Coğrafi işaretli ürün · Kırklareli
Kırklareli’de yetiştirilen saf Kıvırcık kuzularından elde edilir. Kuzular 3–6 aylık ve 30–50 kg canlı ağırlıkta kesime gönderilir; yerel meralar, anne sütü ve bölgeden sağlanan yemlerle yetiştirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti nedir?
Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti, Kırklareli ilinde yetiştirilen, 3 ilâ 6 aylık ve 30–50 kg ağırlıktaki saf Kıvırcık ırkı kuzulardan elde edilir.
Ayırt edici özellikleri
Kesim ve karkas özellikleri
Kesim ve karkas özellikleri için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
pH, su kayıpları ve kesme kuvveti
pH, su kayıpları ve kesme kuvveti için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik ve birim | En az | En çok |
|---|---|---|
| pH (24. saat) | 5,44 | 5,94 |
| Pasif su kaybı (%) | 0,79 | 3,70 |
| Pişirme kaybı (%) | 19,96 | 31,87 |
| Basınçla su kaybı (%) | 8,80 | 16,30 |
| WB pik kesme kuvveti (kg) | 1,80 | 6,65 |
Duyusal özellikler, 1–8 skalası
Duyusal özellikler, 1–8 skalası için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik ve birim | En az | En çok |
|---|---|---|
| Koku yoğunluğu | 4,38 | 5,63 |
| Yumuşaklık | 4,13 | 6,63 |
| Sululuk | 3,38 | 6,00 |
| Tat yoğunluğu | 3,71 | 5,50 |
| Tat kalitesi | 3,50 | 6,13 |
| Genel beğeni düzeyi | 3,25 | 6,13 |
Yağ asidi kompozisyonu ve indeksler
Yağ asidi kompozisyonu ve indeksler için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Yağı fiziksel olarak ayrılmış kas örneklerinin bileşimi
Yağı fiziksel olarak ayrılmış kas örneklerinin bileşimi için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik ve birim | En az | En çok |
|---|---|---|
| Kuru madde (g/100 g) | 27,90 | 28,74 |
| Rutubet (g/100 g) | 71,27 | 72,10 |
| Kül (g/100 g) | 1,10 | 1,20 |
| Protein (g/100 g) | 23,50 | 24,70 |
| Karbonhidrat (g/100 g) | 0 | 0 |
| Yağ (g/100 g) | 2,10 | 3,70 |
| Enerji (kcal/100 g) | 117,30 | 127,30 |
| Kolesterol (mg/100 g) | 33,80 | 48,30 |
Sicildeki indeks tanımları
Sicildeki formüller:
- Besleyici değer = (C18:0 + C18:1)/C16:0.
- AI = (C12:0 + (4 × C14:0) + C16:0)/ΣUFA.
- TI = (C14:0 + C16:0 + C18:0)/(0,5 × C18:1) + (0,5 × ΣMUFA) + (0,5 × Σn-6) + (3 × Σn-3) + (Σn-3/Σn-6).
- DFA = C18:0 + ΣMUFA + ΣPUFA.
TI formülündeki bölme ve toplama düzeni kaynaktaki haliyle korunmuştur.
Saf Kıvırcık ırkı ve doğal kaynaklar
Kıvırcık kuzular, sütten kesim sonrası besiye alındığında coğrafi sınırdaki doğal kaynaklardan beslenir ve etleri ayırt edici özellik kazanır.
Kabuk yağı kalınlığı, Longissimus dorsi kası üzerindeki yağ tabakasının son torakal ile ilk lumbal omurlar arasından alınan kesitteki kalınlığıdır. LD kesit alanı birimi sicilde mm² olarak basılmıştır; cm²’ye çevrilmemiştir.
Duyusal özellikler sicilde 1–8 skalasıyla verilir. Yağ asidi tablosunun başlığı yüzde birimini taşır; aynı tabloda verilen oranlar ve indeksler kendi adlarıyla korunmuştur.
Yağ asidi kısaltmaları
Kısaltmalar:
- SFA: doymuş yağ asitleri.
- MUFA: tekli doymamış yağ asitleri.
- PUFA: çoklu doymamış yağ asitleri.
- UFA: doymamış yağ asitleri.
- DFA: istenen yağ asitleri.
