Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da yetişen yerel erikler suyla kaynatılıp süzülür; elde edilen erik suyu güneşte yoğunlaştırılır. Son aşamada tuz eklenen ürün, yöre yemeklerinde ekşi tat veren bir çeşni olarak kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Erik Ekşisi nedir?
Malatya Erik Ekşisi; Tozlu (İncaz Eriği), Üzüm Eriği, Hüvenk Eriği, Al Erik, Dutdüştü, Bardak, Gelinboğan, Hacıahmet, Hızan, Güzlük can eriği, Mardik çeşidi erikler ile su ve tuz kullanılarak üretilen erik ekşisidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hammadde ve bileşim
Üretiminde herhangi bir katkı maddesi kullanılmaz.
Bitki ve meyve özellikleri
Malatya Erik Ekşisinin üretiminde kullanılan erik çeşitlerin meyve ağırlıkları 12,63–29,17 g, meyve boyu 28,6–43,7 mm, meyve eni 25,5–35,0 mm, meyve yüksekliği 25,3–37,2 mm, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 9,48–20,66 arasındadır.
Nasıl hazırlanır?
Üretimde kullanılan erik çeşitleri
Malatya Erik Ekşisinin üretiminde, coğrafi sınırda yetişen Tozlu (İncaz Eriği), Üzüm Eriği, Hüvenk Eriği, Al Erik, Dutdüştü, Bardak, Gelinboğan, Hacıahmet, Hızan, Güzlük can eriği, Mardik çeşidi erikler kullanılır. Üretimde herhangi bir katkı maddesi kullanılmaz.
Hammadde miktarı ve ürün verimi
- 30 kg erikten yaklaşık
- 5 kg erik ekşisi üretilir.
Üretim bileşenlerinin miktarları
Üretimde kullanılan bileşenler ve miktarları aşağıdaki verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 30 kg erik
- 20 l su
- 380 g tuz
Eriklerin yıkanması ve kazana alınması
Hasadı yapılan erikler yıkanıp bir kazana konur.
Kaynatma işlemi
Üzerine su ilave edilir, yüksek ateşte 30 dakika kaynatılır ve 30 dakika dinlendirilir.
Süzme işlemi
Önceden hazırlanmış süzmelik olarak adlandırılan düzenekte süzülür. Haşlanmış erikler süzülürken posalarından da ayrılır. Kapta toplanan erik suyu, düz bir zemine konulmuş ince krom tepsilerin içinde güneşte kurumaya bırakılır.
Ürünün ambalajlanması
Akşam ve sabah serinliğinde karıştırılan erik suları, 36 ℃’de 2–3 gün içinde bekletildikten sonra toplanıp tuz ilave edilir, karıştırılır ve gıda ile temasa uygun kavanozlara doldurularak ambalajlanır.
Hasat ve hammadde seçimi
Tam çiçeklenme nisan ayının son 15 günü içinde, hasat başlangıcı ise 15 Temmuz ile 15 Eylül tarihleri arasında gerçekleşir. Erikler hasat edilir edilmez Malatya Erik Ekşisi üretiminde kullanılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Güneş görmeyen serin bir yerde muhafaza edilmesi halinde raf ömrü 12 aydır.
Yöresiyle bağı nedir?
Malatya Erik Ekşisinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Malatya Erik Ekşisinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Kökeni ve üretim geleneği
Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir ve birçok yemeğin üretiminde, çeşni verici olarak kullanılır. Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim, Yeşilyurt Belediyesi koordinasyonunda yürütülür. Yeşilyurt Belediyesi, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden uzman birer üye, üç kişilik denetim merciini oluşturur.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1148 tescil numaralı Malatya Erik Ekşisi mahreç işareti olarak 10 Haziran 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Erik Ekşisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Erik Ekşisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilyurt Belediyesinin koordinasyonunda ve Yeşilyurt Belediyesi, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden konuda uzman birer üyenin katılımıyla oluşan 3 kişilik denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan erik çeşitleri ile diğer bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Malatya Erik Ekşisi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
