Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’da nohut mayalı hamurdan yassı halkalar hazırlanır ve kısa süre haşlanır. Sultaniye üzüm pekmeziyle karıştırılmış susamla kaplanan ürün, tatlımsı tadı ve beyaz iç yapısıyla yöresel bir üretim geleneğini sürdürür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Manisa Taban Simidi nedir?
Manisa Taban Simidi un, su, nohut mayası, pekmez ve susamdan oluşan bir unlu mamul ürünüdür. Üründe ana lezzeti sağlayan nohut mayasıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yassı halka ve beyaz iç
Yassı biçimi nedeniyle “taban simidi” adıyla tanınır. Nohut mayası tatlımsı tat ve beyaz iç renkle ilişkilendirilir. Susam, pekmezli yüzey kaplamasında kullanılır.
Sicildeki fiziksel ölçüler
Genişlik 18–23,5 cm; kenar yüksekliği 2–4 cm, orta nokta yüksekliği 5–7 cm olarak verilir. Nem %38–42 ve pH 4–6 aralığındadır. Sicildeki 2–4 ml asitlik değeri yöntem bilgisi verilmeden başka ürünün asitliğiyle eşitlenmez.
Un, nohut ve kaplama hammaddeleri
Ekmeklik buğday unu kullanılır. Manisa’da yetişen küçük daneli nohutlar üç veya dört parçaya kırılarak maya hazırlanır. Tuz yalnız nohut mayası hazırlığında kullanılır; ana hamura ayrıca tuz eklenmez.
Manisa’nın Sultaniye üzümünden elde edilen pekmez, susamı yüzeye tutturur ve kaplamaya renk verir. Su ile temasında parlaklık kazanması sicilde vurgulanır. Kaplama susamının yağ oranı %30’dan yüksek, aroması kuvvetli ve yabancı maddeden arınmış olması istenir. Bu yağ oranı bitmiş ürünün yağ miktarı değildir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur ve nohut mayasının farklı bileşimleri
Sicilde hamur içeriği un %40–60, su %30–40, nohut mayası %8–10, susam %3–5 ve pekmez %0,1–0,5 olarak verilir. Nohut mayasının kendi bileşimi ise öğütülmüş nohut %50–60, su %30–40 ve tuz %3–5’tir. Bu aralıklar tek bir yeni yüzde reçetesine normalleştirilmez. Tuz, maya hazırlığında kullanılır; sonraki hamur aşamasında ayrıca tuz eklenmez.
Nohut mayasının hazırlanması
Manisa’da yetişen küçük daneli nohutlar üç-dört parçaya kırılır. Kaynar su cam şişeye alınır; nohut ve tuz eklenir. Sıcaklık 35–40 °C’ye düştükten sonra aynı sıcaklıkta 6–8 saat fermantasyona bırakılır.
İki yoğurma ve ana fermantasyon
Un, su ve nohut mayası 10–15 dakika yoğrulur. Tahta teknede 32–34 °C’de 30–40 dakika ön fermantasyon uygulanır. Kabaran hamur yeniden 10–15 dakika yoğrulur ve tahta teknede 120–150 dakika ana fermantasyona bırakılır.
Tahta yüzeyler ve halka biçimi
Sicil, taş veya metal tezgâhta hamurun çabuk soğumasını mayalanmayla ilişkilendirir. Fermantasyonu tamamlanan hamur tahta tezgâhta merdane biçiminde yuvarlanır; tahta “pasa”larda 10–15 dakika daha bekletilir. Geniş, yassı halka biçimi verilir.
Haşlama ve susamlama
Halkalar kaynar suda 5–10 saniye tutulur. Manisa Sultaniye üzüm pekmeziyle karıştırılmış susamın bulunduğu tezgâha alınır; ters düz edilerek susam yüzeye yapıştırılır. Susamın yağ oranı için sicilde %30’dan yüksek hammadde ölçütü verilir; bu, bitmiş simidin yağ oranı değildir.
Pişirme ve satışa hazırlama
Halkalar küreğe dizilip 180–200 °C fırında 10–15 dakika pişirilir. Kahverengiye yakın yüzeye ulaştığında fırından alınır. Bitmiş ürün doğrudan güneş ışığı ve nemden uzak, oda sıcaklığında satışa sunulur. Pişirme sıcaklığı ile satışta muhafaza koşulları ayrı tutulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Nohut Mayası: Manisa’da yetişen küçük daneli nohutlar kullanılmalıdır. Bu nohutlardan elde edilen nohut mayası, Manisa Taban Simidinin tatlımsı olmasını ve geç bayatlamasını sağlamaktadır. İklim Şartları: Manisa ili iklim şartları yarı nemli, kışları serin, yazları çok sıcaktır. Bu iklim nohut mayası ile mayalanan hamurun soğumasını geciktirir böylece mayalanma kalitesi artar. Bu durum Manisa Taban Simidinin parlak renkte olmasını ve kabarmasını sağlamaktadır.
Pekmez: Sultaniye Üzüm Pekmezinde Manisa ilinde yetişen sultaniye üzümü kullanılır. Sultaniye üzümünden elde edilen pekmez suya girdiğinde parlak bir renk alır. Ustalık: Manisa Taban Simidi yıllardır yörede üretilmekte ve ustalık babadan oğula, ustadan çırağa geçmektedir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Su: Üretimde kullanılan su İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik Kriterlerine uygun olmalıdır. Üzeri kahverengiye yakın olan Manisa Taban Simidi fırından alınarak direk güneş ışığı ve nemden uzakta oda sıcaklığında satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
349 tescil numaralı Manisa Taban Simidi mahreç işareti olarak 7 Mayıs 2018 tarihinde tescil edilmiştir. Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 30 Mart 2010 tarihinden itibaren korunmak üzere 7 Mayıs 2018 tarihinde tescil edilmiştir. Manisa Taban Simidi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Manisa Taban Simidi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Msd Koza Eğitim Öğretim Gıda Turizm Nakliyat İnşaat Sosyal Tesisler Marketçilik Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi koordinasyonunda gerçekleştirilir. Denetim mercii; bu şirket, Yunusemre İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Manisa Bakkallar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşur. Mercii üç kişiliktir.
Denetimler, düzenli olarak yılda 1 defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Özellikle küçük daneli nohut ve sultaniye üzümünden üretilen pekmez kullanımı olmak üzere üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Manisa Taban Simidi ibareli logonun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