Kas örneğinin analiz kapsamı
Kas örneklerinin kimyasal bileşimi, kaslar arası yağ dokusu fiziksel olarak ayrıldıktan sonra belirlenmiştir. Bu değerler yağ dokusu ayrılmamış bütün et parçaları için yeni bir besin bildirimi değildir.
pH ve su kaybı ölçümleri
Sicil pH değerini yirmi dördüncü saat için verir. Pasif su kaybı, pişirme kaybı, basınçla su kaybı ve Warner Bratzler pik kesme kuvveti ayrı ölçümlerdir.
Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti Nasıl Üretilir?
Süt yemi içeriği
Süt yemi içeriği için sicilde verilen alt ve üst değerler aşağıda gösterilir.
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik ve birim | En az | En çok |
|---|---|---|
| Ham protein (%) | 16,0 | 18,0 |
| Ham selüloz (%) | 6,4 | 13 |
| Ham kül (%) | 7,7 | 9,0 |
| Ham yağ (%) | 2,5 | 4,6 |
Kaba ve kesif yem bileşimi
Sicildeki kaba ve kesif yem tablosunun yüzde satırları ile metabolize enerji satırı ayrı birimlerle okunur. ME, kcal ME/kg kuru madde anlamındadır.
Tablo-1: Kuzulara Verilen Kaba Yem (Kuru Ot) ve Kesif Yem İçeriği
Sicil belgesinin 5. sayfasında yer alan kuzulara verilen kaba yem (kuru ot) ve kesif yem i̇çeriği, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Koyunların mera ve süt yemiyle beslenmesi
Koyunlar çoğunlukla orman içi ve çevresindeki meralarda otlatılır; alçak ağaç yaprakları ve dökülen meşe palamutları da beslenmede yer alır. Gebeliğin son 45–60 gününde ve süt veriminde süt yemi kullanılır.
Kuzular zengin bitki örtüsünden faydalanan koyunların sütünü emerek yetişir. Kuzular anne sütünün yanı sıra coğrafi sınırda yetiştirilen yemlerle beslenir ve havalar iyi olduğu zaman meralarda otlar. Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti yüksek bir et kalitesine sahiptir. Kırklareli Kıvırcık Kuzusunun et kalitesinde, karakteristik ırk özelliklerinin yanı sıra beslenme şeklinin ve yetiştirildiği coğrafyanın kendine özgü yapısının etkisi vardır.
Kuzuların süt, kaba ve kesif yemle beslenmesi
Kuzular doğar doğmaz ağız sütü emmesi sağlanır. Kuzular iki haftalıktan 3–6 aylık oluncaya kadar kaba yem ve konsantre yem (kesif yem) verilmeye başlanır. Koyun ve kuzulara ağıl içinde verilen kesif yemler bölgede yetiştirilen tahıllar ve bunların karışımından oluşur. Kaba yem, coğrafi sınırdaki otlakların biçilmesi ve kurutulmasıyla elde edilen çayır otu, yonca ve fiğ gibi ürünlerden oluşur.
Kırklareli ilinde kuzulara yaygın olarak verilen kaba yem (kuru ot) ve kuzu büyütme yemi (kesif yem) içeriği aşağıda verilmiştir. *Metabolize enerji, Kcal ME/kg kuru madde Ticari amaçlı koyun sütü üretimini hedefleyen işletmelerde kuzular ortalama 3 aylık olduklarında sütten kesilir ve besiye alınır. Bazı işletmelerde ise kuzulara kaba yem ve konsantre (kesif) yem verilmez, kuzular 2 aylık yaştan itibaren koyunlarla beraber meraya çıkartılır.
Kesime sevk ve karkasın soğutulması
Kuzular 3–6 aylık ve 30–50 kg canlı ağırlıkta mezbahaya sevk edilir.
Karkaslar 0–4 °C’de en az 24 saat bekletilir. Et, ihtiyaca göre parçalanıp logolu ambalajla satılabilir.
