümleri
Nem, kül, pH, tuz ve renk ölçümleri sicil tablosunda gösterilir.
Nasıl hazırlanır?
Sumak meyvesinin kaynağı
Maraş Sumak Ekşi Külünün üretiminde, tercihen coğrafi sınırda yetişen sumak bitkisi kullanılır.
Yıkama, kurutma, öğütme ve harmanlama
Hasat edilen sumak bitkisi üzerindeki tozun uzaklaştırılması için 2–3 dakika yıkanır, saplar ayıklanır, gölgede 3–4 gün süreyle kurutulur, kurutulmuş sumak taneleri toz ve küçük saplardan ayırmak için elekten geçirilir. Sumak meyveleri değirmen taşında veya öğütme makinesinde öğütülür. Sumak meyveleri öğütüldükten sonra gıda ile temasa uygun tahta eleklerde elenir ve çekirdek ile çekirdek kabukları olarak ayrıştırılır.
Ayrılan çekirdek kabukları (yaprak) ve çekirdekler (tohum) değirmende öğütülür.
Öğütülen sumak çekirdekleri sırasıyla 1,5, 2,25 ve 2,75 mm çaplarında eleklerden geçirilerek farklı boyutlara sınıflandırılır ve sumak çekirdek kabuklarıyla harmanlanır. Cam kavanozlara veya vakumlu kaplara doldurulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Maraş Sumak Ekşi Külü, güneş ışığı almayan, serin ve kuru ortamda muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöredeki mutfak kültürü ve üretim geleneği, ürünün Kahramanmaraş ile ün bağını oluşturur. Üretimin bütün aşamaları bu coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Maraş Sumak Ekşi Külü toz, iri ve yaprak olmak üzere 3 şekilde piyasaya sunulur. Maraş Sumak Ekşi Külü; yaprak (%80 sumak çekirdek kabuğu + %20 sumak çekirdeği), iri (%65 sumak çekirdek kabuğu+%35 sumak çekirdeği) ve toz sumak (%50 sumak çekirdek kabuğu+%50 sumak çekirdeği) olmak üzere 3 şekilde satışa sunulur.” En fazla %6 olacak şekilde sofra tuzu ilave edilip karıştırılır.
Kökeni ve üretim geleneği
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Maraş Sumak Ekşi Külü, Kahramanmaraş ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Maraş Sumak Ekşi Külünün coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Kahramanmaraş ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1600 tescil numaralı Maraş Sumak Ekşi Külü mahreç işareti olarak 12 Haziran 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Maraş Sumak Ekşi Külü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Maraş Sumak Ekşi Külü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölümü, Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Maraş Sumak Ekşi Külünün üretim metoduna uygunluğu; ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu ile Maraş Sumak Ekşi Külü ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
