Coğrafi işaretli ürün · Karaman
Karaman mutfağında iri bulgur, nohut ve sebzelerle pişirilip üzerine baharatlı koyun veya kuzu eti konur. Şebit ekmeğiyle sunulan pilav genellikle ekmeğe sarılarak ve ayranla tüketilir; özel gün sofralarında paylaşılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karaman Şebit Pilavı nedir?
Nohutlu ve sebzeli bulgur pilavının baharatlı koyun veya kuzu etiyle tamamlandığı Karaman yemeğidir. Şebit ekmeği ve ayranla sunulan yerel pilavdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Karaman tipi iri bulgur
Yerel Karaman tipi bulgur kullanılır; buğday pişirilip kurutulduktan sonra tavlanır ve taş değirmende kabuğu alınarak kırılır. Koyun veya kuzu eti coğrafi sınırdan temin edilir.
Şebit ekmeğiyle sunum
Nohutlu ve sebzeli pilavın üzerine ön haşlanmış ve kavrulmuş et eklenir. Şebit ekmeğiyle sunulur; genellikle ekmeğe sarılarak ve ayranla tüketilir.
Taş değirmen ve bulgur görünümü
Karaman tipi bulgurun oval kırımı ve rengi, belgenin buğdayın doğal görünümüyle ilişkilendirdiği özelliktir. Taş değirmende kırmanın tat ve kokuya etkisi sicil açıklamasıdır; diğer değirmen ürünlerine ölçülmüş üstünlük sonucu değildir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 10 porsiyon tarif içindir.
- 1 kg koyun veya kuzu eti
- 75 g tereyağı
- 105 g domates salçası
- 150 g yeşilbiber
- 350 g domates
- 170 g haşlanmış nohut
- 570 g bulgur
- 800 ml et suyu
- 6 g toz kırmızıbiber
- 6 g karabiber
- 12 g tuz
- 280 g özel amaçlı buğday unu
- 4 g tuz
- 200 ml su ılık su
Yerel bulgur ve et kaynağı
Karaman Şebit Pilavının üretiminde coğrafi sınırdan temin edilen Karaman tipi pilavlık iri bulgur ile koyun veya kuzu eti kullanılır.
Et için tereyağının eritilmesi
Bir tencerede 30 g tereyağı eritilir.
Pilav üzerine dökülecek etin hazırlanması
70 g salça, önceden haşlanmış 1 kg et, 6 g toz kırmızıbiber 5 dakika kavrulur ve dinlenmeye alınır.
Şebit ekmeğin hazırlanması
Şebit ekmeği için un, tuz ve su karıştırılarak yoğurulur.
Şebit hamurunun dinlendirilmesi
Elde edilen hamur 20–22°C sıcaklıkta 1 saat dinlendirilir.
Hamurun bezelere ayrılması
Hamurdan parçalar alınarak 6 eşit parçaya bölünür ve yuvarlak bezeler oluşturulur.
Şebiti sacda pişirme ve biberi kavurma
Bezeler oklava ile 55–60 cm çapında açılarak odun ateşinde ekmek sacı üzerinde pişirilir. Bir tencerede 45 g tereyağı eritilir ve 5 adet küçük küçük doğranmış yeşilbiber kavrulur.
Pilavın salça ve tuz miktarları
35 g salça, 12 g tuz,
Bulgur, sebze ve nohudun pişirilmesi
3 adet kabuğu soyularak doğranmış domates, yıkanmış 570 g bulgur ve önceden haşlanmış 170 g nohut, 800 ml et suyu ve 400 ml su eklenerek 15–20 dakika kısık ateşte pişirilir.
Pilavın dinlendirme kaydı
Piştikten sonra 10 dakika dinlendirilen Karaman
Şebit ekmeğinin reçete ölçeği
- 6 adet şebit ekmek üretmek için gerekli bileşenler: 280 g özel amaçlı buğday unu, 4 g tuz ve 200 ml ılık su.
Yöresiyle bağı nedir?
Karaman Şebit Pilavı uzun yıllardır Karaman ilinde özel günlerde üretilir ve misafirlere ikram edilir. Karaman ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Karaman Şebit Pilavının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Genellikle şebite sarılarak ve ayran ile tüketilir. Şebit Pilavı tabaklara konur ve üzerine, önceden hazırlanmış baharatlı et dökülür ve şebit ekmek ile servisi yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Düğün, bayram, yağmur duası gibi özel günlerde uzun yıllardır üretilen ve misafirlere ikram edilen Karaman Şebit Pilavı, Karaman ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1464 tescil numaralı Karaman Şebit Pilavı mahreç işareti olarak 7 Eylül 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Karaman Şebit Pilavı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Karaman Şebit Pilavı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Karaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün koordinasyonunda; Karaman Fırıncılar Pastacılar Lokantacılar ve Gıda Maddesi Üreten İş Yerleri Esnaf Odası Başkanlığı ile Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu ve Karaman Şebit Pilavı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