Yöre ve mera bitkileri
Sicildeki mera bitkileri — 1
Sicilde sayılan mera bitkileri:
- çayır salkımotu (P. pratensis)
- çayır kelp kuyruğu (Phleum pratense)
- darıcan (Echinochloa crus-galli)
- çok yıllık çim (Lolium perenne)
- saçaklı yumak
- sıçanotu (Vulpia ciliata)
- yabani yulaf (Avena fatua)
- sakal otu (Aegilops triuncialis)
Sicildeki mera bitkileri — 2
- sarı sakal otu
- türkistan çimeni (Botriochola ischaemum)
- yeşil buzağı otu (Chrysopogon gryllus)
- üçgül (Trifolium tenuifolium)
- çayır üçgülü (Trifolium pratense)
- iri kır üçgülü (Trifolium campestre)
- yonca (Medicago sativa)
- boynuzlu geven (Astragalus hamosus)
Sicildeki mera bitkileri — 3
- koca fiğ (Vicia narbonensis L.)
- adi fiğ
- kara fiğ (Vicia sativa)
- küçük yonca (Medicago minima)
- büyük çiçekli fiğ (Vicia grandiflora)
- turna gagası (Grennium stepporum)
- yabani tere (Cardaria draba)
- kulakçıklı çoban dağarcığı (Thlapsi perfoliatum)
Sicildeki mera bitkileri — 4
- tarla hezeranı (Consolida regalis)
- gelincik (Papaver rhoeas)
- sarı kantaron (Hypericum perforatum)
- küçük ebegümeci (Malva neglecta)
- tüylü aslan dişi (Taraxacum serotinum)
- tarla eşek marulu (Sonchus arvensis)
- uzun gövdeli kekik (Thymus longicaulis)
- meryem ana süt dikeni (Sylibum marianum)
Sicildeki mera bitkileri — 5
- yalancı rumeli keteni (Camelina rumelica)
- kır kimyonu (Carum carvi)
- çok çiçekli düğün çiçeği (Ranunculus polyanthemos)
- atmaca otu (Pilosella hoppeana)
- evelik
- kıvırcık labada (Rumex crispus) ve beyaz civan perçemi (Achillea millefolium)
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Kuzular, koyunların meraya çıktığı saatler dışında analarının yanında tutulur ve anne sütü alır. Mezbahadan satış, üzerine logo uygulanmış karkas halinde yapılır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Sicil, logo ve amblemin uygulanmasında kullanılan malzemeler için 30382 sayılı Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğine atıf yapar. Parçalanmış ürünün ambalajına da logo uygulanır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
680 tescil numaralı Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti menşe adı olarak 18 Şubat 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, bütün haldeki kuzu karkasının but bölgesine yapıştırılmış şekilde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim düzeni
Denetimler; Kırklareli Damızlık Koyun, Keçi Yetiştiricileri Birliğinin koordinatörlüğünde ve Birlikte görevli bir veteriner hekim ile Kırklareli İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi Zootekni Anabilim Dalında, Kırklareli Ticaret ve Sanayi Odasında ve Kırklareli Ticaret Borsasında görevli konuda uzman birer personel olmak üzere toplam 5 üyeden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetim mercii yılda bir kez düzenli olarak, ayrıca ihtiyaç ve şikâyet durumundaysa ise 1 hafta içinde denetim yapar. Ürünü üretenler kuzuların doğumundan, kesilip pazarlanmasına kadarki süreçte yer alanlar olup denetime tabidir. Kuzuların küpe numaraları Birlik tarafından kayıt altına alınır. Kuzuların küpe numaralarının takibi yapılır ve mezbahada kesim işlemini takiben sistemden düşülür. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Denetlenen ırk, beslenme ve et özellikleri
Kuzunun, kulak küpesi vasıtasıyla Kırklareli ili sınırları içerisinde yetiştirilen Kıvırcık ırkı koç ve koyunun kuzusundan elde edildiği. Ağız sütü emmesi, ana sütü ile beslenmesi ve sonrasındaki besi yöntemi. Gerektiği hallerde yem özellikleri. Ürünün duyusal değerlendirmesi. Gerektiği hallerde ürünün yağ asidi kompozisyonu, kas örneği kimyasal kompozisyonu, pH değeri, pasif su kaybı, basınçla su kaybı, pişirme kaybı ve Warner Bratzler (Wb) pik kesme kuvveti. Karkas özelikleri, ölçüleri.
Kesim belgesiyle mezbahaya sevk edilen 3 ilâ 6 aylık ve 30–50 kg canlı ağırlıktaki kuzudan elde edilmesi. Kırklareli Kıvırcık Kuzu Eti ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
