Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri’de tahin ve cevizli sert hamur tepside yoğrulup elle basılır. Fırınlanmış tatlı soğuyunca karelere kesilir, soğuk pekmezli şerbetle tatlandırılır; şerbet sonrasında da dağılmadan yapısını korur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kayseri Nevzinesi nedir?
Sicil kaydı: “Kayseri Nevzinesi, Kayseri’ye ait tahinli ve cevizli fırın tatlısıdır. Hamur elle tepsiye basılır; pekmezli şerbet eklendiğinde de sert yapısını korur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sicil kaydı: “Yerken ağızda dağılır.”
Sicil kaydı: “Yeni doğum yapmış gelinlere nevzine ikram etmek, eskiden beri süregelen Kayseri geleneklerinden biridir.”
Tahinli cevizli hamur ve pekmezli şerbet
Sicil kaydı: “Kayseri’de tahin ve cevizli sert hamur tepside yoğrulup elle basılır.”
Yapı ve sunum kimliği
Sicil kaydı: “Fırınlanmış tatlı soğuyunca karelere kesilir, soğuk pekmezli şerbetle tatlandırılır; şerbet sonrasında da dağılmadan yapısını korur.”
Bitki ve meyve özellikleri
Sicil kaydı: “Üretimde; bitkisel yağ, tereyağı ve zeytinyağı karışımı kullanılır.”
Doku, renk ve tat özellikleri
Sicil kaydı: “Sert kıvamlı hamuru yapısını, piştikten sonra üzerine şerbet döküldüğünde de korur.”
Sicil kaydı: “Kayseri’de bayram, düğün ve misafir tatlısı olarak bilinen nevzine, aynı zamanda kız isteme merasimlerinde ve ramazan ayında iftar sofralarında da önemli bir yere sahiptir.”
Sicil kaydı: “Nevzine basımında kullanılan tahin, üzüm pekmezi ve ceviz içi ile hamurun yumuşamadan şerbetlenmesi tatlıya kendine özgü tadını verir.”
Sicil kaydı: “Eski dönemlerde her evde fırın olmamasından dolayı sadece mahalle fırınlarında basılabilen ve bu yüzden önemli gün ve önemli misafirlerin tatlısı olan Kayseri Nevzinesi, günümüz şartlarında evlerde de yapılabilmektedir.”
Hammadde ve bileşim
Sicil kaydı: “Kayseri Nevzinesinin üretiminde kullanılan bileşenler tepside yoğrulduğundan ve elde edilen hamur elle basılarak tepsiye yayıldığından, yörede “nevzine yapmak” yerine “nevzine basmak” deyimi kullanılır.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Malzemeler ve ölçüler
- 250 g oda ısısında bitkisel margarin
- 1 su bardağı su
- 1 su bardağı zeytinyağı
- 1 çay bardağı tahin
- 2 yemek kaşığı sirke
- 1.5 su bardağı iri kıyılmış ceviz içi 1 paket kabartma tozu
- 8 su bardağı ekmeklik buğday unu veya tam buğday unu
- 4 yemek kaşığı tereyağı
Bileşenler ve hazırlık
Sicil kaydı: “27×40 cm fırın tepsisi için bileşenler”
Sicil kaydı: “Bir kaç damla limon suyu”
Diğer malzemeler ve ölçüler
- 3 su bardağı beyaz şeker
- 2,5 su bardağı su
- 1/2 su bardağı üzüm pekmezi
Şerbetin Yapılışı
Sicil kaydı: “Şeker ve su tencereye konur, orta ateşte şeker eriyinceye kadar karıştırılır.”
Kaynatma işlemi
Sicil kaydı: “Şerbet beş dakika kadar kaynadıktan sonra altı kısılır ve 15 dakika kısık ateşte kaynatılır. Ocak kapatıldıktan birkaç dakika sonra tencereye pekmez eklenerek karıştırılır ve şerbet soğumaya bırakılır.”
Hamurun Yapılışı
Sicil kaydı: “Bir tavada bitkisel margarin eritilir ve üzerine tereyağı ile zeytinyağı eklenerek karıştırılır.”
Tepsiye yerleştirme
Sicil kaydı: “Nevzinenin basılacağı tepsiye unun yarısı konur, ortası havuz gibi açılır ve içine yağ karışımı ilave edilir. Su, yumurta, kabartma tozu, sirke ve tahin konularak yoğrulmaya başlanır.* Nevzine basarken sirke, hamurun istenilen kıvamı alması için önemlidir.”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre hamur listesinde yumurta yoktur; yöntem su, yumurta, kabartma tozu, sirke ve tahin ekler. Yumurtanın miktarı belirtilmez. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil kaydı: “Unun diğer yarısı, hamurun üzerine azar azar ilave edilir, hamur kendini toplamaya başlayınca iri iri dövülmüş ceviz içi eklenir ve yoğurma işlemine devam edilir.”
Sicil kaydı: “Hafif topaklı ve katı kıvamlı bir hale gelen hamur, el ile bastırılarak tüm tepsiye yayılır.”
Fırında pişirme
Sicil kaydı: “Basılan nevzinenin üstü, fazla kabarmaması için enine boyuna çatalla çizilir ve tepsi, önceden ısıtılmış 180℃ sıcaklıktaki fırında 30 dakika pişirilir. Fırından çıkarılan nevzine soğuduktan sonra 6–7 cm ebatlarında kare şeklinde dilimlenir. Önceden hazırlanan ve soğuyan pekmezli şerbet, nevzinenin üzerine gezdirilerek dökülür. Kayseri Nevzinesinin kalınlığı, şerbet döküldükten sonra 1–2 cm arasında olmalıdır.”
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan, Kayseri geleneklerinde ve mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan, coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunan Kayseri Nevzinesinin coğrafi sınır ile ün bağı oluşmuştur. Kayseri Nevzinesinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Kayseri Nevzinesinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Kayseri Nevzinesi 6–7 cm kare şeklinde kesilerek soğuk olarak servis yapılır. Bu özelliklerini koruyabilmesi için günlük üretilip tüketilir. Şerbetini çeken Kayseri Nevzinesinin üzerine ceviz içi serpilerek servis yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Kayseri geleneklerinde ve mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olup coğrafi sınıra özgü üretim metodu vardır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
951 tescil numaralı Kayseri Nevzinesi mahreç işareti olarak 22 Kasım 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Kayseri Nevzinesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kayseri Nevzinesi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Ürünün şeklinin uygunluğu ve şerbeti dökülmüş nevzinenin kıvamının sert olması, hamurlaşmaması. Üretim metoduna uygunluk. Kayseri Nevzinesi ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii; Kayseri Ticaret Odasının koordinatörlüğünde ve Kayseri Ticaret Odası, Gıda Mühendisleri Odası Kayseri İl Temsilciliği, Talas Belediyesi ile Kocasinan Belediyesinden ürün konusunda uzman birer üye olmak üzere en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler yılda 1 kez düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet üzerine her zaman yapılır.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir; Özellikle un olmak üzere, bileşenlerin uygunluğu.
